II OSK 659/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. H.-Z. i W. Z. od postanowienia WSA we Wrocławiu, które odrzuciło ich skargę na uchwałę Rady Gminy Wisznia Mała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, właściciele działki położonej ok. 900 m od obszaru objętego planem, argumentowali, że uchwalenie planu, dopuszczającego inwestycje przemysłowe i budowle do 80 m wysokości, negatywnie wpłynie na walory krajobrazowe, środowiskowe oraz zdrowie ich syna chorującego na atopowe zapalenie skóry. WSA odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały, ponieważ ich nieruchomość znajduje się poza obszarem objętym planem, a potencjalne negatywne skutki są hipotetyczne. NSA rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym i oddalił ją. Sąd podkreślił, że legitymacja skargowa opiera się na aktualnym, konkretnym i realnym interesie prawnym, który musi być naruszony przez zaskarżony akt. W ocenie NSA, skarżący nie wykazali, aby uchwała w sposób bezpośredni lub pośredni naruszyła ich prawo własności, a potencjalne negatywne oddziaływania inwestycji, ze względu na odległość i hipotetyczny charakter, nie stanowiły podstawy do uznania interesu prawnego. Sąd odwołał się do przepisów prawa budowlanego i ochrony środowiska, które zapewniają ochronę na etapie realizacji inwestycji. NSA uznał za chybione zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego oraz Konstytucji RP, wskazując, że przepisy te nie mogą stanowić źródła interesu prawnego w kwestionowaniu planu miejscowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji skargowej do zaskarżania planów miejscowych, zwłaszcza w kontekście nieruchomości położonych poza obszarem planu oraz potencjalnych negatywnych oddziaływań.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nieruchomość skarżącego znajduje się poza obszarem planu, ale w jego sąsiedztwie. Wymaga wykazania realnego naruszenia interesu prawnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciel nieruchomości położonej poza obszarem objętym planem miejscowym, ale w jego sąsiedztwie, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały o planie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykaże realnego i bezpośredniego naruszenia swojego prawa własności lub innych uprawnień przez ustalenia planu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo położenie nieruchomości poza obszarem planu i potencjalne negatywne oddziaływania (hałas, zanieczyszczenie, widok) nie stanowią wystarczającej podstawy do wykazania interesu prawnego, jeśli nie ma bezpośredniego wpływu na prawo własności lub inne uprawnienia skarżącego.
Czy obawy dotyczące wpływu planu miejscowego na zdrowie małoletniego dziecka mogą stanowić podstawę do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli są one hipotetyczne i nie wynikają z bezpośredniego naruszenia konstytucyjnych obowiązków władz publicznych wobec skarżącego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy Konstytucji RP dotyczące ochrony zdrowia regulują obowiązki władz publicznych, a nie materialnoprawne uprawnienia jednostki do zaskarżania planu miejscowego na tej podstawie, zwłaszcza gdy zagrożenie jest potencjalne.
Czy naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących uchwalania planu miejscowego może stanowić samodzielną podstawę do uwzględnienia skargi, jeśli nie wykazano naruszenia interesu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest uprawniony do badania naruszeń procedury, jeśli skarżący nie wykaże naruszenia swojego interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że naruszenie interesu prawnego jest warunkiem dopuszczalności skargi, a badanie zgodności procedury z prawem następuje dopiero po wykazaniu tego naruszenia.
Przepisy (11)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
P.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.c. art. 140
Kodeks cywilny
K.c. art. 144
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 68 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 68 § 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 74
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwo ludzi i mienia.
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 62 § 1
Prawo budowlane art. 5 § 1
Obiekty budowlane powinny być wznoszone w sposób uwzględniający ochronę interesów osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego skarżących do zaskarżenia uchwały o planie miejscowym, ponieważ ich nieruchomość znajduje się poza obszarem objętym planem i nie wykazano bezpośredniego naruszenia ich prawa własności lub innych uprawnień. • Potencjalne negatywne skutki inwestycji (hałas, zanieczyszczenie, widok) są hipotetyczne i nie stanowią podstawy do wykazania interesu prawnego w kontekście uchwalania planu miejscowego. • Przepisy Konstytucji RP dotyczące ochrony zdrowia nie stanowią podstawy do wywodzenia interesu prawnego w kwestionowaniu planu miejscowego.
Odrzucone argumenty
Uchwała o planie miejscowym narusza interes prawny skarżących poprzez negatywny wpływ na walory krajobrazowe, środowiskowe i zdrowie ich syna. • Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących uchwalania planu miejscowego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 140 i 144 K.c. poprzez nieuwzględnienie prawa własności i prawa do jego niezakłóconego wykonywania. • Niewłaściwe zastosowanie art. 68 ust. 1 i 4 w zw. z art. 74 Konstytucji RP poprzez wykluczenie konstytucyjnie gwarantowanej ochrony zdrowia jako źródła naruszenia interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Naruszenie interesu prawnego skarżącego musi być skutkiem uchwały lub zarządzenia. • Potencjalne zagrożenie nie jest wystarczające dla wykazania naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu planu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. • Interes prawny ma być interpretowany jako naruszenie rzeczywistego, konkretnego i aktualnego interesu prawnego.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji skargowej do zaskarżania planów miejscowych, zwłaszcza w kontekście nieruchomości położonych poza obszarem planu oraz potencjalnych negatywnych oddziaływań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy nieruchomość skarżącego znajduje się poza obszarem planu, ale w jego sąsiedztwie. Wymaga wykazania realnego naruszenia interesu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak trudne jest skuteczne zaskarżenie planu miejscowego, gdy skarżący nie znajduje się bezpośrednio na terenie objętym planem. Podkreśla znaczenie wykazania konkretnego interesu prawnego.
“Czy możesz zaskarżyć plan zagospodarowania, jeśli nie dotyczy Twojej działki? Sąd NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 300 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.