II OSK 361/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. A. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Skarżąca urodziła się w 1994 r. w Wielkiej Brytanii z matki będącej obywatelką Wielkiej Brytanii i ojca polskiego obywatela. Ojcostwo ojca polskiego obywatela zostało ustalone dopiero po 12 grudnia 2018 r. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące rzekomej dyskryminacji i naruszenia zasady równości. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, dziecko nabywa obywatelstwo polskie przez urodzenie, gdy oboje rodzice są obywatelami polskimi, lub gdy jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane lub nie posiada żadnego obywatelstwa. W przypadku dziecka urodzonego z rodziców o różnym obywatelstwie, kluczowe jest prawne ustalenie ojcostwa w chwili urodzenia lub w określonym terminie po urodzeniu. Ponieważ prawne ustalenie ojcostwa skarżącej nastąpiło po terminie wskazanym w art. 7 ust. 1 ustawy z 1962 r., nie mogła ona nabyć obywatelstwa polskiego na tej podstawie. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady równości i dyskryminacji, wskazując, że przepisy te nie dyskryminują dzieci pozamałżeńskich, a jedynie odzwierciedlają pewność macierzyństwa w przeciwieństwie do ojcostwa. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. (czynny udział strony) nie był zasadny, gdyż wynik badań DNA nie miałby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r. w kontekście prawnego ustalenia ojcostwa po terminie oraz zasady równości wobec prawa w sprawach obywatelstwa.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z przepisów obowiązujących w 1962 r. i późniejszych zmian w prawie o obywatelstwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dziecko urodzone z matki będącej obcym obywatelem i ojca polskiego obywatela, którego ojcostwo zostało prawnie ustalone po upływie roku od urodzenia dziecka, nabywa obywatelstwo polskie na podstawie przepisów ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dziecko nie nabywa obywatelstwa polskiego w takiej sytuacji, jeśli prawne ustalenie ojcostwa nastąpiło po terminie wskazanym w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r.
Uzasadnienie
Ustawa z 1962 r. wymagała prawnego ustalenia ojcostwa w określonym terminie od urodzenia dziecka, aby mogło ono nabyć obywatelstwo polskie po ojcu, gdy matka nie posiadała obywatelstwa polskiego. Ustalenie ojcostwa po tym terminie nie spełniało przesłanek do nabycia obywatelstwa.
Czy przepisy ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r. dotyczące nabycia obywatelstwa przez dzieci urodzone z rodziców o różnym obywatelstwie naruszają zasadę równości i dyskryminują dzieci pozamałżeńskie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie naruszają zasady równości ani nie dyskryminują dzieci pozamałżeńskich, ponieważ odzwierciedlają różnicę w pewności ustalenia macierzyństwa i ojcostwa oraz przewidują odrębne mechanizmy nabycia obywatelstwa.
Uzasadnienie
Konstytucja gwarantuje obywatelstwo przy urodzeniu z obojga rodziców polskich, a inne przypadki reguluje ustawa. Przepisy te nie dyskryminują dzieci pozamałżeńskich, gdyż w przypadku posiadania matki polskiego pochodzenia, dziecko nabyłoby obywatelstwo z mocy ustawy. Różnice w traktowaniu wynikają z natury prawnego ustalenia ojcostwa.
Czy wydanie decyzji przed uzyskaniem wyników badań DNA na potwierdzenie ojcostwa stanowi naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wynik badań DNA nie miałby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Uzasadnienie
W analizowanej sprawie, nawet gdyby wyniki badań DNA potwierdziły ojcostwo, to prawne ustalenie tego faktu nastąpiło po terminie wymaganym przez ustawę o obywatelstwie polskim z 1962 r., co uniemożliwiało nabycie obywatelstwa na tej podstawie. Dlatego brak było podstaw do uznania naruszenia art. 10 k.p.a.
Przepisy (11)
Główne
u.o.p. art. 4
Ustawa o obywatelstwie polskim
Dziecko nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice są obywatelami polskimi lub gdy jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane bądź nieokreślone jest jego obywatelstwo lub nie posiada żadnego obywatelstwa.
u.o.p. art. 6 § 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
Dotyczy sytuacji, w której ojcostwo dziecka jest prawnie ustalone już w chwili urodzenia dziecka, czy to przez domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki, czy to poprzez uznanie ojcostwa dziecka poczętego, a jeszcze nienarodzonego.
u.o.p. art. 7 § 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
Przewiduje ograniczenie w postaci terminu jednego roku od urodzenia dziecka, w którym powinna nastąpić mająca podlegać uwzględnieniu przy ustaleniu obywatelstwa zmiana (np. prawne ustalenie ojcostwa).
Pomocnicze
u.o.p. art. 55 § 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
Podstawa do odmowy potwierdzenia nabycia obywatelstwa polskiego.
k.r.o. art. 62 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy domniemania pochodzenia dziecka od męża matki.
k.r.o. art. 75
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy uznania ojcostwa dziecka poczętego, a jeszcze nienarodzonego.
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 34 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nabycie obywatelstwa polskiego przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi oraz inne przypadki określone ustawą.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawne ustalenie ojcostwa skarżącej nastąpiło po terminie wymaganym przez art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, co uniemożliwiało nabycie obywatelstwa polskiego na tej podstawie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających za potwierdzeniem posiadania obywatelstwa polskiego. • Naruszenie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie posiadała ojca obywatelstwa polskiego w chwili urodzenia. • Naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. poprzez błędne ustalenie, że nastąpiła zmiana w ustaleniu osoby ojca. • Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu. • Naruszenie art. 32 Konstytucji RP (zasada równości) i art. 34 Konstytucji RP (prawo do obywatelstwa).
Godne uwagi sformułowania
W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy. • W skardze kasacyjnej nie podważono ustaleń faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji. • Zasadniczo skarżąca uważa, że do nabycia polskiego obywatelstwa wystarczy wykazanie, iż polski obywatel był jej biologicznym ojcem. Nie jest to jednak wystarczające. • W przeciwieństwie do macierzyństwa ojcostwo nie jest pewne.
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Stankowski
sędzia
Magdalena Dobek-Rak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r. w kontekście prawnego ustalenia ojcostwa po terminie oraz zasady równości wobec prawa w sprawach obywatelstwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z przepisów obowiązujących w 1962 r. i późniejszych zmian w prawie o obywatelstwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nabycia obywatelstwa polskiego, które może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i imigracyjnym, ale nie ma szerokiego oddźwięku społecznego.
“Kiedy prawne ustalenie ojcostwa nie wystarczy do nabycia obywatelstwa polskiego? Wyrok NSA w sprawie L. A. B.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.