II OSK 414/19Odmowa wjazdu postępowanie wyjaśniające straży granicznej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie wjazdu na terytorium Polski dla M. S. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu granicznego Schengen oraz ustawy o cudzoziemcach, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 3 lit. a tiret (iv) kodeksu granicznego Schengen poprzez nadanie notatce służbowej waloru dokumentu w postępowaniu o odmowę wjazdu, a także niezastosowanie art. 14 kodeksu granicznego Schengen i załącznika V. Podniesiono również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i ustawy o cudzoziemcach, w tym art. 34 ust. 1 i 2, poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że organ miał obowiązek przeprowadzić dodatkowe czynności wykraczające poza jego kompetencje. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd Wojewódzki zasadnie stwierdził, iż postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o odmowie wjazdu powinno odbywać się według zasad określonych w art. 34 ustawy o cudzoziemcach. Sąd podkreślił, że organ administracji nie mógł odstąpić od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ograniczyć się jedynie do kontroli dokumentów, opierając się na lakonicznej notatce służbowej, gdy okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości. W szczególności, gdy cudzoziemka deklarowała chęć złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Sąd wskazał, że w takich sytuacjach wymagane jest przeprowadzenie przesłuchania cudzoziemca i sporządzenie protokołu zgodnie z przepisami K.p.a., co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu na terytorium RP, w szczególności w kontekście deklaracji zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową oraz znaczenia protokołu z przesłuchania cudzoziemca.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicę i procedury wyjaśniającej, z uwzględnieniem przepisów UE i prawa krajowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy notatka służbowa sporządzona podczas odprawy granicznej może stanowić podstawę do uznania, że okoliczności niespełnienia przez cudzoziemca warunków niezbędnych do przekroczenia granicy nie budzą wątpliwości, co pozwala na ograniczenie postępowania wyjaśniającego do kontroli dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, notatka służbowa o lakonicznej treści, nieodzwierciedlająca w pełni rozmowy z cudzoziemcem i nie dokumentująca pytań zadanych przez funkcjonariusza, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia braku wątpliwości co do spełnienia warunków niezbędnych do przekroczenia granicy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji musi przeprowadzić choćby ograniczone postępowanie wyjaśniające, w tym przesłuchanie cudzoziemca i sporządzenie protokołu, aby stwierdzić, czy okoliczności odmowy wjazdu są "niebudzące wątpliwości". Lakoniczna notatka służbowa nie spełnia tych wymogów.
Czy w przypadku odmowy wjazdu na terytorium RP, gdy cudzoziemiec deklaruje zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z art. 34 ustawy o cudzoziemcach, w tym przesłuchanie cudzoziemca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy cudzoziemiec deklaruje zamiar złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zgodnie z art. 34 ustawy o cudzoziemcach, w tym przesłuchanie cudzoziemca i sporządzenie protokołu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 34 ustawy o cudzoziemcach określa zakres postępowania wyjaśniającego, który może być ograniczony tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy okoliczności nie budzą wątpliwości. Deklaracja zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową wymaga szczegółowego udokumentowania rozmowy, co umożliwia kontrolę instancyjną i sądową.
Czy przepisy krajowe, w tym art. 34 ustawy o cudzoziemcach, mają zastosowanie do postępowania w sprawie odmowy wjazdu na terytorium RP, mimo istnienia Kodeksu granicznego Schengen?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy krajowe, w tym art. 34 ustawy o cudzoziemcach, mają zastosowanie do postępowania w sprawie odmowy wjazdu, o ile Kodeks graniczny Schengen nie reguluje kompleksowo kwestii procesowych związanych z tym postępowaniem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, wskazując, że art. 34 ustawy o cudzoziemcach nie jest przepisem "martwym" i ma zastosowanie w sytuacjach, gdy Kodeks graniczny Schengen nie reguluje kompleksowo kwestii procesowych związanych z odmową wjazdu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.c. art. 34 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o cudzoziemcach
Niewłaściwe zastosowanie, błędne uznanie, że do stanu faktycznego ma zastosowanie przepis art. 34 ustawy.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia NSA.
Pomocnicze
kodeks graniczny Schengen art. 8 § 3 lit. a tiret (iv)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)
Niewłaściwe zastosowanie poprzez nadanie notatce służbowej waloru dokumentu sporządzonego w ramach postępowania w sprawie odmowy wjazdu na granicy.
kodeks graniczny Schengen art. 14
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen)
Niezastosowanie zasad odmowy wjazdu na granicy.
K.p.a. art. 67
Kodeks postępowania administracyjnego
Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących przesłuchania strony i sporządzenia protokołu.
K.p.a. art. 68
Kodeks postępowania administracyjnego
Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących przesłuchania strony i sporządzenia protokołu.
u.c. art. 28 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o cudzoziemcach
Podstawa do odmowy wjazdu, gdy cudzoziemiec nie posiada ważnych dokumentów.
u.c. art. 28 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o cudzoziemcach
Wyłączenie stosowania zasady odmowy wjazdu w przypadku deklaracji zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową.
u.c. art. 30
Ustawa z dnia 12 grudnia 2003 r. o cudzoziemcach
Określa przepisy, które nie stosuje się do przekraczania granicy w zakresie uregulowanym kodeksem granicznym Schengen.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie, poprzez postawienie organom bezpodstawnego zarzutu naruszenia przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 193 § zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres uzasadnienia wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
WSA zasadnie stwierdził, że organ administracji nie mógł odstąpić od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ograniczyć się jedynie do kontroli dokumentów, opierając się na lakonicznej notatce służbowej, gdy okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 8 ust. 3 lit. a tiret (iv) kodeksu granicznego Schengen, art. 14 kodeksu granicznego Schengen, art. 67 i 68 K.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach.
Godne uwagi sformułowania
notatka służbowa z dnia [...] listopada 2017 r. nie była dokumentem sporządzonym w ramach postępowania w sprawie odmowy wjazdu na granicy. • nie można zatem wysnuwać wniosku, że funkcjonariusz miał wątpliwości co do zasadności odmowy wjazdu cudzoziemce, że sporządzając notatkę służbową zamiast protokołu naruszył w ten sposób art. 34 ustawy o cudzoziemcach lub też art. 67 czy 68 K.p.a. • nie budzące wątpliwości okoliczności to tego rodzaju przesłanki, które są oczywiste, rzucające się w oczy przy prostym zestawieniu znajdujących się w postępowaniu dowodów lub okoliczności znanych organowi z urzędu. • aby stwierdzić taką oczywistość, organ administracji musi przeprowadzić choćby ograniczone postępowanie wyjaśniające. • nie jest oczywiste, że ucieczka z kraju pochodzenia może mieć swą przyczynę tylko w chęci uniknięcia odpowiedzialności za długi szwagra. • rozmowa z funkcjonariuszem Straży Granicznej podczas kontroli na "drugiej linii" prowadzi bowiem w istocie do oceny, czy dana osoba powinna zostać uznana za osobę poszukującą ochrony międzynarodowej, co obliguje Straż Graniczną do przyjęcia od niej wniosku o udzielenie takiej ochrony i wpuszczenia jej na terytorium Polski, czy też osobie tej należy wydać decyzję odmawiającą jej prawa wjazdu.
Skład orzekający
Małgorzata Masternak-Kubiak
przewodniczący-sprawozdawca
Marzenna Linska-Wawrzon
sędzia
Tomasz Świstak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu na terytorium RP, w szczególności w kontekście deklaracji zamiaru złożenia wniosku o ochronę międzynarodową oraz znaczenia protokołu z przesłuchania cudzoziemca."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicę i procedury wyjaśniającej, z uwzględnieniem przepisów UE i prawa krajowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w kontekście prawa granicznego i ochrony międzynarodowej, pokazując, jak istotne jest prawidłowe udokumentowanie rozmowy z cudzoziemcem na granicy.
“Czy lakoniczna notatka służbowa wystarczy, by odmówić wjazdu do Polski? Sąd NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.