Orzeczenie · 2026-05-13

II OSK 2843/25Oddalenie skargi kasacyjnej ochrona międzynarodową 6

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
ochrona międzynarodowauchodźcaazylFederacja Rosyjskamobilizacjawojna na Ukrainieprawa cudzoziemcówpostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych wniesionych przez R. A. i L. G., obywateli Federacji Rosyjskiej, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargi na decyzję Rady do Spraw Uchodźców utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie, argumentując, że organy nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie przeprowadziły pełnej analizy dowodowej dotyczącej ryzyka przymusowej mobilizacji mężczyzn narodowości czeczeńskiej, arbitralnie przyjęły brak ryzyka mobilizacji, nie zweryfikowały sankcji za odmowę udziału w wojnie, a także zaniechały zbadania sytuacji kobiet narodowości czeczeńskiej. Zarzucano również naruszenie art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie poprzez odstąpienie od przesłuchania skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skarg kasacyjnych i nie stwierdzając nieważności postępowania, oddalił obie skargi. Sąd uznał zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku WSA za bezzasadne, wskazując, że uzasadnienie zawierało obligatoryjne elementy i pozwalało na kontrolę kasacyjną. Podkreślono, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy kwestionowaniu ocen prawnych. Sąd wyjaśnił, że przesłuchanie skarżącej nie było konieczne, gdyż odpowiednie dowody stanowiły raporty COI, a kwestia ryzyka mobilizacji została wnikliwie zbadana w oparciu o raport WIKP z 4 października 2023 r., który nie wykazał realnego ryzyka objęcia skarżącego przymusową mobilizacją ze względu na jego wiek i brak odbycia służby wojskowej innej niż zasadnicza. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA w podobnych sprawach. Wnioski o przyznanie kosztów pomocy prawnej przekazano do rozpoznania sądowi pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ochrony międzynarodowej, ocena ryzyka mobilizacji w krajach pochodzenia, wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, zasady prowadzenia postępowania dowodowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Federacji Rosyjskiej w kontekście wojny na Ukrainie i ryzyka mobilizacji. Interpretacja art. 141 § 4 p.p.s.a. w kontekście uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji publicznej i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły brak nowych okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony międzynarodowej, w szczególności w kontekście ryzyka przymusowej mobilizacji do armii Federacji Rosyjskiej i sankcji za odmowę udziału w wojnie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy i sąd prawidłowo oceniły brak nowych okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony międzynarodowej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że dostępne raporty (WIKP) nie wykazały realnego ryzyka mobilizacji skarżącego ze względu na jego wiek i brak służby wojskowej innej niż zasadnicza. Kwestia sankcji i sytuacji kobiet również nie została uznana za wystarczającą podstawę do udzielenia ochrony.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku, odnosząc się do wszystkich zarzutów skargi, w tym do kwestii pominięcia dowodu z przesłuchania strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie wyroku WSA było prawidłowe.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało obligatoryjne elementy, pozwalało na kontrolę kasacyjną i odnosiło się do istoty zagadnień. Pominięcie dowodu z przesłuchania skarżącej nie było wadą, gdyż nie zostało podniesione w toku postępowania przed WSA, a nadto nie było konieczne w świetle dostępnych dowodów.

Czy odstąpienie od przesłuchania strony w postępowaniu o udzielenie ochrony międzynarodowej, mimo zgłoszenia wniosku, stanowi naruszenie przepisów postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przesłuchanie nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że zasada wyjaśniania stanu faktycznego musi być wykładana z uwzględnieniem zasady sprawności postępowania. Przesłuchanie skarżącej nie było przydatne do stwierdzenia okoliczności istotnych z perspektywy nowego wniosku, a odpowiednimi dowodami były raporty COI.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargi kasacyjne R. A. i L. G. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Postępowanie sądowoadministracyjne

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Postępowanie sądowoadministracyjne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Postępowanie sądowoadministracyjne

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

p.p.s.a. art. 184

Postępowanie sądowoadministracyjne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o ochronie art. 38 § ust. 2 pkt 3

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o ochronie art. 44 § ust. 1

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o ochronie art. 38 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o ochronie art. 13

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa o ochronie art. 15

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Postępowanie sądowoadministracyjne

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Postępowanie sądowoadministracyjne

p.p.s.a. art. 254 § § 1

Postępowanie sądowoadministracyjne

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie skargi i uznanie, że organy uczyniły zadość przepisom prawa, mimo iż nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie przepisów postępowania przez odstąpienie od przesłuchania skarżącej jako strony postępowania. • Naruszenie przepisów postępowania przez niepoddanie gruntownej analizy wszystkich aspektów sprawy przez sąd I instancji. • Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji powołania się na nowe, istotne okoliczności.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. • Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • Za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ocen prawnych zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. • Pewne skrótowe lub wybiórcze odniesienie się do pewnych kwestii poruszonych w skardze, a będących uprzednio przedmiotem wyczerpujących rozważań organów w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji, może być, co do zasady, uznane za podzielenie tych rozważań przez WSA i przyjęcie ich przez ten Sąd za własne.

Skład orzekający

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Małgorzata Miron

przewodniczący

Marzenna Linska - Wawrzon

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony międzynarodowej, ocena ryzyka mobilizacji w krajach pochodzenia, wymogi formalne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, zasady prowadzenia postępowania dowodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Federacji Rosyjskiej w kontekście wojny na Ukrainie i ryzyka mobilizacji. Interpretacja art. 141 § 4 p.p.s.a. w kontekście uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony międzynarodowej i ryzyka związanego z konfliktem zbrojnym, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie migracyjnym i administracyjnym.

“Ryzyko mobilizacji a ochrona międzynarodowa: NSA rozstrzyga w sprawie obywateli Rosji.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst