II OSK 243/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez "[...]" [...] Spółdzielnię [...] w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB stwierdził nieważność decyzji zezwalającej na budowę tymczasowej wiaty magazynowej, argumentując, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością zgodnie z art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. Spółdzielnia twierdziła, że posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie umowy najmu z 1979 r. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając decyzję GINB za zgodną z prawem, opierając się na własnej analizie umowy najmu. NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów administracji. Sąd wskazał na szereg wątpliwości dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, w tym na błędną interpretację umowy najmu przez organy, naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niezgromadzenie materiału dowodowego oraz na potrzebę uwzględnienia przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. NSA uznał, że brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. i tym samym do stwierdzenia nieważności decyzji z lat 1982-1983, zwłaszcza w kontekście upływu czasu i zmiany warunków ustrojowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'prawo do dysponowania nieruchomością' w kontekście art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r., zasady prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza po długim czasie, oraz uwzględnianie zmian ustrojowych i gospodarczych.
Orzeczenie dotyczy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., które już nie obowiązują. Interpretacja art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. może mieć znaczenie historyczne lub pomocnicze przy ocenie podobnych sytuacji z przeszłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa najmu nieruchomości, nawet jeśli nie zawiera wyraźnego zapisu o możliwości zabudowy, może stanowić tytuł prawny do dysponowania nieruchomością w rozumieniu art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r.?
Odpowiedź sądu
Tak, umowa najmu może stanowić tytuł prawny, ale musi być to prawo obligacyjne o wystarczająco szerokim zakresie, uprawniające do zabudowy gruntu. W tym przypadku umowa najmu nie dawała takiego uprawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć umowa najmu może być tytułem prawnym, to w analizowanym przypadku nie uprawniała ona do zabudowy nieruchomości, a tym samym nie spełniała wymogów art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. Jednakże, NSA uchylił decyzję o nieważności, wskazując na inne uchybienia proceduralne i interpretacyjne organów.
Czy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa jest uzasadnione, gdy od wydania decyzji minęło kilkadziesiąt lat i nastąpiły zmiany ustrojowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie nieważności powinno być sytuacją nadzwyczajną, a ocena rażącego naruszenia prawa powinna uwzględniać całokształt okoliczności, w tym obowiązujące przepisy w dacie wydania decyzji oraz zmiany ustrojowe i gospodarcze.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że stwierdzenie nieważności powinno być stosowane z ostrożnością, zwłaszcza po długim czasie. Sąd wskazał na potrzebę uwzględnienia przepisów obowiązujących w przeszłości oraz zmian ustrojowych i gospodarczych przy ocenie decyzji wydanych wiele lat wcześniej.
Czy organ administracji publicznej, stwierdzając nieważność decyzji, zebrał kompletny materiał dowodowy i prawidłowo ustalił stan faktyczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku organ nie zebrał należytego materiału dowodowego i błędnie zinterpretował dokumenty, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a.
Uzasadnienie
NSA zarzucił organom administracji naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezgromadzenie całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego, co było podstawą do uchylenia decyzji.
Przepisy (19)
Główne
Prawo budowlane z 1974 r. art. 29 § ust. 5
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Przepis ten wymagał od inwestora wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością. Sąd uznał, że umowa najmu nie dawała takiego uprawnienia w analizowanym przypadku, ale jednocześnie wskazał na inne uchybienia organów.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. NSA uznał, że nie było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia w tym przypadku.
P.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
P.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania na podstawie przepisów prawa i dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.c. art. 44
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Niezastosowany przepis dotyczący zgody właściciela na zabudowę.
k.c. art. 128 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Niezastosowany przepis dotyczący zgody właściciela na zabudowę.
Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych art. 1 § ust. 1 i 2
Niezastosowany przepis dotyczący uprawnień organów.
Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych art. 15 § ust. 1
Niezastosowany przepis dotyczący uprawnień organów.
Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych art. 16 § ust. 1
Niezastosowany przepis dotyczący uprawnień organów.
Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych art. 44 § ust. 1 pkt 6
Niezastosowany przepis dotyczący uprawnień organów.
Ustawa z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych art. 44 § ust. 4
Niezastosowany przepis dotyczący uprawnień organów.
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Niezastosowany przepis dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji.
k.c. art. 659 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Niezastosowany przepis dotyczący umowy najmu.
k.c. art. 666 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Niezastosowany przepis dotyczący umowy najmu.
k.c. art. 667
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Niezastosowany przepis dotyczący umowy najmu.
k.c. art. 675
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Niezastosowany przepis dotyczący umowy najmu.
k.c. art. 676
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny
Niezastosowany przepis dotyczący umowy najmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezgromadzenie w postępowaniu całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. • Błędna interpretacja umowy najmu przez organy administracji. • Brak podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA oparta na własnych ustaleniach faktycznych, zamiast uchylenia decyzji z powodów proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej powinno być sytuacją nadzwyczajną, niebudzacą żadnych wątpliwości w kwestii dowodowej i co do istnienia przesłanki ustawowej takiego rozstrzygnięcia tym bardziej, jeżeli następuje to po kilkudziesięciu latach od daty wydania decyzji. • Nie można do oceny tego, czy kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, przykładać miary odpowiadającej obecnym warunkom społeczno-gospodarczym i obecnym standardom prawnym.
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący sprawozdawca
Mariola Kowalska
członek
Zygmunt Niewiadomski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'prawo do dysponowania nieruchomością' w kontekście art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r., zasady prowadzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza po długim czasie, oraz uwzględnianie zmian ustrojowych i gospodarczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., które już nie obowiązują. Interpretacja art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. może mieć znaczenie historyczne lub pomocnicze przy ocenie podobnych sytuacji z przeszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów budowlanych sprzed lat i zasad stwierdzania nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Wątek długiego okresu od wydania decyzji i zmian ustrojowych dodaje jej kontekstu.
“Nieważność decyzji sprzed lat? NSA przypomina o ostrożności i kontekście historycznym.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.