Orzeczenie · 2026-04-08

II OSK 2587/23Obowiązek wykonania ściany oporowej płyty gnojowej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-08
NSABudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneściana oporowapłyta gnojowanadzór budowlanyprojekt budowlanypozwolenie na budowęodległościgranica działkiprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą wykonanie żelbetowej ściany oporowej płyty gnojowej. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, argumentując m.in. błędną wykładnię art. 51 Prawa budowlanego oraz § 6 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia MRiGŻ, a także zarzucając naruszenie przepisów KPA poprzez nieuwzględnienie wniosku o dowód z opinii biegłego i nieprzeprowadzenie ustaleń dotyczących przebiegu granicy działek. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, uznając, że brak wykonania ściany oporowej przewidzianej w projekcie budowlanym stanowi istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, co uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Podkreślono, że kwestie graniczne, które pojawiły się po wydaniu decyzji, nie miały wpływu na ocenę legalności wcześniejszych rozstrzygnięć, a inwestorzy zaakceptowali projekt budowlany, który przewidywał wykonanie ściany oporowej. Sąd wskazał, że przepisy dotyczące odległości budowli rolniczych są restrykcyjne i nie dopuszczają modyfikacji, a koszty wykonania ściany obciążają inwestora. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie obowiązku wykonania elementów projektu budowlanego, nawet jeśli inwestor napotyka trudności lub kwestionuje stan prawny po wydaniu decyzji.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznych przepisów budowlanych dotyczących budowli rolniczych i odległości.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak wykonania ściany oporowej przewidzianej w projekcie budowlanym, mimo posiadania pozwolenia na budowę, stanowi istotne odstępstwo od ustaleń i warunków pozwolenia, uzasadniające nałożenie obowiązku jej wykonania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wykonania ściany oporowej przewidzianej w projekcie budowlanym stanowi istotne odstępstwo od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, co uzasadnia zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nałożenie obowiązku jej wykonania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że inwestorzy, realizując budowę na podstawie pozwolenia, ale nie wykonując elementu projektu budowlanego (ściany oporowej), działali w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia. W związku z tym możliwe było nałożenie obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

Czy spór o przebieg granicy działki lub trudności w prowadzeniu działalności rolniczej mogą stanowić podstawę do rezygnacji z wykonania ściany oporowej przewidzianej w projekcie budowlanym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spór o przebieg granicy działki lub trudności w prowadzeniu działalności rolniczej nie stanowią podstawy do rezygnacji z wykonania ściany oporowej, jeśli jej wykonanie jest wymagane przepisami prawa i wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że inwestorzy zaakceptowali projekt budowlany, a przepisy dotyczące odległości budowli rolniczych są restrykcyjne. Kwestie graniczne, które pojawiły się po wydaniu decyzji, nie miały wpływu na ocenę legalności wcześniejszych rozstrzygnięć, a koszty wykonania ściany obciążają inwestora.

Czy sąd administracyjny powinien dopuścić dowód z opinii biegłego na okoliczność wpływu budowy ściany oporowej na prowadzenie działalności rolniczej lub możliwość korzystania z urządzeń technicznych, gdy organ administracji już ustalił stan faktyczny i wydał decyzję?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie ma obowiązku dopuszczać dowodu z opinii biegłego, jeśli organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i wydał decyzję zgodną z prawem, a zarzuty strony nie podważają tych ustaleń w sposób istotny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił odległości i wydał decyzję zgodną z prawem, a zarzuty strony dotyczące wpływu budowy ściany na działalność rolniczą nie podważają tych ustaleń, nie ma potrzeby dopuszczania dowodu z opinii biegłego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną E. Z. od wyroku WSA w Białymstoku.

Przepisy (11)

Główne

rozporządzenie MRiGŻ § § 6 ust. 4 pkt 1, ust. 5 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej

Określa wymagane odległości budowli rolniczych od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich (30 m).

Pr.bud. art. 51 § ust. 1 pkt 2 i ust. 7

Ustawa Prawo budowlane

Umożliwia nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w przypadku istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę lub projektu budowlanego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania).

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy orzekające później w tej samej sprawie.

Pr.bud. art. 52

Ustawa Prawo budowlane

Określa, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji.

Pr.bud. art. 51 § ust. 1 pkt 4

Ustawa Prawo budowlane

Dotyczy sytuacji, gdy inwestor dopuścił się istotnego naruszenia ustaleń i warunków pozwolenia na budowę i projektu budowlanego.

Kpa. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu na podstawie przepisów prawa.

Kpa. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Kpa. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu dokonania ustaleń na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego.

Kpa. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do udziału w postępowaniu i do przedstawiania dowodów.

Kpa. art. 97

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki zawieszenia postępowania.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie konieczności wykonania ściany oporowej w sytuacji sporu granicznego i trudności w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. • Naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez bezwzględne przyjęcie istotnego naruszenia ustaleń i warunków pozwolenia. • Naruszenie § 6 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia MRiGŻ poprzez uznanie za bezsporne zbliżenia płyty gnojowej do budynku mieszkalnego z naruszeniem odległości. • Naruszenie art. 145 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 8 Kpa. poprzez błędne uznanie prawidłowości oględzin i pomiarów w sytuacji toczącego się sporu granicznego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7 i 80 Kpa. poprzez nieuwzględnienie obowiązku działania organu na podstawie przepisów prawa i oceny całokształtu materiału dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 78 Kpa. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 97 Kpa. poprzez uznanie, że nie zaszły przesłanki do zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

brak wykonania ściany oporowej przewidzianej w projekcie budowlanym stanowi zrealizowanie robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę, ale w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu • inwestor zawsze może zrezygnować z realizacji pewnych elementów projektu budowlanego, o ile nie będą one wymagane przepisami prawa jako obligatoryjne • przepisy o odległościach sytuowania budowli rolniczych mają restrykcyjny charakter, niedopuszczający modyfikacji

Skład orzekający

Mirosław Gdesz

przewodniczący

Wojciech Mazur

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku wykonania elementów projektu budowlanego, nawet jeśli inwestor napotyka trudności lub kwestionuje stan prawny po wydaniu decyzji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów budowlanych dotyczących budowli rolniczych i odległości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między wymogami prawa budowlanego a praktycznymi trudnościami inwestora, w tym kwestiami granicznymi i prowadzeniem działalności. Pokazuje, jak sądy interpretują obowiązki wynikające z pozwolenia na budowę.

“Czy spór graniczny zwalnia z obowiązku budowy ściany oporowej? NSA wyjaśnia.”

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst