Orzeczenie · 2025-10-15

II OSK 2481/24Uchylenie wyroku bezczynność wojewody zezwolenie pobyt

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-15
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcypobyt czasowyspecustawa ukraińskabezczynność organuskarga kasacyjnaNSApostępowanie administracyjneprawo migracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który stwierdził bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy dla obywatelki Ukrainy. WSA w Gliwicach uznał, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ decyzja została wydana po upływie terminów określonych w ustawie o cudzoziemcach, a przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100d) zawieszające bieg terminów nie miały zastosowania do skarżącej, która przyjechała do Polski przed wybuchem wojny. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej stwierdzenia bezczynności i oddalił skargę w tym zakresie. NSA podkreślił, że przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy miały zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, a nie tylko tych przybywających w związku z konfliktem zbrojnym. Sąd wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ograniczenia prawa do sądu wynikające z tych przepisów były uzasadnione w okresie kryzysu, jednakże po zakończeniu masowego napływu obywateli Ukrainy i po upływie odpowiedniego czasu na dostosowanie administracji, dalsze stosowanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. nie było już uzasadnione. Ponieważ wniosek został złożony 26 lipca 2023 r. i rozpatrzony 11 czerwca 2024 r., a okres zawieszenia biegł do 30 czerwca 2024 r., organ nie pozostawał w bezczynności w rozumieniu przepisów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia biegu terminów w sprawach pobytowych oraz ocena proporcjonalności ograniczeń prawa do sądu w kontekście zmieniającej się sytuacji epidemiologicznej i migracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu i stanu prawnego, a jego zastosowanie może wymagać analizy aktualnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające bieg terminów postępowania, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do tych przybywających w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa i powodu pobytu w Polsce.

Uzasadnienie

NSA powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym przepisy te mają charakter generalny i nie ograniczają się do osób przybywających w związku z wojną.

Czy organ pozostawał w bezczynności w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, jeśli wniosek został złożony w okresie obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej, a decyzja została wydana przed końcem okresu zawieszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ bieg terminów był zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy.

Uzasadnienie

Wniosek wpłynął 26 lipca 2023 r., a decyzja została wydana 11 czerwca 2024 r. Okres zawieszenia biegł do 30 czerwca 2024 r. Zatem organ załatwił sprawę w okresie, gdy terminy nie biegły.

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, ograniczające prawo do sądu, są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym KPP, ani art. 6 i 13 EKPCz, pod warunkiem, że ograniczenia są proporcjonalne i niezbędne.

Uzasadnienie

NSA wskazuje na utrwalone orzecznictwo potwierdzające konstytucyjność i zgodność z prawem UE tych przepisów, podkreślając, że ograniczenia te były uzasadnione sytuacją kryzysową i nie były dowolne.

Czy przedłużenie obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej po 30 czerwca 2024 r. było uzasadnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dalsze stosowanie art. 100d po 30 czerwca 2024 r. nie miało już uzasadnienia w przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że po zakończeniu masowego napływu obywateli Ukrainy i po upływie czasu na dostosowanie administracji, dalsze przedłużanie zawieszenia biegów terminów naruszało zasadę proporcjonalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony w punktach 1, 2, 5, a skarga w tym zakresie została oddalona.

Przepisy (15)

Główne

specustawa ukraińska art. 100d

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten zawieszał bieg terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt na terytorium RP do 30 czerwca 2024 r. (w kontekście nowelizacji z maja 2024 r.).

Dz.U. 2023 poz 103 art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zawieszenie biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt.

Pomocnicze

specustawa ukraińska art. 100c

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten dotyczył ograniczeń prawa do sądu w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt.

u.o.c. art. 112a

Ustawa o cudzoziemcach

Określał przedłużony do 60 dni termin na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólny termin załatwiania spraw administracyjnych.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy bezczynności organu.

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uwzględnienia skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 188

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia wyroku.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie art. 100d specustawy ukraińskiej do 30 czerwca 2024 r. oznaczało zawieszenie biegu terminów postępowania. • Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wniosek został rozpatrzony w okresie, gdy terminy były zawieszone. • Dalsze stosowanie art. 100d po 30 czerwca 2024 r. naruszało zasadę proporcjonalności i prawo do sądu.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące bezczynności organu w okresie obowiązywania art. 100d specustawy ukraińskiej. • Argumenty dotyczące braku zastosowania art. 100d do skarżącej ze względu na datę jej przyjazdu do Polski.

Godne uwagi sformułowania

przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców • ograniczenie to nie było przy tym dowolne, ale uzasadnione sytuacją kryzysową • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności • przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. ... nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności

Skład orzekający

Tomasz Bąkowski

przewodniczący

Mirosław Gdesz

członek

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszenia biegu terminów w sprawach pobytowych oraz ocena proporcjonalności ograniczeń prawa do sądu w kontekście zmieniającej się sytuacji epidemiologicznej i migracyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu i stanu prawnego, a jego zastosowanie może wymagać analizy aktualnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców i funkcjonowaniem administracji w okresach kryzysowych, z odniesieniem do konstytucyjnych gwarancji.

“Czy zawieszenie biegu terminów w sprawach pobytowych było legalne? NSA rozstrzyga.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst