Orzeczenie · 2026-01-13

II OZ 1990/25Oddalenie zażalenia koszty postępowania sadowego 23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-13
NSAAdministracyjneWysokansa
obywatelstwo polskiekoszty postępowaniamiarkowanie kosztówwynagrodzenie pełnomocnikabezczynność organuprzewlekłe prowadzenie postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymizażalenieNSA

Sprawa dotyczyła zażalenia M. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie kosztów postępowania. WSA, wyrokiem z dnia 14 października 2025 r. (sygn. akt VII SAB/Wa 1125/25), zobowiązał Wojewodę Mazowieckiego do rozpoznania wniosku o uznanie za obywatelstwo polskie, stwierdził bezczynność organu, ale oddalił skargę w pozostałym zakresie. W punkcie czwartym wyroku zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 167 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji zastosował miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a., obniżając je do 50 zł. Uzasadnieniem były: identyczna treść skargi w wielu podobnych sprawach wnoszonych przez tego samego pełnomocnika (ponad kilkadziesiąt od początku 2025 r.), najmniej skomplikowany stan faktyczny sprawy, prosty charakter matematyczny ustalenia terminu załatwienia sprawy oraz zbiorcze uiszczanie opłat. Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 200, 205, 206 p.p.s.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a także naruszenie zasad rzetelnego procesu i prawa do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że art. 206 p.p.s.a. daje sądowi swobodę w miarkowaniu kosztów w uzasadnionych przypadkach, a wielość analogicznych spraw prowadzonych przez tego samego pełnomocnika stanowi podstawę do takiego miarkowania. NSA uznał, że obniżenie wynagrodzenia poniżej stawki minimalnej jest dopuszczalne, a uzasadnienie WSA było wystarczające, uwzględniając zarówno masowy charakter spraw, jak i specyfikę niniejszej sprawy (najmniej skomplikowany stan faktyczny, rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym). Sąd wskazał, że art. 206 p.p.s.a. jako przepis aktu wyższego rzędu ma pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie miarkowania kosztów postępowania sądowego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, przez sądy administracyjne, zwłaszcza w przypadku masowego wnoszenia podobnych skarg.

Ograniczenia stosowania

Stosowanie art. 206 p.p.s.a. wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku i przekonującego uzasadnienia przez sąd. Miarkowanie kosztów nie może być rutynowe ani systemowe.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji może miarkować wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej poniżej stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, stosując art. 206 p.p.s.a. w sytuacji masowego wnoszenia podobnych skarg przez tego samego pełnomocnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może miarkować wynagrodzenie pełnomocnika poniżej stawki minimalnej, stosując art. 206 p.p.s.a., jeśli uzna, że zachodzi uzasadniony przypadek, np. ze względu na masowy charakter podobnych spraw i niewielki nakład pracy pełnomocnika.

Uzasadnienie

NSA uznał, że art. 206 p.p.s.a. jako przepis aktu wyższego rzędu pozwala na miarkowanie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, nawet poniżej stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu. Wielokrotne wnoszenie identycznych skarg przez tego samego pełnomocnika, w połączeniu z prostym stanem faktycznym sprawy, stanowi uzasadniony przypadek do zastosowania miarkowania kosztów.

Czy sąd może oprzeć rozstrzygnięcie o kosztach na okolicznościach znanych mu z urzędu, dotyczących liczby innych skarg wnoszonych przez tego samego pełnomocnika, bez umożliwienia stronom zajęcia stanowiska?

Odpowiedź sądu

Choć sąd może brać pod uwagę okoliczności znane mu z urzędu, kluczowe jest, aby uzasadnienie rozstrzygnięcia było przekonujące i wskazywało na konkretne podstawy miarkowania kosztów. W tym przypadku NSA uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił zastosowanie art. 206 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA nie odniósł się bezpośrednio do zarzutu naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. w kontekście wykorzystania informacji z urzędu, skupiając się na merytorycznej zasadności miarkowania kosztów. Uznano, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uzasadnił zastosowanie art. 206 p.p.s.a., co sugeruje, że sposób wykorzystania tych informacji nie był decydujący dla oddalenia zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono zażalenie na postanowienie WSA dotyczące kosztów postępowania. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Przepis ten obejmuje także miarkowanie wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika, uwzględniając stopień zawiłości sprawy, nakład pracy oraz wkład pracy pełnomocnika.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Masowy charakter podobnych spraw wnoszonych przez tego samego pełnomocnika uzasadnia miarkowanie kosztów postępowania na podstawie art. 206 p.p.s.a. • Niewielki nakład pracy pełnomocnika w sprawach o najmniej skomplikowanym stanie faktycznym, sprowadzających się do prostych operacji matematycznych lub ustalenia terminu załatwienia sprawy, uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia. • Art. 206 p.p.s.a. jako przepis aktu wyższego rzędu pozwala na miarkowanie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, poniżej stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 200, 205, 206 p.p.s.a. poprzez bezzasadne zastosowanie art. 206 p.p.s.a. i zmiarkowanie należnego wynagrodzenia pełnomocnika. • Naruszenie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości poprzez przyjęcie wynagrodzenia pełnomocnika rażąco odbiegającego od stawki minimalnej. • Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. i zasady rzetelnego procesu poprzez oparcie rozstrzygnięcia o kosztach na okolicznościach znanych sądowi z urzędu bez umożliwienia stronom zajęcia stanowiska. • Naruszenie prawa do sądu i efektywnej ochrony sądowej poprzez ukształtowanie rozstrzygnięcia o kosztach w sposób zniechęcający do wnoszenia skarg na bezczynność organu.

Godne uwagi sformułowania

nakład pracy pełnomocnika jest niewspółmiernie niski i niewątpliwie powinien być liczony nie w godzinach, ale minutach • wywiedzenie skarg i reprezentowanie stron w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika • zasądzenie kosztów od organów na rzecz stron i ich pełnomocników nie może stanowić dodatkowej dolegliwości (finansowej) dla organu. Temu służy ewentualne wymierzenie grzywny. • wielokrotne wnoszenie identycznych skarg przez tego samego pełnomocnika daje podstawę do miarkowania wynagrodzenia pełnomocnika na podstawie art. 206 p.p.s.a.

Skład orzekający

Andrzej Jurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie miarkowania kosztów postępowania sądowego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, przez sądy administracyjne, zwłaszcza w przypadku masowego wnoszenia podobnych skarg."

Ograniczenia: Stosowanie art. 206 p.p.s.a. wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku i przekonującego uzasadnienia przez sąd. Miarkowanie kosztów nie może być rutynowe ani systemowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach postępowania i miarkowaniu wynagrodzenia pełnomocnika, co jest istotne dla prawników. Pokazuje też, jak sądy radzą sobie z masowym napływem podobnych spraw.

“Czy pełnomocnik może liczyć na pełne wynagrodzenie, gdy składa dziesiątki identycznych skarg?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst