Orzeczenie · 2023-06-14

II KO 73/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-06-14
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższykasacjawznowienie postępowanianienależyta obsada sąduniezależność sądownictwakrajowa rada sądownictwakpkart 439art 542art 545

Sąd Najwyższy zajął się kwestią wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu, po otrzymaniu pisma obrońcy skazanego Z. G. W piśmie tym wskazano na wadliwość składu orzekającego w poprzednim postępowaniu kasacyjnym, gdzie brał udział sędzia powołany w trybie budzącym wątpliwości konstytucyjne. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co uzasadnia wznowienie postępowania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił swoje poprzednie postanowienie o oddaleniu kasacji i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Dopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego w przypadku wadliwego składu sądu, wpływ wadliwych nominacji sędziowskich na ważność orzeczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji, wydane z udziałem sędziego powołanego w wadliwym trybie, może zostać wzruszone w trybie wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji jest dopuszczalne, gdy ujawniła się bezwzględna przyczyna odwoławcza, w tym nienależyta obsada sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie o oddaleniu kasacji jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem może podlegać wznowieniu. Stwierdzono, że udział sędziego powołanego w wadliwym trybie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co uzasadnia wznowienie postępowania.

Czy sędzia powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może brać udział w orzekaniu w składzie sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udział takiego sędziego w składzie sądu stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo oraz orzecznictwo ETPCz, stwierdził, że sposób powołania sędziego na urząd w oparciu o przepisy ustawy z 2017 r. o KRS narusza standardy praworządności i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wznowienie postępowania i uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
skazani (Z. G., J. K. D., R. L., K. M., M. W.)

Strony

NazwaTypRola
Z. G.osoba_fizycznaskazany
J. K. D.osoba_fizycznaskazany
R. L.osoba_fizycznaskazany
K. M.osoba_fizycznaskazany
M. W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza, w tym nienależyta obsada sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 545 § 1

Kodeks postępowania karnego

Stosowany odpowiednio w postępowaniu wznowieniowym.

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Stosowany odpowiednio w postępowaniu wznowieniowym.

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

u.S.N. art. 87 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Moc obowiązująca uchwały połączonych Izb SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział sędziego powołanego w wadliwym trybie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Postanowienie o oddaleniu kasacji jest orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. i podlega wznowieniu. • Orzecznictwo ETPCz dotyczące wadliwych nominacji sędziowskich ma zastosowanie do oceny legalności składów orzekających SN.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego nie była "sądem ustanowionym ustawą" • wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji jest dopuszczalne zarówno na wniosek (art. 540 § 1 pkt 1, § 2 i § 3 k.p.k.), jak i z urzędu (art. 542 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 k.p.k.)

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący, sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Waldemar Płóciennik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego w przypadku wadliwego składu sądu, wpływ wadliwych nominacji sędziowskich na ważność orzeczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego SN na podstawie przepisów z 2017 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości nominacji sędziowskich, co ma szerokie znaczenie dla społeczeństwa i prawników.

Sąd Najwyższy otwiera drzwi do wznowienia spraw przez wadliwie powołanych sędziów!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst