Orzeczenie · 2025-05-19

II OSK 2723/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-19
NSAAdministracyjneWysokansa
bezczynność organuzezwolenie na pobytcudzoziemcyustawa o pomocy obywatelom Ukrainyprawo UEdyrektywa 2011/98/UEinterpretacja przepisówpostępowanie administracyjneNSAWSA

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę złożonego przez obywatelkę Filipin. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) są sprzeczne z prawem UE i nie mają zastosowania, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak skargę kasacyjną za zasadną. NSA zinterpretował art. 100d ustawy o pomocy szerzej, wskazując, że dotyczy on wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym. Sąd podkreślił, że szczególne unormowania dotyczące terminów załatwiania spraw w tej ustawie zostały wprowadzone ze względu na zwiększone obciążenie pracą organów administracji. W związku z tym NSA uznał, że Wojewoda nie dopuścił się bezczynności, a zaskarżony wyrok uchylił w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i zobowiązania do załatwienia sprawy, oddalając skargę w tym zakresie. NSA odstąpił również od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy oraz kwestii bezczynności organów administracji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie do cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy przybyli w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców ubiegających się o zezwolenie na pobyt, a nie tylko do obywateli Ukrainy.

Uzasadnienie

NSA zinterpretował pojęcie 'cudzoziemiec' w art. 100d ustawy o pomocy szerzej, odwołując się do definicji z ustawy o cudzoziemcach i wskazując na racjonalność takiego rozwiązania w kontekście usprawnienia działania organów administracji.

Czy w sytuacji, gdy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy mają zastosowanie, organ administracji dopuścił się bezczynności w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie przepisów art. 100d ustawy o pomocy wyklucza stwierdzenie bezczynności organu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że szczególne unormowania dotyczące terminów załatwiania spraw w ustawie o pomocy, wynikające z sytuacji wojny w Ukrainie, uzasadniają czasowe odstępstwo od maksymalnych terminów określonych w prawie UE, co oznacza, że termin na załatwienie sprawy nie upłynął.

Czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił zastosowania art. 100d ustawy o pomocy, uznając jego sprzeczność z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd pierwszej instancji wadliwie zinterpretował zakres zastosowania art. 100d ustawy o pomocy i jego relację do prawa UE.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że przepisy ustawy o pomocy, uwzględniając obciążenie pracą administracji i specyfikę sytuacji, mogą stanowić czasowe odstępstwo od terminów z dyrektywy UE, a ich interpretacja przez WSA była błędna.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w punktach pierwszym, drugim, trzecim oraz piątym, a w tym zakresie skarga została oddalona.

Przepisy (11)

Główne

ustawa o pomocy art. 100d § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczy spraw udzielania cudzoziemcom zezwolenia na pobyt i nie ogranicza się wyłącznie do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z działaniami wojennymi. Umożliwia czasowe odstępstwo od terminów załatwiania spraw.

ustawa o pomocy art. 100d § ust. 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości postępowania w sprawach objętych jego zakresem.

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące uwzględnienia lub oddalenia skargi w zależności od stwierdzenia bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.

ustawa o cudzoziemcach art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Definicja pojęcia 'cudzoziemiec' na potrzeby ustawy o cudzoziemcach, która ma być stosowana w braku odmiennej definicji w ustawie o pomocy.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis dotyczący pierwszeństwa prawa UE nad ustawą.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy państw członkowskich.

ustawa o pomocy art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Określa krąg podmiotowy ustawy, wskazując na obywateli Ukrainy przybyłych w związku z działaniami wojennymi.

ustawa o pomocy art. 12

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Określa Wojewodę jako podstawowy organ administracji w sprawach pomocy obywatelom Ukrainy.

ustawa o cudzoziemcach art. 112a

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Termin załatwiania sprawy o zezwolenie na pobyt czasowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do wszystkich cudzoziemców, co wyklucza bezczynność organu. • Szczególne unormowania dotyczące terminów w ustawie o pomocy uzasadniają czasowe odstępstwo od terminów z prawa UE. • Błędna wykładnia przepisów ustawy o pomocy przez Sąd pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA o sprzeczności art. 100d ustawy o pomocy z prawem UE. • Stwierdzenie bezczynności Wojewody przez WSA.

Godne uwagi sformułowania

różnym pojęciom użytym w ramach jednego aktu normatywnego należy nadawać różne znaczenia • czasowe odstępstwo od maksymalnego terminu załatwiania spraw określonego w art. 5 ust. 2 powołanej dyrektywy • Uwalniając wojewodów (...) od obowiązku terminowego załatwiania spraw innych niż obywatele Ukrainy cudzoziemców, umożliwiają sprawniejsze działanie tych organów administracji w zakresie udzielania pomocy beneficjentom ustawy o pomocy.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Zdzisław Kostka

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w kontekście zezwoleń na pobyt dla cudzoziemców innych niż obywatele Ukrainy oraz kwestii bezczynności organów administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i może być stosowane w sprawach o podobnym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących pobytu cudzoziemców w Polsce, szczególnie w kontekście ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób i organów.

Czy ustawa o pomocy Ukrainie dotyczy tylko Ukraińców? NSA wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst