II OSK 1248/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania ze stanowiska dyrektora. Sąd pierwszej instancji, opierając się na wiążącej ocenie prawnej NSA z wcześniejszych postępowań (sygn. akt I OSK 2558/18 i I OSK 885/20), uznał, że odwołanie ze stanowiska dyrektora, zatrudnionego na podstawie powołania zgodnie z art. 68 Kodeksu pracy, wywołuje skutki równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 70 § 2 k.p.). W związku z tym sprawa ta należy do właściwości sądów powszechnych (sądów pracy), a sądy administracyjne nie mają w niej kognicji. NSA w niniejszym wyroku potwierdził tę argumentację, oddalając skargę kasacyjną M.S. Podkreślono, że ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu wiąże organy i inne sądy na podstawie art. 153 i 170 p.p.s.a. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia Konstytucji i EKPC, wskazując, że skarżąca nie została pozbawiona prawa do sądu, a jedynie skierowana do właściwego sądu powszechnego. Odwołano się także do odmiennych stanów faktycznych i prawnych w przywołanych przez skarżącą orzeczeniach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach wynikających ze stosunku pracy, nawet jeśli dotyczy stanowisk powoływanych w ramach administracji publicznej. Potwierdzenie mocy wiążącej orzeczeń sądowych (art. 153 i 170 p.p.s.a.).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odwołania ze stanowiska dyrektora na podstawie powołania, z uwzględnieniem przepisów Kodeksu pracy i ustawy o kinematografii. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych stanowisk lub innych aktów prawnych regulujących zatrudnienie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odwołanie ze stanowiska dyrektora, zatrudnionego na podstawie powołania zgodnie z Kodeksem pracy, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie ze stanowiska dyrektora, zatrudnionego na podstawie powołania zgodnie z art. 68 Kodeksu pracy, wywołuje skutki równoznaczne z wypowiedzeniem umowy o pracę (art. 70 § 2 k.p.) i jako takie należy do właściwości sądu powszechnego – sądu pracy, a sądy administracyjne nie mają w tej sprawie kognicji.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wcześniejszym, wiążącym orzeczeniu NSA (sygn. akt I OSK 2558/18), które ustaliło pracowniczy charakter sprawy związanej z odwołaniem dyrektora na podstawie powołania z art. 68 Kodeksu pracy, wskazując na właściwość sądu pracy.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu NSA w innej, choć podobnej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i inne sądy na podstawie art. 153 i 170 p.p.s.a., chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dotyczy to tożsamości sprawy pod względem faktycznym i prawnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 153 p.p.s.a., który nakazuje organom i sądom stosowanie się do wcześniejszej oceny prawnej, jeśli przedmiot sprawy jest tożsamy. W tym przypadku, kwestia charakteru prawnego odwołania była identyczna.
Czy stwierdzenie braku kognicji sądu administracyjnego w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora narusza prawo do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie została pozbawiona prawa do sądu, a jedynie skierowana do właściwego sądu powszechnego (sądu pracy), o czym została pouczona.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że prawo do sądu jest zachowane, gdy sprawa jest rozpoznawana przez właściwy organ orzekający, którym w tym przypadku jest sąd pracy. Pouczenie o właściwości sądu powszechnego zapewnia realizację tego prawa.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i inne sądy.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
u.o.k. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii
u.o.k. art. 14 § ust. 5
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii
k.p. art. 68
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 70 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 70 § § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 4
p.p.s.a. art. 58 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
lit. c)
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
EKPC art. 13
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
k.p.c. art. 199
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołanie ze stanowiska dyrektora, zatrudnionego na podstawie powołania zgodnie z Kodeksem pracy, podlega prawu pracy i sądom powszechnym, a nie sądom administracyjnym. • Wiążąca ocena prawna NSA z wcześniejszego postępowania (sygn. akt I OSK 2558/18) przesądza o braku kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie. • Skarżąca nie została pozbawiona prawa do sądu, a jedynie skierowana do właściwego sądu pracy.
Odrzucone argumenty
Pismo z 9 października 2017 r. (odwołanie ze stanowiska) stanowi czynność organu administracji publicznej podlegającą kontroli sądów administracyjnych. • Istnieje tożsamość przedmiotowa ze sprawą rozpoznaną wyrokiem NSA z 28 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2558/18. • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 oraz art. 13 EKPC poprzez ograniczenie prawa do sądu.
Godne uwagi sformułowania
odwołanie ze stanowiska nie jest aktem administracyjnym • należy do właściwości sądu powszechnego – sądu pracy • brak jest zatem kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie • ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, albowiem M. S. nie została pozbawiona prawa do sądu.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
sędzia
Grzegorz Antas
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku kognicji sądów administracyjnych w sprawach wynikających ze stosunku pracy, nawet jeśli dotyczy stanowisk powoływanych w ramach administracji publicznej. Potwierdzenie mocy wiążącej orzeczeń sądowych (art. 153 i 170 p.p.s.a.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odwołania ze stanowiska dyrektora na podstawie powołania, z uwzględnieniem przepisów Kodeksu pracy i ustawy o kinematografii. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych stanowisk lub innych aktów prawnych regulujących zatrudnienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność granic między prawem administracyjnym a prawem pracy, a także znaczenie zasady związania orzeczeniem sądowym. Pokazuje, jak sądy administracyjne odmawiają rozpoznania spraw, które uznają za należące do właściwości sądów powszechnych.
“Kiedy prawo pracy wygrywa z sądem administracyjnym? NSA rozstrzyga o kognicji w sprawie odwołania dyrektora.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.