Orzeczenie · 2026-04-28

II OSK 2558/25Oddalenie skargi kasacyjnej fikcyjne małżeństwo

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-28
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowymałżeństwoobejście prawaskarga kasacyjnaNSAprawo migracyjneochrona rodzinyimmigracja

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Pakistanu. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności art. 165 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, wskazującego na możliwość odmowy zezwolenia w przypadku zawarcia związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów migracyjnych. Szef Urzędu argumentował, że organy błędnie uznały związek za autentyczny, ignorując m.in. krótki czas znajomości przed ślubem, barierę językową i brak spotkań przed zawarciem małżeństwa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że materiał dowodowy nie zawierał jednoznacznych dowodów na fikcyjność małżeństwa. Sąd podkreślił, że ocena autentyczności związku wymaga rozważenia wszystkich okoliczności, a sama bariera językowa czy ograniczony kontakt przed ślubem, zwłaszcza w kontekście restrykcji pandemicznych, nie przesądzają o jego fikcyjności. Sąd zwrócił uwagę na intensywną korespondencję, wspólne zamieszkanie i prowadzenie gospodarstwa domowego jako czynniki przemawiające za autentycznością związku. NSA przypomniał również o zasadzie ochrony małżeństwa i zakazie nadużywania prawa, wskazując na konieczność wyważenia tych wartości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oceny autentyczności związku małżeńskiego w kontekście przepisów migracyjnych, zwłaszcza w sytuacjach ograniczonej znajomości języka i kontaktu przed ślubem.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności danej sprawy. Zasady oceny mogą być pomocne w innych sprawach dotyczących legalizacji pobytu na podstawie małżeństwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy związek małżeński zawarty przez cudzoziemca z obywatelem polskim, w sytuacji ograniczonej znajomości języka i krótkiego kontaktu przed ślubem, może być uznany za zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady wjazdu, pobytu i wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli materiał dowodowy nie zawiera jednoznacznych dowodów na fikcyjność małżeństwa, a istnieją dowody wskazujące na pewną więź emocjonalną, wspólne zamieszkanie i prowadzenie gospodarstwa domowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sama bariera językowa czy ograniczony kontakt przed ślubem, zwłaszcza w kontekście pandemii, nie przesądzają o fikcyjności małżeństwa. Kluczowe jest rozważenie całokształtu okoliczności, w tym intensywnej korespondencji, wspólnego zamieszkania i prowadzenia gospodarstwa domowego, które mogą świadczyć o istnieniu więzi emocjonalnej i autentyczności związku.

Jak należy oceniać dowody dotyczące autentyczności związku małżeńskiego w kontekście przepisów ustawy o cudzoziemcach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy rozważyć wszystkie okoliczności sprawy, zarówno te istniejące na dzień zawarcia małżeństwa, jak i te powstałe po jego zawarciu, stosując zasadę proporcjonalności i wyważając ochronę małżeństwa z zakazem nadużywania prawa.

Uzasadnienie

Ocena fikcyjności małżeństwa wymaga analizy całokształtu materiału dowodowego, w tym okoliczności wskazanych w art. 169 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, ale także zdarzeń po zawarciu związku. Należy stosować zasadę proporcjonalności, wyważając prawo do ochrony życia rodzinnego z koniecznością przeciwdziałania obejściu prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Przepisy (10)

Główne

u.o.c. art. 165 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu, przejazdu, pobytu i wyjazdu z terytorium RP.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

u.o.c. art. 169 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Okoliczności przykładowo wskazujące na fikcyjny charakter małżeństwa (np. brak spotkania przed ślubem, brak wspólnego języka).

u.o.c. art. 158 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Podstawa udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim.

k.r.o. art. 23

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązki małżeńskie (wspólne pożycie, wierność, wzajemna pomoc, współdziałanie dla dobra rodziny).

Konstytucja RP art. 18

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości.

Konstytucja RP art. 37

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw cudzoziemców przez ustawę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak jednoznacznych dowodów na fikcyjność małżeństwa. • Intensywna korespondencja przed ślubem wskazująca na więź emocjonalną. • Wspólne zamieszkanie i prowadzenie gospodarstwa domowego. • Restrykcje pandemiczne jako przyczyna ograniczonego kontaktu przed ślubem. • Ograniczona znajomość języka nie wyklucza możliwości wywiązywania się z obowiązków małżeńskich.

Odrzucone argumenty

Małżeństwo zawarte w celu obejścia przepisów migracyjnych. • Brak spotkania przed zawarciem małżeństwa. • Brak wspólnego języka uniemożliwiający porozumienie. • Istotna różnica wieku i wyznawanej religii. • Powierzchowność i schematyczność komunikacji przed ślubem.

Godne uwagi sformułowania

związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej • nie można zupełnie pomijać zdarzeń, które zaistniały już po zawarciu małżeństwa • nie jest możliwe przyjęcie pewnych sztywnych reguł oceny, nadanie jednej okoliczności faktycznej decydującego znaczenia • nie można stwierdzić, że małżonkowie w ogóle nie mówili i nie mówią w języku dla nich zrozumiałym w stopniu, w jakim jest to niezbędne do wywiązywania się z podstawowych obowiązków małżeńskich

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Małgorzata Masternak - Kubiak

członek

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny autentyczności związku małżeńskiego w kontekście przepisów migracyjnych, zwłaszcza w sytuacjach ograniczonej znajomości języka i kontaktu przed ślubem."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia wszystkich okoliczności danej sprawy. Zasady oceny mogą być pomocne w innych sprawach dotyczących legalizacji pobytu na podstawie małżeństwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oceny autentyczności małżeństw zawieranych przez cudzoziemców w celu uzyskania pobytu, a orzeczenie NSA przedstawia szczegółową analizę kryteriów oceny i wyważenia interesów.

“Czy małżeństwo zawarte z "pomocą translatora" i po krótkiej znajomości może być podstawą do pobytu w Polsce? NSA wyjaśnia.”

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst