II OSK 2407/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez A. C., R. N. i P. N. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił ich skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego zezwalającą na realizację inwestycji drogowej (ZRID). Skarżący podnosili, że zaskarżona decyzja narusza prawo, ponieważ specustawa drogowa nie powinna mieć zastosowania do dróg wewnętrznych i prywatnych nieruchomości, a inwestycja służy wyłącznie interesowi prywatnego dewelopera, a nie celowi publicznemu. Kwestionowali również naruszenie prawa własności oraz zarzucali błędy proceduralne organów obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że specustawa drogowa ma zastosowanie niezależnie od kategorii istniejącej drogi (np. wewnętrzna) czy jej prywatnego charakteru, ponieważ sama realizacja inwestycji drogowej w trybie specustawy oznacza, że jest to inwestycja celu publicznego. Prawo własności może być ograniczane, w tym poprzez wywłaszczenie, jeśli spełnione są przesłanki konstytucyjne, a budowa dróg jest celem publicznym. NSA oddalił również wnioski dowodowe i o zawieszenie postępowania, uznając, że toczące się postępowania karne i cywilne nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji ZRID, a zmarłe osoby nie były stronami postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń prawa procesowego, w tym zarzutów dotyczących braku rozpatrzenia sprawy w całokształcie czy nieodniesienia się do wszystkich zarzutów i okoliczności podniesionych przez skarżących.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie szerokiego zakresu zastosowania specustawy drogowej, w tym do dróg wewnętrznych i prywatnych nieruchomości, jeśli służą celowi publicznemu. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii ograniczeń prawa własności na cele publiczne.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów specustawy drogowej i jej relacji do prawa własności i dróg wewnętrznych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach niezwiązanych z inwestycjami drogowymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy specustawa drogowa może mieć zastosowanie do inwestycji drogowej, która dotyczy rozbudowy drogi wewnętrznej i ma służyć obsłudze komunikacyjnej inwestycji prywatnego dewelopera?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, specustawa drogowa ma zastosowanie niezależnie od kategorii istniejącej drogi (np. wewnętrzna) czy jej prywatnego charakteru, jeśli realizacja inwestycji drogowej jest celem publicznym.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że sama realizacja inwestycji drogowej w oparciu o specustawę oznacza, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Prawo własności może być ograniczane, a budowa dróg jest celem publicznym, co jest zgodne z przesłankami konstytucyjnymi.
Czy sąd administracyjny może oceniać celowość i racjonalność proponowanych przez inwestora rozwiązań lokalizacyjnych w ramach postępowania o wydanie decyzji ZRID?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ma kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji ani do zmiany proponowanych rozwiązań, ani do oceny ich racjonalności czy słuszności. Rolą organu jest sprawdzenie kompletności wniosku i zgodności z prawem.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że o przebiegu drogi decyduje zarządca (wnioskodawca), wybierając najkorzystniejsze rozwiązania. Rola organu i sądu ogranicza się do weryfikacji legalności i kompletności wniosku.
Czy toczące się postępowania karne lub cywilne stanowią przesłankę do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej decyzji ZRID?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, toczące się postępowania karne i cywilne nie stanowią przesłanki do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ ocena legalności decyzji ZRID nie jest uzależniona od ustaleń tych postępowań.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym ocenie podlega legalność wydania zgody budowlanej w związku z obowiązującymi przepisami, a nie motywy urzędników czy kwestie wywłaszczenia rozpatrywane w innych postępowaniach.
Czy śmierć osób niebędących stronami postępowania sądowoadministracyjnego może stanowić podstawę do jego zawieszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, śmierć osób, które nie były stronami postępowania sądowoadministracyjnego, nie stanowi podstawy do jego zawieszenia.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że w sprawach dotyczących decyzji ZRID stronami są skarżący, organ i inwestor, a inne podmioty mogą być uznane za strony tylko w przypadku wykazania własnego interesu prawnego.
Przepisy (44)
Główne
specustawa art. 11g § ust. 1 pkt 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa art. 11c
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa art. 11a § ust. 1 i 2a
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa art. 11f § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa art. 11e
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa art. 12 § ust. 2 i 4
Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 6 § pkt 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.d.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 26
Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 6
ustawa środowiskowa art. 71 § ust. 2
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
ustawa środowiskowa art. 59 § ust. 2
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.g.n. art. 136 § ust. 1-3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 112 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.d.p. art. 7 § ust. 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 16
Ustawa o drogach publicznych
P.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77 § § 1 i 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
K.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie specustawy drogowej do dróg wewnętrznych i prywatnych nieruchomości. • Inwestycja służy interesowi prywatnego dewelopera, a nie celowi publicznemu. • Naruszenie prawa własności. • Błędy proceduralne organów administracji i sądu I instancji. • Niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego. • Brak uzasadnionych interesów osób trzecich. • Niewłaściwe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji ZRID.
Godne uwagi sformułowania
specustawa drogowa zawiera właśnie wszystkie ww. elementy warunkujące dopuszczalną prawem ingerencję władzy publicznej w prawo własności. • Już sama w sobie realizacja inwestycji w oparciu o przepisy specustawy drogowej oznacza, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego, jaką jest budowa drogi publicznej. • Możliwości wydania decyzji ZRID nie jest w ogóle uzależniona od istnienia drogi publicznej, czy też określonej kwalifikacji istniejącej drogi (np. wewnętrzna, czy prywatna itp.). • Prawo własności nie jest prawem absolutnym i może doznawać ograniczeń, a co więcej nawet – wywłaszczeniu, o ile zostały spełnione przez normodawcę przesłanki konstytucyjne.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Piotr Broda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie szerokiego zakresu zastosowania specustawy drogowej, w tym do dróg wewnętrznych i prywatnych nieruchomości, jeśli służą celowi publicznemu. Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii ograniczeń prawa własności na cele publiczne."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów specustawy drogowej i jej relacji do prawa własności i dróg wewnętrznych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach niezwiązanych z inwestycjami drogowymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście inwestycji drogowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród właścicieli nieruchomości i deweloperów.
“Czy droga dojazdowa do Twojej nieruchomości może zostać uznana za drogę publiczną wbrew Twojej woli?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.