II OSK 2415/23

II OSK 2415/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Sygn. powiązane
II SA/Po 727/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-02-02
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Dopuszczono do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 32, art. 33 § 1, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P.N. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi kasacyjnej G.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Po 727/22 w sprawie ze skargi G.F. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr WOA.7721.146.2022.MO w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego postanawia: dopuścić P.N. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Po 415/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), oddalił skargę G. F. (dalej jako skarżąca) na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 sierpnia 2022 r. nr WOA.7721.146.2022.MO, utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora dla Miasta Poznania z dnia 24 maja 2022 r. nr 184/2022 (PINB/OOA/70035/1144/2019), którą udzielono L. N. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku garażowego dobudowanego do budynku mieszkalnego mieszczącego się na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]), zlokalizowanego przy granicy z nieruchomością przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]).
Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy garaż znajduje się na nieruchomości przy ul. [...] w P. działka ew. nr [...], ark. [...], obręb [...], której wyłącznymi współwłaścicielami według stanu na dzień 18 kwietnia 2019 r., 26 września 2019 r. i 11 października 2019 r. są skarżąca G. F. i inwestor L. N. Potwierdzają to dane z ewidencji gruntów (karta 18-23, 89-90 akt adm.) oraz z księgi wieczystej (karta 90-107 akt adm.). Na działce tej znajduje się budynek mieszkalny o powierzchni 179 m2 i budynek o funkcji transportu i łączności o powierzchni 30 m2 (karat 18 akt adm.).
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła G. F., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarga kasacyjna została przekazana do rozpoznania przez NSA.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2025 r. wyznaczono termin rozprawy w niniejszej sprawie, zawiadamiając o tym strony, w tym pełnomocnika L. N. adwokata K. W.
W dniu 24 stycznia 2026 r. drogą elektroniczną do NSA wpłynął wniosek P. N. o udostępnienie akt w systemie teleinformatycznym sądu. Wskazano tam, że sprawa dotyczy pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego, którego P. N. jest właścicielem od 8 maja 2025 r. bowiem otrzymał go w darowiźnie od swego ojca L. N.
Przewodniczący Wydziału wezwał P. N. do przedłożenia umowy darowizny o jakiej mowa w jego piśmie z 24 stycznia 2026 r., w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia jego wniosku bez rozpoznania.
W terminie do tego wyznaczonym P. N. nadesłał kopię umowy darowizny w formie aktu notarialnego repertorium A nr [...] z 8 maja 2025 r. sporządzonej przez notariusza P. Ż., z której wynika, że L. N. darował swojemu synowi P. N. lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni 109.88 m2, dla którego prowadzona jest KW o numerze [...] oraz lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni 53.04 m2, dla którego prowadzona jest KW o numerze [...], mieszczącymi się w budynku nr [...] przy ul. [...] w P. Z umowy wynika ponadto, że z ww. lokalami mieszkalnymi związany jest udział w nieruchomości wspólnej – w prawie własności gruntu oraz części budynku oraz urządzeń nie służących do wy łącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali, wynoszący dwa razy po ¼ - KW nr [...].
Przewodniczący Wydziału zakwalifikował pisma P. N. jako wniosek o udostępnienie akt sprawy oraz wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony zasługiwał na uwzględnienie.
Stosownie do art. 32 P.p.s.a., w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wynika z tego, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadniczo spór o legalność działań organów administracji publicznej dotyczy organu i skarżącego.
Możliwość rozszerzenia tego podstawowego układu podmiotowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprowadza art. 33 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Należy zaznaczyć, że poszerzenie przyjętego układu podmiotowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez przyznanie prawa do udziału w tym postępowaniu innym podmiotom niż skarżący i organ administracji publicznej prowadzi do ingerencji w prawa podmiotowe stron danego postępowania, dlatego jakakolwiek rozszerzająca wykładnia wskazanych przepisów jest niedopuszczalna.
W ocenie NSA, P. N. wnioskując o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania wykazał własny interes prawny uzasadniający jego udział w tym postępowaniu. Jak wynika bowiem z przesłanej na wezwanie Sądu umowy darowizny lokali mieszkalnych nr [...] i nr [...] oraz udziałów po ¼ w nieruchomości wspólnej związanych z tymi lokalami położonymi w budynku przy ul. [...] w P., sporządzonej 8 maja 2025 r. w Kancelarii Notarialnej notariusza P. Ż. w formie aktu notarialnego repertorium A nr [...], P. N. stał się właścicielem/współwłaścicielem tych lokali i udziałów w nieruchomości w miejsce ich poprzedniego właściciela i współwłaściciela swojego ojca L. N. Na działce tej nr [...] ark. [...] obręb [...] został wybudowany przez L. N. garaż, którego dotyczy zaskarżona decyzja (pozwolenie na użytkowanie). Wobec powyższego P. N. wszedł w prawa poprzedniego właściciela/współwłaściciela obok drugiej współwłaścicielki G. F. i na tej podstawie ma interes prawny do bycia uczestnikiem postępowania na prawach strony albowiem wszedł w prawa strony postępowania administracyjnego, swojego ojca L. N. (inwestora). Aktualny stan własności ww. lokali mieszkalnych i udziałów potwierdzają wpisy w KW nieruchomości nr KW [...], [...] i [...].
P. N. wykazał zatem interes prawny dający mu podstawę do uczestnictwa w postępowaniu sądowym, które dotyczy decyzji o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanej części budynku garażowego dobudowanego do budynku mieszkalnego mieszczącego się na nieruchomości przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], ark., [...], obręb [...]) zlokalizowanego przy granicy z nieruchomością przy ul. [...] w P. (dz. nr [...], arek. [...], obręb [...]) stosownie do art. 28 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.