Orzeczenie · 2026-07-15

II OZ 765/26Odmowa dopuszczenia do udziału w sprawie planu zagospodarowania 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-15
NSAAdministracyjneWysokansa
plan zagospodarowania przestrzennegoprawo administracyjnesamorząd terytorialnynadzórudział w postępowaniuinteres prawnyprawo własnościprawo do sąduNSAWSA

Sprawa dotyczyła zażalenia czterech spółek (D. sp. z o.o., I. sp. k., "B." sp. k., J. sp. k.) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło im dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym. Postępowanie to zostało zainicjowane skargą Wojewody Mazowieckiego na uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 8 grudnia 2022 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółki, legitymujące się prawem użytkowania wieczystego nieruchomości objętych planem, domagały się dopuszczenia do udziału, argumentując naruszenie ich interesu prawnego i konstytucyjnych praw do własności oraz prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dwukrotnie odmówił dopuszczenia spółek do udziału, wskazując, że w postępowaniu ze skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy, wszczętym na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, nie stosuje się przepisów pozwalających na udział osób trzecich (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postanowieniu oddalił zażalenie spółek. Sąd podkreślił, że skarga wojewody na uchwałę rady gminy jest elementem nadzoru nad działalnością gminy i w takim postępowaniu stronami są wyłącznie organ nadzoru i rada gminy. Powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 15 grudnia 2025 r. (II OPS 1/25), NSA stwierdził, że choć przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. może być stosowany w niektórych przypadkach, to sprawy ze skarg organu nadzoru na uchwały rady gminy mają szczególny charakter, wyłączający możliwość udziału innych podmiotów. NSA uznał, że odmowa dopuszczenia spółek do udziału nie narusza ich prawa do sądu, gdyż spór toczy się między podmiotami publicznoprawnymi w ramach ochrony samodzielności samorządu terytorialnego, a nie w ramach indywidualnego prawa do sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie zakresu stosowania art. 33 § 2 p.p.s.a. w sprawach ze skarg organów nadzoru na uchwały rady gminy, w szczególności dotyczące planów zagospodarowania przestrzennego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania wszczętego skargą organu nadzoru na uchwałę rady gminy.

Zagadnienia prawne (1)

Czy art. 33 § 2 p.p.s.a. daje podstawę do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym wywołanym skargą na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podmiotu innego niż wnoszący skargę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu ze skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy, wszczętym na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., nie stosuje się art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczącego dopuszczania do udziału w postępowaniu innych podmiotów, ze względu na szczególny charakter tego postępowania.

Uzasadnienie

NSA, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów NSA (II OPS 1/25), stwierdził, że skarga wojewody na uchwałę rady gminy jest formą nadzoru, w której stronami są wyłącznie organ nadzoru i rada gminy. Sprawy te mają szczególny charakter, wyłączający możliwość udziału innych podmiotów, nawet jeśli wynik sprawy dotyczy ich interesu prawnego. Odmowa dopuszczenia do udziału nie narusza prawa do sądu w rozumieniu konstytucyjnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie spółek na postanowienie WSA odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu.

Przepisy (16)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie ma zastosowania w postępowaniu ze skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy.

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Podstawa wniesienia skargi przez organ nadzoru do sądu administracyjnego w przypadku upływu terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Pomocnicze

u.s.g. art. 85

Ustawa o samorządzie gminnym

Reguluje zasady sprawowania nadzoru nad działalnością gminną.

u.s.g. art. 86

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa organy sprawujące nadzór.

p.p.s.a. art. 165 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy sądowej ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja art. 20 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

Konstytucja art. 64 § ust. 1-3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść i granice prawa własności.

k.c. art. 233

Kodeks cywilny

Ochrona własności.

p.b. art. 35 § ust. 1 pkt 1 lit. a/

Ustawa - Prawo budowlane

Wymogi dotyczące projektu budowlanego.

p.p.s.a. art. 61

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania aktów lub czynności organów administracji.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa rozstrzygnięcia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W postępowaniu ze skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy nie stosuje się art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczącego dopuszczania do udziału w postępowaniu innych podmiotów.

Odrzucone argumenty

Wynik postępowania narusza interes prawny spółek. • Odmowa dopuszczenia do udziału narusza konstytucyjne prawo do własności. • Odmowa dopuszczenia do udziału narusza prawo do sądu. • Skarga nadzorcza nie jest procedurą hermetyczną i powinna umożliwiać udział podmiotom, których interes prawny jest naruszony.

Godne uwagi sformułowania

W sprawach ze skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze oraz ze skargi organu nadzoru na uchwałę lub zarządzenie organu gminy, charakter danej sprawy może wyłączyć możliwość udziału w postępowaniu uczestników innych niż strona skarżąca. • W postępowaniu ze skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy stronami są wyłącznie organ nadzoru i rada gminy. • Prawo do sądu [...] nie obejmuje uprawnienia do udziału w postępowaniu, które toczy się pomiędzy innymi podmiotami i to podmiotami publicznoprawnymi.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania art. 33 § 2 p.p.s.a. w sprawach ze skarg organów nadzoru na uchwały rady gminy, w szczególności dotyczące planów zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania wszczętego skargą organu nadzoru na uchwałę rady gminy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście planowania przestrzennego i ochrony praw właścicieli nieruchomości, co jest istotne dla prawników i deweloperów.

“Czy spółki mogą blokować plany zagospodarowania przestrzennego? NSA wyjaśnia granice udziału w postępowaniu.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst