II OSK 3294/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. G. od wyroku WSA w Kielcach, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę kurnika. Głównym powodem odmowy było nieprzedłożenie przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo nałożonego takiego obowiązku przez Starostę. Sąd pierwszej instancji uznał, że inwestycja, wraz z innymi planowanymi, sąsiadującymi kurnikami, stanowi przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, co wymagało uzyskania decyzji środowiskowej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały sformułowane wadliwie, a kluczowe było zastosowanie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, który nakazuje odmowę pozwolenia w przypadku braku wymaganej dokumentacji środowiskowej. Sąd podkreślił, że kumulowane oddziaływanie planowanych inwestycji, mimo że formalnie realizowanych przez różnych inwestorów, na terenie jednego właściciela i z wykorzystaniem wspólnej infrastruktury, wymagało oceny środowiskowej. NSA powołał się na przepisy rozporządzenia o przedsięwzięciach mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz na orzecznictwo TSUE dotyczące wykładni prounijnej i zapobiegania obchodzeniu przepisów ochrony środowiska poprzez sztuczne dzielenie przedsięwzięć. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok, mimo ewentualnych błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kumulowanego oddziaływania na środowisko w procesie budowlanym, zasada wykładni prounijnej w prawie administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji planowania wielu podobnych inwestycji hodowlanych w bliskim sąsiedztwie. Konieczność analizy konkretnych parametrów przedsięwzięć i ich wzajemnego powiązania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy budowa budynku inwentarskiego (kurnika) wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli planowane jest realizowanie wielu podobnych inwestycji w bliskim sąsiedztwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, budowa budynku inwentarskiego wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeśli planowane jest realizowanie wielu podobnych inwestycji w bliskim sąsiedztwie, ze względu na kumulowane oddziaływanie na środowisko.
Uzasadnienie
NSA uznał, że kumulowane oddziaływanie planowanych, sąsiadujących inwestycji hodowlanych, nawet realizowanych przez różnych inwestorów na terenie jednego właściciela i z wykorzystaniem wspólnej infrastruktury, wymaga oceny środowiskowej. Brak takiej decyzji stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę.
Jak należy interpretować pojęcie 'zakładu' lub 'obiektu' w kontekście sumowania oddziaływań przedsięwzięć na środowisko?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'zakładu' lub 'obiektu' w kontekście sumowania oddziaływań przedsięwzięć należy interpretować szeroko, uwzględniając cel przepisów ochrony środowiska i dyrektyw UE, aby zapobiec obchodzeniu obowiązku oceny oddziaływania poprzez sztuczne dzielenie przedsięwzięć.
Uzasadnienie
NSA, odwołując się do definicji 'przedsięwzięcia' w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku oraz orzecznictwa TSUE, podkreślił, że kluczowe jest zapobieganie sytuacji, w której skumulowane oddziaływanie przedsięwzięć znacząco oddziałujących na środowisko jest pomijane. Nawet jeśli formalnie inwestorzy są różni, a tytuły prawne do nieruchomości odrębne, powiązanie technologiczne i wspólne korzystanie z infrastruktury może uzasadniać traktowanie ich jako jednego przedsięwzięcia.
Czy przepisy rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. miały zastosowanie do sprawy, w której postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do spraw, w których postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., stosuje się przepisy dotychczasowe (rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z § 4 rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r., do postępowań wszczętych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, co oznaczało zastosowanie rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r.
Przepisy (17)
Główne
u.P.b. art. 35 § ust. 1 pk1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w tym z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.P.b. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W razie stwierdzenia naruszeń w zakresie zgodności z wymaganiami ochrony środowiska, organ nakłada obowiązek usunięcia nieprawidłowości, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
u.i.ś. art. 71 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa, jakie przedsięwzięcia wymagają uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
u.i.ś. art. 72 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa, kiedy wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 2 § ust. 1 pkt 51
Określa przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (np. chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 1 pkt 102
Określa przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (np. chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 60 DJP).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 1 pkt 103 lit. a
Określa przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (np. chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP) w odległości mniejszej niż 100 m od terenów mieszkaniowych, innych zabudowanych itp.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 2 pkt 2
Przedsięwzięcia nieosiągające progów, ale po zsumowaniu z innymi tego samego rodzaju na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągające progi, są traktowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 2 pkt 3
Przedsięwzięcia nieosiągające progów, ale po zsumowaniu z innymi tego samego rodzaju na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągające progi, są traktowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
u.P.o.ś. art. 3 § pkt 13
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja 'przedsięwzięcia', w tym powiązanych technologicznie.
u.P.o.ś. art. 3 § pkt 48
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja 'zakładu'.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
P.p.s.a. art. 193 § zd. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
k.c. art. 47
Kodeks cywilny
Część składowa rzeczy.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Budynki jako część składowa gruntu.
k.c. art. 143
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności gruntu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kumulowane oddziaływanie planowanych, sąsiadujących inwestycji hodowlanych wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. • Brak decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. • Należy stosować prounijną wykładnię przepisów krajowych w celu zapobiegania obchodzeniu przepisów ochrony środowiska.
Odrzucone argumenty
Planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ nie przekracza progów określonych w rozporządzeniu. • Poszczególne inwestycje, mimo bliskiego sąsiedztwa, nie stanowią jednego 'zakładu' lub 'obiektu' w rozumieniu przepisów, gdyż realizowane są przez różnych inwestorów i posiadają odrębne tytuły prawne do nieruchomości. • Zastosowanie przepisów rozporządzenia z dnia 10 września 2019 r. było nieprawidłowe, gdyż sprawa podlegała przepisom dotychczasowym (rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r.).
Godne uwagi sformułowania
kumulowanie się zapachów z wentylacji mechanicznej i hałasu pochodzących z tych kurników w związku z ich skupieniem na określonym terenie w bezpośrednim sąsiedztwie • zapobieganie sztucznemu dzieleniu przedsięwzięć na dwa lub więcej mniejszych zamierzeń, w celu uniknięcia konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach • żadne przedsięwzięcie, które może wywierać znaczące skutki środowiskowe, nie zostało wyłączone spod oceny jego wpływu na środowisko • przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący
Grzegorz Czerwiński
sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kumulowanego oddziaływania na środowisko w procesie budowlanym, zasada wykładni prounijnej w prawie administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania wielu podobnych inwestycji hodowlanych w bliskim sąsiedztwie. Konieczność analizy konkretnych parametrów przedsięwzięć i ich wzajemnego powiązania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy ochrony środowiska i zasada zapobiegania obchodzeniu prawa mogą wpływać na pozwolenia budowlane, zwłaszcza w kontekście rolnictwa intensywnego i kumulowanych oddziaływań.
“Czy budowa jednego kurnika może zablokować pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia znaczenie kumulowanego oddziaływania na środowisko.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.