II OSK 1839/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Sprawa dotyczyła możliwości zastosowania nowych przepisów Prawa budowlanego (art. 49f) do obiektów, dla których toczyło się już postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych. Organ administracji argumentował, że art. 25 ustawy nowelizującej nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji, co wyklucza zastosowanie uproszczonej procedury. WSA uznał jednak, że art. 32 ustawy nowelizującej stanowi wyjątek, pozwalając na wszczęcie uproszczonego postępowania, jeśli nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki przed wejściem w życie nowelizacji. NSA podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że uproszczone postępowanie legalizacyjne jest nową, konkurencyjną procedurą, która może być wszczęta niezależnie od toczącego się zwykłego postępowania, o ile nie wydano nakazu rozbiórki. Sąd powołał się na wykładnię językową, systemową i celowościową przepisów, wskazując, że intencją ustawodawcy było ułatwienie legalizacji starych samowoli budowlanych. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając możliwość skorzystania z uproszczonej procedury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych oraz możliwość wszczęcia tej procedury mimo toczącego się zwykłego postępowania legalizacyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i może wymagać analizy kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f Prawa budowlanego) może być wszczęte w sytuacji, gdy w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego toczy się już zwykłe postępowanie legalizacyjne wszczęte na podstawie przepisów dotychczasowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte niezależnie od toczącego się zwykłego postępowania legalizacyjnego, o ile nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 32 ustawy nowelizującej stanowi lex specialis wobec art. 25, wyłączając stosowanie ogólnej reguły intertemporalnej do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Uproszczona procedura jest nową, konkurencyjną ścieżką legalizacji, której celem jest uporządkowanie starych samowoli budowlanych, a jej wszczęcie zależy od braku decyzji o nakazie rozbiórki, a nie od faktu prowadzenia innego postępowania.
Jaka jest wykładnia przepisów intertemporalnych (art. 25 i 32 ustawy nowelizującej Prawo budowlane) w kontekście stosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 25 ustawy nowelizującej stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie, chyba że przepis szczególny, jak art. 32 dotyczący uproszczonej legalizacji, stanowi inaczej. Art. 32 wyłącza stosowanie art. 25 w zakresie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, jeśli nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 32 jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec ogólnego art. 25, co oznacza, że jego dyspozycja ma pierwszeństwo. Uproszczone postępowanie legalizacyjne jest nową instytucją, do której art. 25 nie mógł się odnosić, a art. 32 precyzuje warunki jego stosowania, niezależnie od innych postępowań.
Przepisy (20)
Główne
Pr. bud. art. 49f § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wprowadza szczególną regulację określającą przesłanki wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego.
ustawa nowelizująca art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
ustawa nowelizująca art. 32
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.
Pomocnicze
Pr. bud. art. 53a § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pr. bud. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy zwykłego postępowania legalizacyjnego.
Pr. bud. z 1974 r. art. 37
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dotyczy zwykłego postępowania legalizacyjnego.
Pr. bud. z 1974 r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Dotyczy zwykłego postępowania legalizacyjnego.
Pr. bud. art. 103 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Odesłanie do przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Odmowa wszczęcia postępowania.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy ustrojowe.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie aktu lub czynności.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uproszczone postępowanie legalizacyjne może być wszczęte, nawet jeśli toczy się zwykłe postępowanie legalizacyjne, o ile nie wydano decyzji o nakazie rozbiórki przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. • Art. 32 ustawy nowelizującej jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec art. 25, regulującym intertemporalnie kwestię uproszczonej legalizacji. • Celem nowelizacji było ułatwienie legalizacji starych samowoli budowlanych.
Odrzucone argumenty
Art. 25 ustawy nowelizującej wyklucza stosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej, gdy toczy się już zwykłe postępowanie legalizacyjne. • Uproszczone postępowanie legalizacyjne nie może być wszczęte w sytuacji, gdy przed wejściem w życie nowelizacji wydano decyzję o nakazie rozbiórki.
Godne uwagi sformułowania
Uproszczone postępowanie legalizacyjne jest nową instytucją. • Art. 32 ustawy nowelizującej należy uznać za przepis szczególny, bowiem jego hipoteza jest węższa niż wynikająca z art. 25. • Słusznie konkluduje Sąd Wojewódzki, że regulacja intertemporalna z art. 25 ustawy nowelizującej, w ogóle nie odnosi się do uproszczonego postępowania legalizacyjnego. • Intencją ustawodawcy było stworzenie nowej, alternatywnej "ścieżki legalizacyjnej" dla wszystkich tych obiektów budowlanych, które zostały wzniesione przed więcej niż dwudziestu latach, a nie doczekały się dotąd nakazu rozbiórki.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Anna Szymańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących uproszczonej legalizacji samowoli budowlanych oraz możliwość wszczęcia tej procedury mimo toczącego się zwykłego postępowania legalizacyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją Prawa budowlanego z 2020 r. i może wymagać analizy kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej i często występującej w praktyce kwestii legalizacji samowoli budowlanych, wprowadzając jasność co do stosowania nowych przepisów w kontekście postępowań już toczących się na gruncie starych regulacji.
“Nowe przepisy ułatwią legalizację starych samowoli budowlanych? NSA wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.