Orzeczenie · 2026-05-28

II OSK 1597/25Luka planistyczną po uchyleniu planu miejscowego

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-28
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennemiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegouchwała rady gminyskarga kasacyjnaluka planistycznaochrona gruntów rolnychsieć Natura 2000prawo administracyjnenieruchomości

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy Kunów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Kunowie z dnia 28 września 2023 r. w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Gmina zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 34 ust. 1, art. 9 ust. 4, art. 20 ust. 1 oraz art. 27 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także art. 91 ustawy o ochronie przyrody. Podniesiono również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 133 i 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, wskazując na prawidłowe zastosowanie art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. W odniesieniu do przepisów prawa materialnego, NSA potwierdził stanowisko WSA, że stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powoduje automatycznego przywrócenia mocy poprzedniego planu, lecz prowadzi do powstania luki planistycznej, zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd uznał również za trafne ustalenia WSA dotyczące niezgodności nowego planu z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w szczególności w zakresie przeznaczenia gruntów rolnych pod zalesienie. Zarzut naruszenia ustawy o ochronie przyrody uznano za błędnie sformułowany. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono, a wniosek skarżących o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oddalono z uwagi na brak sporządzenia odpowiedzi przez profesjonalnego pełnomocnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zasady zgodności planu ze studium uwarunkowań.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji luki planistycznej i zgodności planu ze studium.

Zagadnienia prawne (3)

Czy stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powoduje automatyczne przywrócenie mocy obowiązującej poprzedniego planu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności nowego planu nie powoduje, że z powrotem zaczyna obowiązywać poprzedni plan, lecz prowadzi do powstania luki planistycznej.

Uzasadnienie

Derogacja mocy obowiązującej poprzedniego planu wynika z wejścia w życie nowego planu na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a nie z uchwały, której nieważność stwierdza sąd.

Czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia gruntów rolnych pod zalesienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, plan narusza ustalenia studium, jeśli przeznacza pod zalesienie grunty rolne klasy III i IV, które nie spełniają warunków określonych w studium dla wyjątkowych zalesień, a także tereny przeznaczone pod zabudowę zagrodową.

Uzasadnienie

Studium kładzie nacisk na ochronę gruntów rolnych, dopuszczając zalesienia wyjątkowo i na określonych warunkach. Plan miejscowy nie uwzględnił tych ograniczeń, przeznaczając pod zalesienie znaczną część działek, w tym grunty rolne o wysokiej klasie bonitacyjnej oraz tereny zabudowy zagrodowej.

Czy zarzut naruszenia art. 91 ustawy o ochronie przyrody jest zasadny w kontekście zgodności planu z wymaganiami ochrony środowiska?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest niezasadny, ponieważ art. 91 ustawy o ochronie przyrody nie reguluje zgodności planowania z zasadami ochrony przyrody, a jedynie wskazuje organy ochrony przyrody. Ponadto, skarżąca kasacyjnie nie wykazała naruszeń w tym zakresie.

Uzasadnienie

Zarzut został błędnie sformułowany, ponieważ powołany przepis nie dotyczy kwestii zgodności planu z wymaganiami ochrony środowiska, a skarżąca nie przedstawiła dowodów na naruszenie przepisów w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy Kunów od wyroku WSA w Kielcach.

Przepisy (12)

Główne

u.p.z.p. art. 34 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu. Stwierdzenie nieważności nowego planu nie powoduje odżycia poprzedniego planu.

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy określa przeznaczenie terenów oraz sposób ich zagospodarowania i zabudowy.

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy musi być zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 34 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wejście w życie planu miejscowego powoduje utratę mocy obowiązującej innych planów zagospodarowania przestrzennego lub ich części odnoszących się do objętego nim terenu.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 9 § ust. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy musi być zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy określa przeznaczenie terenów, w tym zasady zagospodarowania terenów istniejącej i nowej zabudowy.

u.p.z.p. art. 27

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia planu miejscowego muszą być zgodne z ustaleniami studium.

Ustawa o ochronie przyrody art. 91

Przepis wskazuje podmioty pełniące rolę organów ochrony przyrody, nie reguluje kwestii zgodności planowania z ochroną środowiska.

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Ustawa o samorządzie gminnym art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym art. 100

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzenie nieważności planu miejscowego nie powoduje odżycia poprzedniego planu, lecz lukę planistyczną. • Plan miejscowy narusza ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w zakresie przeznaczenia gruntów rolnych pod zalesienie. • Plan miejscowy narusza ustalenia studium w zakresie przeznaczenia terenów zabudowy zagrodowej pod zalesienie.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 91 ustawy o ochronie przyrody. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 133 i 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez błędne ustalenia faktyczne. • Plan miejscowy uwzględniał wymagania ochrony środowiska i nie przewidywał realizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na chronione siedliska.

Godne uwagi sformułowania

stwierdzenie nieważności nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie powoduje, że z powrotem zaczyna obowiązywać (nie odżywa) poprzedni plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony dla tego samego terenu • teren objęty tym planem staje się terenem bez planu miejscowego • Gmina położyła szczególny nacisk na ochronę gruntów rolnych, precyzyjnie wskazując sytuację, w których mogą być one zalesiane. Zasadą jest pozostawienie gruntów rolnych w dotychczasowym rolniczym użytkowaniu.

Skład orzekający

Anna Klotz

sprawozdawca

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Robert Sawuła

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zasady zgodności planu ze studium uwarunkowań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji luki planistycznej i zgodności planu ze studium.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia luki planistycznej po uchyleniu planu miejscowego, co ma istotne implikacje dla właścicieli nieruchomości i rozwoju przestrzennego. Pokazuje też, jak sądy egzekwują zgodność planów z nadrzędnymi dokumentami strategicznymi.

Uchylenie planu miejscowego: czy wraca stary plan, czy powstaje luka planistyczna? NSA wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst