II OSK 3146/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę drogi dojazdowej do gruntów rolnych. Gmina zgłosiła zamiar remontu drogi, jednak Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wykonano budowę bez wymaganego pozwolenia, co skutkowało nakazem rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Kielcach uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności jaki był stan drogi przed wykonaniem prac i czy w ich wyniku powstał już wówczas obiekt budowlany. NSA oddalił skargi kasacyjne, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie są zasadne. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia jest ustalenie, czy przed wykonaniem robót istniała już droga jako obiekt budowlany, co pozwoliłoby zakwalifikować prace jako przebudowę, a nie budowę. Brak takiego wyjaśnienia przez organy nadzoru budowlanego uzasadniał uchylenie ich decyzji. NSA zwrócił uwagę, że samo nawiezienie kruszywa i wyrównanie terenu może być uznane za ulepszenie drogi gruntowej (przebudowę), a nie budowę od podstaw, jeśli droga istniała wcześniej w tym pasie drogowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozróżnienie między budową, przebudową a remontem drogi w kontekście Prawa budowlanego i ustawy o drogach publicznych, znaczenie dokładnego ustalenia stanu faktycznego przez organy nadzoru budowlanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy/przebudowy drogi dojazdowej do gruntów rolnych, ale zasady interpretacji przepisów są szersze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roboty polegające na wykorytowaniu pasa drogowego, nawiezieniu kruszywa i utwardzeniu powierzchni, które mogą służyć celom transportowym, stanowią budowę drogi w rozumieniu Prawa budowlanego, czy też remont lub przebudowę istniejącej drogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwalifikacja robót jako budowy drogi jest przedwczesna bez uprzedniego ustalenia, czy przed wykonaniem tych robót istniała już droga jako obiekt budowlany w pasie drogowym. Jeśli istniała, prace mogą być uznane za przebudowę lub ulepszenie drogi gruntowej, a nie budowę od podstaw.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy przed wykonaniem zakwestionowanych robót istniała już droga jako obiekt budowlany. Jeśli tak, prace mogą być uznane za przebudowę (zmianę parametrów technicznych i eksploatacyjnych), która nie zawsze wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego wyjaśnienia przez organy nadzoru budowlanego uniemożliwia prawidłową kwalifikację robót jako budowy.
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie kwalifikacji robót budowlanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły precyzyjnie, jaki był stan drogi przed wykonaniem robót i czy w ich wyniku powstał już wówczas obiekt budowlany.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że postępowanie organów nie wyjaśniło na jakiej długości i kiedy wykonano roboty, na czym polegały, a zwłaszcza czy powstał już wówczas obiekt budowlany. Brak tych ustaleń uniemożliwia ocenę, czy mamy do czynienia z budową, przebudową czy remontem.
Przepisy (8)
Pomocnicze
Pr. bud. art. 3 § pkt 3 i pkt 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego (droga jako budowla) oraz przebudowy.
u.d.p. art. 4 § pkt 18 i 19
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicje przebudowy i remontu drogi.
Pr. bud. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.
Pr. bud. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
Pr. bud. art. 50 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Legalizacja robót budowlanych niebędących budową (w tym przebudowy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego przed zakwalifikowaniem robót jako budowy drogi. • Konieczne jest ustalenie, czy przed wykonaniem robót istniała już droga jako obiekt budowlany, co pozwalałoby na kwalifikację prac jako przebudowy lub ulepszenia, a nie budowy od podstaw.
Odrzucone argumenty
Postępowanie organów administracji było prawidłowe i zgodne z przepisami k.p.a. • Roboty budowlane na działce nr ewid. [...] jednoznacznie wskazują na budowę drogi, a nie remont. • Ustalenia dotyczące stanu drogi przed wykonaniem zakwestionowanych robót są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
nie można było przesądzić, czy organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie legalizacyjne w oparciu o właściwą podstawę prawną • wymaga bowiem wyjaśnienia, czy przed wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych w pasie drogowym istniała już wówczas droga (stanowiąca obiekt budowlany w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego) • mechaniczne ulepszenie nawierzchni drogi (gruntowej) istniejącej w sensie faktycznym i budowlanym mieści się zasadniczo w definicji przebudowy
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Jurkiewicz
sędzia
Tomasz Zbrojewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między budową, przebudową a remontem drogi w kontekście Prawa budowlanego i ustawy o drogach publicznych, znaczenie dokładnego ustalenia stanu faktycznego przez organy nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy/przebudowy drogi dojazdowej do gruntów rolnych, ale zasady interpretacji przepisów są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy częstego problemu rozróżnienia między budową a remontem/przebudową, co ma praktyczne znaczenie dla inwestorów i organów nadzoru budowlanego. Wyjaśnia, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego.
“Budowa czy przebudowa drogi? Kluczowe znaczenie ma ustalenie, czy droga istniała wcześniej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.