Orzeczenie · 2026-07-28

II OZ 829/26Oddalenie zażalenia wstrzymanie budowy samowola budowlana 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-28
NSABudowlaneWysokansa
wstrzymanie robót budowlanychsamowola budowlanaprawo budowlaneochrona tymczasowapostępowanie administracyjnesądy administracyjnezażalenieNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie spółki X Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odmówiło wstrzymania wykonania postanowienia Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach. Postanowienie organu nadzoru budowlanego wstrzymywało budowę hali realizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, informując jednocześnie o możliwości legalizacji. Spółka argumentowała, że wykonanie postanowienia o wstrzymaniu budowy prowadzi do paraliżu inwestycji i generuje znaczące skutki ekonomiczne, a także podnosiła wątpliwości co do zasadności samego postanowienia. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym postanowienie wstrzymujące roboty budowlane w trybie art. 48 Prawa budowlanego nie podlega wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., gdyż nie kończy postępowania i nie rozstrzyga ostatecznie o legalizacji obiektu. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie robót budowlanych skutkowałoby dalszym prowadzeniem prac w warunkach samowoli budowlanej, co jest sprzeczne z celem przepisów. Sąd wskazał, że skarżąca może podjąć kroki zmierzające do legalizacji obiektu, a zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutku w postaci nakazu rozbiórki. Wobec braku wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, NSA oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej niemożności wstrzymania wykonania postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. w przypadku samowoli budowlanej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane w trybie art. 48 Prawa budowlanego może zostać wstrzymane na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w celu zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wydane w trybie art. 48 Prawa budowlanego nie podlega wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., ponieważ nie kończy postępowania i nie rozstrzyga ostatecznie o legalizacji obiektu.

Uzasadnienie

NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie robót budowlanych skutkowałoby dalszym prowadzeniem prac w warunkach samowoli budowlanej, co jest sprzeczne z celem przepisów. Ponadto, skarżąca ma możliwość podjęcia kroków zmierzających do legalizacji obiektu, a zaskarżone postanowienie nie wywołuje skutku w postaci nakazu rozbiórki.

Czy wykonanie postanowienia o wstrzymaniu budowy hali realizowanej bez pozwolenia na budowę generuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w sytuacji, gdy skarżąca może podjąć kroki zmierzające do legalizacji obiektu, nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z powstrzymaniem się od wykonywania robót budowlanych.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją budowy lub nakazem jej rozbiórki. Nie wywołuje ono skutku w postaci nakazu rozbiórki, a od działań skarżącej zależy dalszy bieg sprawy. Wobec tego, brak jest podstaw do zastosowania wnioskowanej ochrony tymczasowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Zażalenie na postanowienie WSA odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia o wstrzymaniu budowy zostało oddalone.

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na skarżącym.

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 48 § ust. 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 166

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 196

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie może być uwzględniony, gdy prowadziłoby to do dalszego prowadzenia prac w warunkach samowoli budowlanej.

P.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak podstaw do zastosowania ochrony tymczasowej, gdy skarżąca może podjąć kroki zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. • Naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżone postanowienie organu nie jest aktem, którego wykonanie może zostać wstrzymane. • Naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia w sposób wewnętrznie niespójny.

Godne uwagi sformułowania

wstrzymanie wykonania postanowienia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych skutkowałoby dalszym prowadzenie prac. • Udzielenie ochrony tymczasowej w takiej sytuacji stałoby w sprzeczności z regulacją Prawa budowlanego dotyczącą czasowego wstrzymania prowadzenia robót budowlanych. • Zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowej budowy lub nakazem jej rozbiórki. • na etapie wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych co do zasady nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ponieważ skarżąca może podjąć kroki zmierzające do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego.

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej niemożności wstrzymania wykonania postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. w przypadku samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej samowoli budowlanej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Czy można wstrzymać postanowienie o wstrzymaniu budowy? NSA wyjaśnia w sprawie samowoli budowlanej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst