Orzeczenie · 2026-04-16

II OSK 74/24Nakaz rozbiórki nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej 5

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-16
NSABudowlaneŚredniansa
prawo budowlanerozbiórkasamowolna budowalegalizacja budowyopłata legalizacyjnadecyzja o rozbiórceskarga kasacyjnanadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję nakazującą rozbiórkę hali sportowo-rekreacyjnej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego (art. 3 pkt 2) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3), kwestionując kwalifikację obiektu jako budynku oraz twierdząc, że nie zebrano wystarczającego materiału dowodowego. NSA uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną. Sąd podkreślił, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miał fakt nieuiszczenia przez skarżącego opłaty legalizacyjnej, która została ustalona w prawomocnym postanowieniu. Zgodnie z art. 49 ust. 3 P.b. w zw. z art. 48 ust. 1 P.b., w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki. NSA stwierdził, że kwestia kwalifikacji obiektu jako budynku była już rozstrzygnięta w postępowaniu dotyczącym opłaty legalizacyjnej i nie mogła być ponownie badana na etapie postępowania o rozbiórkę. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą braku zebrania materiału dowodowego, wskazując, że istotne okoliczności (nieuiszczenie opłaty, istnienie obiektu) zostały dostatecznie wykazane. NSA podkreślił, że przepisy P.b. nie przewidują przeszkód do wydania nakazu rozbiórki w sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, nawet jeśli skarżący podnosił kwestie praw właścicielskich czy warunków stawianych przez właścicieli nieruchomości. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie konsekwencji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w postaci nakazu rozbiórki oraz utrwalenie stanowiska, że kwestie rozstrzygnięte w postępowaniu legalizacyjnym nie podlegają ponownemu badaniu na etapie postępowania o rozbiórkę.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej i nie zmienia ogólnych zasad dotyczących legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nieuiszczenie ustalonej opłaty legalizacyjnej obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, nawet jeśli skarżący podnosi argumenty dotyczące kwalifikacji obiektu lub praw właścicielskich?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nieuiszczenie ustalonej i prawomocnej opłaty legalizacyjnej stanowi podstawę do wydania nakazu rozbiórki, a organ nie ma obowiązku ponownego badania zasadności ustalenia opłaty ani kwalifikacji obiektu na tym etapie postępowania.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 49 ust. 3 P.b. w zw. z art. 48 ust. 1 P.b. przewiduje nakaz rozbiórki jako konsekwencję nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej. Kwestie te zostały już rozstrzygnięte w poprzednich etapach postępowania, a ich ponowne podnoszenie w skardze kasacyjnej od decyzji o rozbiórce jest niezasadne.

Czy obiekt budowlany, którego konstrukcja obejmuje stalową ramę, ściany z płyt warstwowych i dach o konstrukcji stalowej pokryty poliestrową powłoką w systemie nadmuchowym, może być uznany za budynek w rozumieniu Prawa budowlanego?

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt o takich cechach konstrukcyjnych, posiadający fundamenty, ściany i dach, może być uznany za budynek, zwłaszcza gdy dokumentacja projektowa, w tym złożona przez inwestora, opisuje go jako budynek hali namiotowej.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że kwalifikacja obiektu jako budynku wynikała z jego cech konstrukcyjnych (fundamenty, ściany, dach) oraz z dokumentacji projektowej złożonej przez samego skarżącego. Nawet sezonowy sposób użytkowania czy możliwość demontażu powłoki nie niweczy tej kwalifikacji, a spór o definicję budynku nie wyłącza obowiązku rozbiórki w przypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 24 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 414/23.

Przepisy (8)

Główne

P.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

P.b. art. 49 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wydanie decyzji o rozbiórce w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

P.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku, w tym wymóg posiadania dachu i fundamentów.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa i wnikliwe ustalanie stanu faktycznego.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuiszczenie ustalonej i prawomocnej opłaty legalizacyjnej obliguje organ do wydania nakazu rozbiórki. • Kwestia kwalifikacji obiektu jako budynku była już rozstrzygnięta w postępowaniu dotyczącym opłaty legalizacyjnej i nie podlega ponownemu badaniu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 3 pkt 2 P.b. poprzez błędną kwalifikację obiektu jako budynku. • Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. poprzez brak zebrania materiału dowodowego i błędną ocenę stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

nie pozostawało organowi pola do rozważań nad kwalifikacją obiektu bądź słusznością nakazu rozbiórki • nie można przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował decyzję wydaną na podstawie niepełnego materiału dowodowego albo wadliwie uzasadnioną • nie można również podzielić twierdzenia skarżącego, że po prawomocnym zakończeniu postępowania dotyczącego opłaty legalizacyjnej powinien on otrzymać od organu dodatkowe wezwanie do jej uiszczenia.

Skład orzekający

Jan Szuma

sprawozdawca

Robert Sawuła

członek

Tomasz Bąkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konsekwencji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w postaci nakazu rozbiórki oraz utrwalenie stanowiska, że kwestie rozstrzygnięte w postępowaniu legalizacyjnym nie podlegają ponownemu badaniu na etapie postępowania o rozbiórkę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej i nie zmienia ogólnych zasad dotyczących legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje prawne nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, co jest istotne dla inwestorów i organów nadzoru budowlanego. Choć nie zawiera przełomowych rozważań prawnych, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów.

“Nie zapłaciłeś opłaty legalizacyjnej? Grozi Ci rozbiórka hali!”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst