Orzeczenie · 2026-09-10

II OSK 1813/26Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania brak reprezentacji 16

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
wznowienie postępowaniaskarga kasacyjnaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymireprezentacja procesowamożność działanianaruszenie przepisów prawarozbiórkanadzór budowlanyNSAWSA

Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej D. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania sądowego. Postępowanie pierwotnie zakończyło się wyrokiem WSA w Gliwicach w sprawie dotyczącej rozbiórki budynku. Skarżący o wznowienie twierdził, że nie był należycie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika i nie zdawał sobie sprawy z istnienia innych, równoległych postępowań dotyczących tej samej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę o wznowienie, wskazując, że uzasadnienie nie spełnia wymogów art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), który dotyczy nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania. Sąd podkreślił, że skarżący sam złożył wniosek o uzasadnienie wyroku po terminie, a wniosek o przywrócenie terminu został oddalony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, która zarzucała naruszenie art. 280 § 1 p.p.s.a. (odrzucenie skargi) oraz art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (brak należytej reprezentacji i pozbawienie możności działania). NSA potwierdził stanowisko WSA, wskazując, że pozbawienie strony możności działania wymaga wykazania związku przyczynowego między naruszeniem prawa a niemożnością obrony praw. Sąd podkreślił, że brak profesjonalnego pełnomocnika i wynikająca z tego niewiedza strony nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania, jeśli strona działała samodzielnie i była świadoma toczących się postępowań. NSA powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym niemożność działania oznacza niemożność podejmowania czynności procesowych na skutek naruszenia prawa. W tej sprawie skarżący był zawiadamiany o terminach rozpraw i miał świadomość istnienia odrębnych spraw. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnosądowego, w szczególności dotyczących braku należytej reprezentacji i pozbawienia możności działania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów p.p.s.a. w kontekście wznowienia postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak profesjonalnej reprezentacji strony w postępowaniu administracyjnosądowym, połączony z niewiedzą strony o równoległych postępowaniach, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak profesjonalnej reprezentacji i niewiedza strony nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia możności działania, jeśli strona działała samodzielnie i była świadoma toczących się postępowań, a pozbawienie możności działania nie wynikało z naruszenia przepisów prawa przez sąd.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że pozbawienie strony możności działania wymaga wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów prawa a niemożnością obrony praw. Samodzielne działanie strony, nawet bez profesjonalnego pełnomocnika, i wynikająca z tego niewiedza, nie są podstawą do wznowienia, jeśli strona miała świadomość toczących się postępowań i nie doszło do naruszenia przepisów przez sąd.

Czy sąd administracyjny może rozpoznać skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego na posiedzeniu niejawnym?

Odpowiedź sądu

Tak, Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 182 § 1 p.p.s.a., NSA ma taką możliwość, niezależnie od wniosków stron.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę o wznowienie postępowania.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 271 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

p.p.s.a. art. 271 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

p.p.s.a. art. 280 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania, jeżeli została wniesiona po terminie, lub jeżeli brak jest innych wymagań formalnych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 182 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, ponieważ skarżący nie wykazał, że pozbawienie możności działania wynikało z naruszenia przepisów prawa, a nie z jego własnych działań lub zaniechań.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 280 § 1 p.p.s.a. i art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, mimo rzekomego braku należytej reprezentacji i pozbawienia możności działania.

Godne uwagi sformułowania

pozbawienie strony możności działania oznacza pozbawienie strony możliwości obrony jej praw na skutek naruszenia przepisów prawa • konieczne jest wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy między naruszeniem prawa procesowego, a pozbawieniem strony możliwości działania • nie można mówić o nienależytej reprezentacji strony w postępowaniu w sytuacji, gdy nie była ona reprezentowana przez fachowego pełnomocnika i działając samodzielnie, na skutek niewiedzy, pozbawiła się możliwości działania w konkretnej sprawie.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnosądowego, w szczególności dotyczących braku należytej reprezentacji i pozbawienia możności działania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów p.p.s.a. w kontekście wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do obrony i wznowieniem postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

“Czy brak profesjonalnego pełnomocnika i niewiedza o innych sprawach to podstawa do wznowienia postępowania?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst