II OZ 626/25

II OZ 626/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-05-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Wojciech Mazur /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
II SA/Po 307/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 33 § 2, art. 173 § 2.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Po 307/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2024 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 10 października 2024 r., sygn. akt II SA/Po 307/24, w sprawie ze skargi J. J., uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] października 2023 r., nr [...] oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z [...] listopada 2024 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) L. W. (dalej "żalący", "skarżący kasacyjnie"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 grudnia 2024 r. odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na fakt, iż L. W. nie był stroną postępowania sądowoadministracyjnego, jak również nie doręczono mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Wyjaśnił, że kontrolowanym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...], którym zawieszono z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedsięwzięcia: budowa zakładu przerobu kruszywa na nieruchomościach w [...], gm. [...], prowadzone na wniosek D. W. – [...] z [...] grudnia 2015 r. L. W. nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym,
w którym wydano kontrolowane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] stycznia 2024 r. – pomimo przeniesienia praw do przedsiębiorstwa (darowizny) już w dniu [...] listopada 2023 r. ani D. W. (inwestorka/wnioskodawczyni) ani L. W. nie poinformowali o tym fakcie organów orzekających w sprawie. L. W. nie zgłosił również udziału w charakterze uczestnika w trybie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.").
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył L. W. reprezentowany przez adwokata. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej oraz art. 33 § 2 w zw. z art. 173 § 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, że pomimo sukcesji uniwersalnej konieczne jest złożenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podniesiono, że skarżący kasacyjnie zgłosił się do organów administracyjnych wskazując, iż nabył całe przedsiębiorstwo D. W. i tym samym, zgodnie z przepisem art. 551 Kodeksu cywilnego wstąpił do niniejszego postępowania. W jego ocenie przejęcie całego przedsiębiorstwa oznacza, że skarżący kasacyjnie wstąpił z mocy prawa we wszystkie prawa i obowiązki D. W. – termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie mu tak samo jak dla niej.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym skarga kasacyjna żalącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 października 2024 r., podlegała odrzuceniu z uwagi na wniesienie jej przez osobę niebędącą stroną postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd I instancji zasadnie w tym zakresie uznał, że skarżący kasacyjnie winien był skorzystać z przysługującego mu stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. prawa do zgłoszenia swojego udziału w charakterze uczestnika.
Bezsporne jest, iż skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia (art. 173 § 2 p.p.s.a.).
Stosownie do art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Nie budzi również wątpliwości, że zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) mają osoby fizyczne, osoby prawne lub organ administracji publicznej (art. 25 § 1 p.p.s.a.). Z kolei zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 (art. 26 § 1 p.p.s.a.).
Wobec powyższego, w realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż uczestnikiem postępowania nie było niemające osobowości prawnej i nie będące tzw. ułomną osobą prawną przedsiębiorstwo (w znaczeniu funkcjonalnym i przedmiotowym), które zostało darowane żalącemu, ale prowadząca je osoba fizyczna tj. D. W.. Wbrew twierdzeniom zażalenia, nabycie przedmiotowego przedsiębiorstwa nie powodowało automatycznie wstąpienia żalącego do postępowania sądowoadministracyjnego w charakterze jego uczestnika – dla przedmiotu sprawy jest to irrelewantne. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, który stanowiłby konieczną podstawę wstąpienia nowego podmiotu w ogół sytuacji prawnej zbytego przedsiębiorstwa. Odnośnie do postępowania administracyjnego to przy zagadnieniu sukcesji uniwersalnej odwołać należy się do art. 30 ust. 4 kodeksu postępowania administracyjnego stanowiącego, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W sytuacjach określonych w tym przepisie, w toku postępowania ulega zmianie podmiot działający jako strona oraz treść jego tytułu do udziału w sprawie, co więcej zmiana ta następuje obligatoryjnie. Uzależnione jest to jednak od łącznego zaistnienia trzech przesłanek. Pierwszą stanowi rodzaj sprawy, będącej przedmiotem postępowania. Spełnienie drugiej wymaga zajścia zdarzenia w postaci "zbycia prawa" lub "śmierci strony". Dla realizacji trzeciej niezbędne jest, aby zdarzenie wypełniające przesłankę drugą nastąpiło "w toku postępowania". O ile dwie ostatnie przesłanki zostały spełnione, to rozpoznawana sprawa nie dotyczy praw zbywalnych lub dziedzicznych. Jej przedmiotem jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, która tworzy swoiste prawo osobiste dla wnioskodawcy (inwestora), stanowiące rodzaj urzędowej informacji o charakterystyce zabudowy, jaką można realizować na danym terenie, stanowi jedynie promesę uprawniającą do późniejszego uzyskania pozwolenia na budowę na określonych w niej warunkach. Uprawnienia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy same w sobie nie są zbywalne (nie są prawem majątkowym).
W świetle powyższego próba wykazania za pomocą nieuwierzytelnionej kserokopii, że pełnomocnik żalącego – po wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], ale przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – miał poinformować organ I instancji o nabyciu w drodze darowizny przedsiębiorstwa D. W., pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Przedstawiona w zażaleniu argumentacja jest ponadto wewnętrznie sprzeczna – z jednej bowiem strony stwierdza, iż skarżący z chwilą nabycia przedsiębiorstwa, tj. [...] listopada 2023 r., wstąpił w prawa i obowiązki D. W., a z drugiej uznaje, iż dalej jest ona stroną tego postępowania i doręczenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem (28 października 2024 r.) otworzyło dla niego termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
Nie ma również racji skarżący kasacyjnie, że Sąd I instancji stwierdził, iż żalący nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi kasacyjnej – kwestia ta nie była w ogóle przedmiotem rozważań Sądu, gdyż żalący nie zgłosił swojego udziału w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a.
W tych warunkach przyjąć należało, że skarga kasacyjna została wniesiona przez osobę nie będącą stroną, co nakazywało odrzucić skargę kasacyjną, stosownie do treści art. 178 p.p.s.a.
Oczywiście chybiony jest zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., dotyczącego odrzucenia skargi, bo przepis ten nie miał w sprawie zastosowania – odrzucenie skargi kasacyjnej nastąpiło na podstawie art. 178 p.p.s.a.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.