Orzeczenie · 2024-08-22

II OZ 478/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-08-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
ochrona międzynarodowawstrzymanie wykonaniazażaleniecudzoziemiecdecyzja niedopuszczalnaprawo pobytupomoc socjalnaopieka medycznaprawo do sąduNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odmówiło wstrzymania wykonania decyzji Rady do Spraw Uchodźców o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 2 P.p.s.a. Skarżący w zażaleniu podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego (dotyczące ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony oraz ustawy o cudzoziemcach) i przepisów postępowania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Argumentował, że decyzja może spowodować trudne do odwrócenia skutki, utratę prawa do pomocy socjalnej i medycznej oraz pozbawienie prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. NSA zaznaczył, że wstrzymanie wykonania decyzji o uznaniu wniosku za niedopuszczalny nie jest wymagane na podstawie art. 46 ust. 5 dyrektywy proceduralnej 2013/32, w przeciwieństwie do decyzji o odmowie udzielenia ochrony międzynarodowej. Prawo do pobytu w przypadku decyzji o niedopuszczalności wniosku nie ma charakteru bezwzględnego. Sąd odniósł się również do kwestii pomocy socjalnej i medycznej, wskazując, że utrata prawa do świadczeń jest związana z datą doręczenia decyzji ostatecznej, a wstrzymanie wykonania nie znosi tego skutku. Argument o pozbawieniu prawa do sądu został uznany za niezasadny, zwłaszcza w kontekście przyznania pełnomocnika z urzędu. NSA uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił ryzyka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji o uznaniu wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny oraz rozróżnienie tych sytuacji od decyzji o odmowie udzielenia ochrony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą ochrony międzynarodowej i wnioskami niedopuszczalnymi.

Zagadnienia prawne (4)

Czy w przypadku decyzji o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, istnieje obowiązek wstrzymania wykonania tej decyzji na podstawie art. 46 ust. 5 dyrektywy proceduralnej 2013/32 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku decyzji o uznaniu wniosku za niedopuszczalny, prawo do pobytu na terytorium kraju nie ma charakteru bezwzględnego i wstrzymanie wykonania takiej decyzji nie jest wymagane na podstawie art. 46 ust. 5 dyrektywy proceduralnej 2013/32.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że obowiązek zapewnienia cudzoziemcowi prawa pobytu do czasu zakończenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, wynikający z art. 46 ust. 5 dyrektywy, podlega ograniczeniu w przypadkach określonych w art. 46 ust. 6 dyrektywy, w tym w przypadku skarg na decyzje o uznaniu wniosku za niedopuszczalny.

Czy skarżący wykazał przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji o uznaniu wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał tych przesłanek.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do wstrzymania wykonania spoczywa na wnioskodawcy, a samo twierdzenie o istnieniu niebezpieczeństw nie jest wystarczające. Skarżący nie uzasadnił stosownymi okolicznościami swojego wniosku.

Czy wstrzymanie wykonania decyzji o uznaniu wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny wpływa na prawo do pomocy socjalnej i opieki medycznej?

Odpowiedź sądu

Nie, wstrzymanie wykonania decyzji nie znosi skutku jej doręczenia, a utrata prawa do pomocy socjalnej jest związana z datą doręczenia decyzji ostatecznej.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, pomoc socjalna i medyczna nie jest udzielana po upływie określonych terminów od doręczenia decyzji ostatecznej. Wstrzymanie wykonania decyzji nie wpływa na fakt jej doręczenia.

Czy obowiązek opuszczenia terytorium RP i nierozpoznanie skargi na decyzję o niedopuszczalności wniosku o ochronę międzynarodową pozbawiają skarżącego prawa do sądu?

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do sądu jest zagwarantowane, zwłaszcza w sytuacji przyznania pełnomocnika z urzędu.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że skarżący uzyskał pełnomocnika z urzędu, co zapewnia realizację prawa do sądu. Przywołane orzeczenie dotyczące zobowiązania do powrotu nie jest w pełni porównywalne z przedmiotem niniejszej sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 61 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c.o. art. 74 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.c.o. art. 74 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.c. art. 299 § ust. 6 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 302 § ust. 1 pkt 16 lit. a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał przesłanek do wstrzymania wykonania decyzji (ryzyko znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków). • Decyzja o uznaniu wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny nie rodzi bezwzględnego prawa do pobytu. • Wstrzymanie wykonania decyzji nie wpływa na utratę prawa do pomocy socjalnej i medycznej po upływie terminów związanych z doręczeniem decyzji ostatecznej. • Prawo do sądu jest zagwarantowane, zwłaszcza przy udziale pełnomocnika z urzędu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 74 ust. 2 u.o.c.o., art. 299 ust. 6 pkt 1 lit. b w zw. z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a u.o.c.). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 61 § 3 p.p.s.a.) poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji, która nakłada obowiązek opuszczenia terytorium RP, stanowi podstawę do przymusowego wydalenia, pozbawia prawa do sądu i możności obrony, oraz pozbawia możliwości skorzystania z pomocy socjalnej i medycznej.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności [...] spoczywa na wnioskodawcy • Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony o istnieniu tych niebezpieczeństw. • W przypadku decyzji o uznaniu wniosku za niedopuszczalny prawo do pobytu na terytorium kraju nie ma charakteru prawa bezwzględnego • Wstrzymanie wykonania decyzji nie znosi skutku jej doręczenia dlatego nie ma wpływu na pozbawienie skarżącego pomocy socjalnej.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji o uznaniu wniosku o ochronę międzynarodową za niedopuszczalny oraz rozróżnienie tych sytuacji od decyzji o odmowie udzielenia ochrony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą ochrony międzynarodowej i wnioskami niedopuszczalnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu o ochronę międzynarodową, w tym prawa do pobytu i dostępu do świadczeń. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie imigracyjnym.

Czy decyzja o niedopuszczalności wniosku o ochronę międzynarodową może pozbawić cudzoziemca prawa do sądu i pomocy medycznej?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst