II OSK 50/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. D. i E. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, które odrzuciło ich skargę na uchwałę Rady Gminy Dywity w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucali uchwale naruszenie ich interesu prawnego, wskazując na niezgodność z ustaleniami studium, potencjalny spadek wartości ich nieruchomości oraz możliwość wystąpienia uciążliwych immisji z sąsiednich terenów przeznaczonych pod zabudowę usługowo-mieszkalną. WSA odrzucił skargę, uznając, że skarżący wykazali jedynie interes faktyczny, a nie prawny, ponieważ plan miejscowy nie ograniczał ich własnych uprawnień i nie naruszał ich interesu prawnego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, zgodził się z WSA. Sąd podkreślił, że interes prawny do zaskarżenia uchwały musi być konkretny i bezpośrednio naruszony. W ocenie NSA, skarżący nie wykazali takiego naruszenia. Plan miejscowy, choć dopuszczał zabudowę usługowo-mieszkalną na sąsiednich działkach, był zgodny ze studium, które przewidywało rozwój funkcji mieszkaniowej i usługowej. NSA uznał, że obawy o spadek wartości nieruchomości i immisje mają charakter hipotetyczny i nie stanowią podstawy do stwierdzenia naruszenia interesu prawnego. Sąd wskazał, że przepisy prawa budowlanego i cywilnego zapewnią ochronę przed nadmiernymi immisjami w przyszłym postępowaniu administracyjnym. W związku z brakiem wykazania naruszenia interesu prawnego, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie legitymacji procesowej w sprawach dotyczących planowania przestrzennego, rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym, zgodność planu miejscowego ze studium.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku naruszenia interesu prawnego w kontekście planowania przestrzennego. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy właściciele nieruchomości, których działki nie są bezpośrednio objęte planem miejscowym, ale których zagospodarowanie sąsiednich terenów może wpłynąć na ich nieruchomość (np. poprzez immisje lub spadek wartości), posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały o planie miejscowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wykazują jedynie interes faktyczny, a nie konkretne naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obawy o spadek wartości nieruchomości i immisje mają charakter hipotetyczny i nie stanowią naruszenia interesu prawnego. Interes prawny wymaga wykazania konkretnego naruszenia prawa, a nie tylko faktycznego wpływu uchwały.
Czy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące przeznaczenia terenów pod zabudowę usługowo-mieszkalną są zgodne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które przewidują rozwój funkcji rolnej, turystycznej i mieszkaniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli plan nie jest sprzeczny ze studium, a jedynie je konkretyzuje, dopuszczając rozwój funkcji mieszkaniowej i usługowej w ramach przewidzianych stref.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że studium dopuszczało rozwój funkcji mieszkaniowej i usługowej, a plan miejscowy jedynie konkretyzował te ustalenia, nie wychodząc poza ich ramy. Nie stwierdzono istotnej sprzeczności.
Czy naruszenie przepisów dotyczących ochrony krajobrazu lub ochrony przyrody może stanowić podstawę do stwierdzenia naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiedniej w postępowaniu o planowanie przestrzenne?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarżący nie wykażą konkretnego naruszenia ich prawa własności lub innych praw prawnie chronionych, a jedynie ogólne obawy dotyczące walorów krajobrazowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący nie wskazali przepisów prawa gwarantujących zachowanie walorów krajobrazowych w sposób ograniczający zabudowę sąsiednich działek, co nie stanowi naruszenia interesu prawnego.
Przepisy (19)
Główne
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego stanowi przesłankę nieważności aktu planistycznego.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1-5.
P.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W braku podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, sąd ją oddala.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przeznaczenie terenu i sposoby zagospodarowania określane są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 182 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego można rozpoznać na posiedzeniu niejawnym.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Właściciel może korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w granicach określonych ustawami i zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
u.o.p. art. 5
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 6
Ustawa o ochronie przyrody
p.o.ś. art. 71 § 3
Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 72 § 1
Prawo ochrony środowiska
p.o.ś. art. 73 § 1
Prawo ochrony środowiska
p.b. art. 5 § 1
Prawo budowlane
EK art. 2 § 1
Europejska Konwencja Krajobrazowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA potwierdził, że WSA prawidłowo odrzucił skargę z powodu niewykazania przez skarżących naruszenia ich interesu prawnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących o naruszeniu interesu prawnego poprzez niezgodność planu ze studium, spadek wartości nieruchomości i immisje. • Argumenty skarżących o naruszeniu prawa procesowego (art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.) i materialnego (art. 101 ust. 1 u.s.g.).
Godne uwagi sformułowania
Podmiotowość wnoszącego skargę w takim postępowaniu kształtuje się więc odmiennie niż w innych postępowaniach w sprawie sądowoadministracyjnej, gdyż podstawą legitymacji skargowej jest nie tylko istnienie, posiadanie przez skarżącego interesu prawnego lub uprawnienia, lecz naruszenie tego interesu lub uprawnienia. • Słusznie Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na tę regulację prawną i przed przystąpieniem do kontroli zaskarżonej uchwały w jej całokształcie zbadał legitymację skargową wnoszących skargę. • Wbrew jednak stanowisku pełnomocnika skarżących pogląd Sądu o niewykazaniu naruszenia ich interesu prawnego jest trafny. • Naruszenia nie usprawiedliwia również powoływanie się na możliwy, zdaniem skarżących, spadek wartości ich nieruchomości w przypadku realizacji zabudowy na sąsiednich działkach. Słusznie Sąd pierwszej instancji stwierdził i przekonująco umotywował, że tak skonstruowany zarzut może świadczyć nie o naruszeniu interesu prawnego, lecz faktycznego. • Własność nie jest prawem absolutnym, która daje właścicielowi nieograniczoną władzę nad rzeczą. • W przypadku realizacji zamierzenia budowlanego zasada ta została rozwinięta w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...) - zob. m.in. art. 5 ust. 1, w tym pkt 9 i znajdzie w pełni zastosowanie w toku postępowania przed organem administracji architektoniczno-budowlanej, o ile takowe zostanie uruchomione. Wówczas poszanowanie uzasadnionych ich interesów będzie zapewnione.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej w sprawach dotyczących planowania przestrzennego, rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym, zgodność planu miejscowego ze studium."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku naruszenia interesu prawnego w kontekście planowania przestrzennego. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej w sprawach planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym jest kluczowe.
“Czy obawy o sąsiada i spadek wartości działki wystarczą, by zaskarżyć plan zagospodarowania? Sąd wyjaśnia, czym jest interes prawny.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.