Orzeczenie · 2025-11-04

II OSK 1154/23Uchylenie wyroku WSA i oddalenie skargi w sprawie umorzenia postępowania

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-04

NSAAdministracyjneWysokansa

planowanie przestrzennewarunki zabudowyinteres prawnystrona postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegogospodarka nieruchomościamiNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego. Spółdzielnia Mieszkaniowa P. zaskarżyła decyzję SKO, które umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając spółdzielnię za stronę nieposiadającą statusu strony w rozumieniu art. 28 Kpa, ponieważ nie legitymowała się tytułem prawnym do nieruchomości objętej inwestycją ani sąsiednich. WSA uznał, że spółdzielnia ma interes prawny wynikający z maksymalnie ukształtowanej ekspektatywy prawa użytkowania wieczystego, powołując się na art. 208 ust. 2 ugn oraz fakt wieloletniego władania gruntami i realizację osiedla mieszkaniowego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. NSA podkreślił, że interes prawny musi wynikać z prawa już istniejącego, a nie z prawa, którego podmiot dopiero dochodzi. Roszczenie z art. 208 ust. 2 ugn jest jedynie podstawą do wystąpienia z żądaniem, a nie gwarancją jego uzyskania. W związku z tym, spółdzielnia nie posiadała interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a decyzja SKO o umorzeniu postępowania była prawidłowa. NSA uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę spółdzielni, zasądzając od niej koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie, że samo roszczenie o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania nie tworzy interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a strona musi legitymować się prawem już istniejącym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółdzielni mieszkaniowej i jej roszczeń do nieruchomości, ale zasada wykładni interesu prawnego ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 208 ust. 2 ugn, kreujące maksymalnie ukształtowaną ekspektatywę tego prawa, może stanowić podstawę do uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nie stanowi podstawy do uznania podmiotu za stronę postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa, ponieważ interes prawny musi wynikać z prawa już istniejącego, a nie z prawa, którego podmiot dopiero dochodzi.

Uzasadnienie

NSA uznał, że interes prawny musi być osobisty, własny, konkretny i realny, a jego źródłem musi być norma prawa materialnego, która bezpośrednio kształtuje sytuację prawną podmiotu. Samo wystąpienie z roszczeniem, nawet uzasadnionym, nie jest gwarancją uzyskania prawa i nie tworzy interesu prawnego.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 28 Kpa, zarzucając organowi odwoławczemu błędną ocenę interesu prawnego strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni art. 28 Kpa w zw. z art. 208 ust. 2 ugn, co doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

Uzasadnienie

Ponieważ Sąd I instancji błędnie zinterpretował pojęcie interesu prawnego, nie mógł prawidłowo zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów Kpa w zakresie oceny tego interesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę Spółdzielni Mieszkaniowej P.

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze.

u.g.n. art. 208 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przepis ten stanowi jedynie podstawę do wystąpienia z roszczeniem o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, a samo tylko wystąpienie z roszczeniem nie stanowi gwarancji uzyskania prawa.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c