Orzeczenie · 2026-06-16

II OSK 654/24Odmowa uzgodnienia warunkow zabudowy teren zagrożenia powodziowego 3

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-16
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo wodnezagrożenie powodziowewarunki zabudowyuzgodnienieNSAplanowanie przestrzenneochrona środowiskaryzyko powodziowe

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Prezesa Wód Polskich odmawiającą uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej na działce położonej na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym dotyczące wykorzystania nieaktualnych map zagrożenia powodziowego, wadliwości uzasadnienia wyroku WSA oraz błędnej wykładni przepisów Prawa wodnego. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z zasadą ostrożności i dyrektywą powodziową, niedopuszczalne jest co do zasady lokalizowanie nowej zabudowy mieszkaniowej na terenach zalewowych, a ewentualna zgoda ma charakter wyjątkowy. W ocenie NSA, realizacja planowanej inwestycji stanowiłaby zagrożenie dla zdrowia ludzi, utrudniałaby zarządzanie ryzykiem powodziowym i naruszałaby ustalenia Planu zarządzania ryzykiem powodziowym, co uzasadniało odmowę uzgodnienia na podstawie art. 166 ust. 10 Prawa wodnego. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, wadliwości uzasadnienia oraz naruszenia Konstytucji RP, wskazując na prawidłowość kontroli przeprowadzonej przez WSA i zgodność z prawem zaskarżonych decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie restrykcyjnego podejścia do zabudowy na terenach zalewowych i zasady ostrożności w prawie wodnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia warunków zabudowy na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią.

Zagadnienia prawne (3)

Czy lokalizacja nowej zabudowy na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią jest dopuszczalna w świetle przepisów Prawa wodnego i dyrektyw UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Co do zasady niedopuszczalne jest uzgodnienie lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, a wydanie pozytywnej decyzji ma charakter wyjątkowy.

Uzasadnienie

Zasada ostrożności i dyrektywa powodziowa nakazują zapobieganie powstawaniu szkód wywołanych powodziami poprzez rezygnację z budowy domów mieszkalnych na terenach zagrożonych powodzią. Realizacja takiej zabudowy stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi i utrudnia zarządzanie ryzykiem powodziowym.

Czy wykorzystanie nieaktualnych map zagrożenia powodziowego stanowi podstawę do uchylenia decyzji odmawiającej uzgodnienia warunków zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że nawet jeśli mapy mogą być nieaktualne, to ocena stanu faktycznego powinna być dokonywana również w oparciu o inne dane, a organ nie może samodzielnie weryfikować danych zawartych na mapach poza odrębnymi procedurami.

Uzasadnienie

Weryfikacja danych dotyczących miejsc zagrożeń przeciwpowodziowych wymaga odrębnych procedur prawnych. Ocena powinna uwzględniać różne czynniki, takie jak ukształtowanie terenu, urządzenia wodne, reżim rzeczny, co pozwala na określenie wymagań dla zabudowy na terenach zagrożonych.

Czy wydanie pozwolenia wodnoprawnego na sąsiednią działkę ma znaczenie dla uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla innej, choć sąsiedniej działki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pozwolenie wodnoprawne na inną działkę nie przesądza o uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy dla innej inwestycji, ponieważ organy i sąd są związane granicami sprawy.

Uzasadnienie

Przedmiotem uzgodnienia był projekt konkretnej decyzji o warunkach zabudowy dla ściśle określonego zakresu. Organy i sąd są związane granicami sprawy, które nie pozwalają na wypowiadanie się w zakresie innych inwestycji nieobjętych uzgadnianym projektem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną D. K. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (19)

Główne

Prawo wodne art. 166 § ust. 10 pkt 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Realizacja planowanej zabudowy naruszałaby ustalenia planu zarządzania ryzykiem powodziowym, co stanowi przesłankę do odmowy uzgodnienia.

Prawo wodne art. 166 § ust. 10 pkt 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Realizacja inwestycji nie ogranicza negatywnych skutków powodzi, tylko będzie powodować ich zwiększenie, a tym samym utrudni zarządzanie ryzykiem powodziowym.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.

Prawo wodne art. 166 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Instytucja uzgodnienia projektów aktów administracyjnych przez Wody Polskie jako instrument realizacji zadań ochrony ludności i mienia przed powodzią.

Prawo wodne art. 163 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Ochrona ludności i mienia przed powodzią jako jedno z podstawowych zadań Wód Polskich.

Prawo wodne art. 166 § ust. 10

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przesłanki uzasadniające odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Prawo wodne art. 166 § ust. 11

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Obowiązek odmowy uzgodnienia w przypadku wystąpienia przesłanek z ust. 10.

Prawo wodne art. 166 § ust. 10 pkt 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Odmowa uzgodnienia w przypadku zagrożenia dla ochrony zdrowia ludzi.

Prawo wodne art. 166 § ust. 10 pkt 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Odmowa uzgodnienia w przypadku utrudnienia zarządzania ryzykiem powodziowym.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Prawo wodne art. 166 § ust. 2 pkt 7

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że realizacja zabudowy nie zmniejszałaby zdolności retencyjnej zlewni i nie spowodowałaby wzrostu zagospodarowania terenów zalewowych.

Prawo wodne art. 166 § ust. 5

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że realizacja zabudowy nie zmniejszałaby zdolności retencyjnej zlewni i nie spowodowałaby wzrostu zagospodarowania terenów zalewowych.

Prawo wodne art. 14 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, że realizacja zabudowy nie zmniejszałaby zdolności retencyjnej zlewni i nie spowodowałaby wzrostu zagospodarowania terenów zalewowych.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prawa własności.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa i równego traktowania.

Prawo wodne art. 166 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Zakres analizy w postępowaniach uzgadniających projekty dokumentów.

P.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

K.p.a. art. 7a

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony.

K.p.a. art. 81a § ust. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzyganie wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1 P.p.s.a. i w zw. z art. 7a oraz art. 81a K.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska organów, które rozstrzygnęły wątpliwości odnośnie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla inwestycji pn. budowa budynku rekreacji indywidualnej planowanej na terenie działki nr ewid. [...] z obrębu D. gm. G. - na niekorzyść skarżącej. Chodzi tu o oparcie rozstrzygnięcia na nieaktualnych (8 letnich) mapach zagrożenia powodziowego przez przyjęcie przez WSA, że mapy zagrożenia powodziowego opublikowane w dniu 15 kwietnia 2015 r. na których oparł się organ, są nadal aktualne i w tym zakresie "zarzuty skargi trafiają w próżnię"; • Naruszenie przepisów postępowania (art. 1 § 1 i § 2, art. 3 § 1 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadające wymogom tego przepisu polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącą zarzutów, odnośnie wykorzystania w sprawie charakterystyki planowanych działań wraz z podstawowymi danymi technicznymi i opisem planowanej technologii robót; • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. […]

Godne uwagi sformułowania

Co do zasady niedopuszczalne jest uzgodnienie lokalizacji nowej zabudowy mieszkaniowej na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią. • Władze publiczne powinny przede wszystkim nie dopuszczać do powstawania nowej zabudowy mieszkaniowej na terenach zalewowych. • Dla przyjęcia, że dana inwestycja może negatywnie oddziaływać na środowisko, w tym poprzez zwiększenie ryzyka powodziowego, nie jest konieczne udowodnienie takiego ryzyka przez organ, a wystarczy jedynie jego uprawdopodobnienie.

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

sprawozdawca

Agnieszka Wójcik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie restrykcyjnego podejścia do zabudowy na terenach zalewowych i zasady ostrożności w prawie wodnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia warunków zabudowy na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie i środowiskowo problemu zabudowy na terenach zagrożonych powodziami, z silnym aspektem prawnym dotyczącym interpretacji przepisów i zasad prewencji.

“Budowa na terenach zalewowych: czy można dostać pozwolenie?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst