II OSK 1708/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Ż. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Ministra Zdrowia utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie zastosowania grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia małoletniego dziecka. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Konstytucji RP, ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, rozporządzenia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, a także Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Kwestionowała m.in. podstawę prawną obowiązku szczepienia oraz dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że obowiązek szczepień ochronnych znajduje umocowanie w przepisach prawa, a jego egzekucja jest zgodna z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka. Sąd podkreślił, że obowiązek ten służy ochronie zdrowia publicznego i jest proporcjonalny do realizowanego celu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności i zgodności z prawem obowiązku szczepień ochronnych oraz ich egzekucji administracyjnej, w tym stosowania grzywny w celu przymuszenia.
Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o obowiązkach obywatelskich w zakresie zdrowia publicznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, egzekwowany administracyjnie, jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień ochronnych jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka, ponieważ służy ochronie zdrowia publicznego i jest proporcjonalny do realizowanego celu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek szczepień wynika z ustawy, a jego egzekucja administracyjna jest dopuszczalna. Podkreślono, że ochrona zdrowia publicznego jest ważnym celem społecznym, który może uzasadniać ograniczenia praw jednostki, o ile są one konieczne i proporcjonalne.
Czy komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego może stanowić podstawę prawną nakładania obowiązków na obywateli?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, komunikat sam w sobie nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, ale stanowi uszczegółowienie obowiązku wynikającego z ustawy i rozporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że choć komunikat nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, to stanowi on uszczegółowienie programu szczepień ochronnych, który jest ogłaszany na podstawie delegacji ustawowej. Podstawą obowiązku jest ustawa, a komunikat jedynie określa kalendarz szczepień.
Czy grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym dopuszczalnym w przypadku niewykonania obowiązku szczepienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grzywna w celu przymuszenia jest jednym z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych i jest dopuszczalna w celu wymuszenia wykonania obowiązku szczepienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem proporcjonalnym i mniej uciążliwym niż inne środki egzekucyjne, a jej celem jest wymuszenie wykonania obowiązku prawnego. Podkreślono również, że grzywna podlega zwrotowi po wykonaniu obowiązku.
Przepisy (25)
Główne
u.z.z.c.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozp. MZ art. 3 § § 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
u.z.z.c.l. art. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.l. art. 4
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.l. art. 17
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.l. art. 17 § ust. 10 pkt 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.l. art. 17 § ust. 10 pkt 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.l. art. 17 § ust. 11
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozp. MZ art. 5 § § 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. b
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 8
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 68 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 68 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 83
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 87
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień ochronnych jest zgodny z Konstytucją RP i Konwencją o Ochronie Praw Człowieka. • Egzekucja administracyjna obowiązku szczepienia jest dopuszczalna. • Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem proporcjonalnym i skutecznym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie Konstytucji RP i Konwencji o Prawach Człowieka poprzez nałożenie obowiązku szczepienia. • Brak podstawy prawnej do nakładania obowiązku szczepienia przez komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego. • Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem zbyt uciążliwym.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązek szczepień ochronnych stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. • Ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Zofia Flasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zgodności z prawem obowiązku szczepień ochronnych oraz ich egzekucji administracyjnej, w tym stosowania grzywny w celu przymuszenia."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale stanowi ważny głos w dyskusji o obowiązkach obywatelskich w zakresie zdrowia publicznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień i ich egzekucji, co budzi wiele emocji i pytań prawnych.
“Czy państwo może zmusić do szczepienia dziecka? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.