II KZ 2/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkazany A.S., prawomocnie skazany na karę 13 lat pozbawienia wolności za zabójstwo, złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, argumentując ujawnieniem się osób gotowych złożyć zeznania, które mogłyby wpłynąć na ustalenia faktyczne. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r. odmówił jego przyjęcia z powodu oczywistej bezzasadności, nie wzywając skazanego do uzupełnienia braków formalnych, w tym sporządzenia wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika. Skazany złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, rozpoznając zażalenie, uznał je za bezzasadne. Podkreślono, że instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, dopuszczalnym tylko w ściśle określonych przez ustawę przypadkach (art. 540 k.p.k. i nast.). Sąd wskazał, że subiektywne poczucie niesprawiedliwości lub niewinności nie jest wystarczającą podstawą do wznowienia, a przedstawione przez skazanego dowody (potencjalne zeznania świadków) nie zostały w sposób konkretny przedstawione we wniosku. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując jednocześnie na inne dostępne środki prawne, takie jak kasacja wniesiona przez podmioty uprawnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego i dopuszczalności odmowy przyjęcia wniosku bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku konkretnych dowodów we wniosku o wznowienie postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych świadków, którzy mieliby złożyć zeznania, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jego przyjęcia przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli twierdzenia te są gołosłowne i nie poparte konkretnymi dowodami, a sama instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem do ponownego rozpoznania sprawy w przypadku subiektywnego poczucia niesprawiedliwości.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania był oczywiście bezzasadny, ponieważ skazany nie przedstawił konkretnych dowodów wspierających jego twierdzenia o nowych zeznaniach świadków, a jedynie gołosłowne twierdzenia. Podkreślono, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, wymagającym spełnienia precyzyjnie określonych przesłanek.
Czy Sąd Najwyższy powinien wezwać skazanego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania (np. sporządzenia przez adwokata), jeśli wniosek jest oczywiście bezzasadny merytorycznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wniosek jest oczywiście bezzasadny, sąd może odmówić jego przyjęcia bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy prawidłowo odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, nie wzywając strony do uzupełnienia braków formalnych, co jest zgodne z art. 545 § 3 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 540
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540b
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 148 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 521 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazanie na możliwość zainicjowania kasacji przez tzw. podmioty specjalne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania był oczywiście bezzasadny. • Skazany nie przedstawił konkretnych dowodów wspierających jego twierdzenia o nowych zeznaniach świadków. • Instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym i wymaga spełnienia ściśle określonych przesłanek. • Sąd Najwyższy miał prawo odmówić przyjęcia wniosku bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych, jeśli był on oczywiście bezzasadny.
Odrzucone argumenty
Ujawnienie się osób, które mogą złożyć zeznania, stanowi podstawę do wznowienia postępowania. • Skazany ma subiektywne poczucie niesprawiedliwości i niewinności, co powinno skutkować ponownym rozpoznaniem sprawy.
Godne uwagi sformułowania
oczywista bezzasadność wniosku • gołosłowne twierdzenia • instytucja wznowienia postępowania, pozwalającą wzruszyć zapadłe orzeczenie, lecz tylko w sytuacji spełnienia przesłanek, precyzyjnie określonych w art. 540, art. 540a i art. 540b k.p.k., a więc w wyjątkowych okolicznościach.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
członek
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego i dopuszczalności odmowy przyjęcia wniosku bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku konkretnych dowodów we wniosku o wznowienie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wznowienia postępowania karnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.
“Kiedy można wznowić prawomocnie zakończone postępowanie karne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.