II KO 188/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDo Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy oskarżonego P.N. z sygnalizacją potrzeby wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2023 r. (II AKz 966/23). Postanowienie to uchyliło postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 lipca 2023 r. (XII K 54/23), które przekazywało sprawę prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Obrońca argumentował, że Sąd Apelacyjny był nienależycie obsadzony, powołując się na przepisy dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę pod sygnaturą II KO 188/24, stwierdził brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu. Uzasadnienie opiera się na tym, że postanowienie uchylające przekazanie sprawy prokuratorowi do uzupełnienia nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że wznowieniu podlegają wyłącznie postępowania zakończone prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, a nie kwestie incydentalne, które nie zamykają definitywnie rozpoznania sprawy. Wskazano, że postępowanie karne w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonego dopiero się rozpocznie, a obrońca będzie mógł zadbać o prawidłową obsadę sądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy zarządził brak podstaw do wznowienia postępowania i zakreślenie sprawy jako załatwionej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność wznowienia postępowania karnego w przypadku postanowień incydentalnych, w szczególności postanowień o przekazaniu sprawy prokuratorowi do uzupełnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji postanowienia uchylającego przekazanie sprawy prokuratorowi, a nie innych postanowień incydentalnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie sądu uchylające postanowienie o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego może być przedmiotem wznowienia postępowania z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., a zatem wznowienie z urzędu jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie uchylające przekazanie sprawy prokuratorowi do uzupełnienia nie kończy postępowania sądowego, a jedynie nakazuje jego dalsze prowadzenie. Wznowieniu podlegają jedynie postępowania zakończone prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe, a nie kwestie incydentalne, które nie wywołują trwałych skutków.
Czy postanowienie incydentalne, nawet jeśli ma istotne znaczenie dla oskarżonego, może podlegać wznowieniu postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasadniczo nie, chyba że ma odrębny, samodzielny przedmiot i wywołuje trwałe skutki.
Uzasadnienie
Orzecznictwo Sądu Najwyższego utrwaliło stanowisko o niedopuszczalności wznowienia postępowań o charakterze incydentalnym, chyba że rozstrzygają one o odpowiedzialności karnej lub mają odrębny, samodzielny przedmiot wywołujący trwałe skutki. Postanowienie o przekazaniu sprawy prokuratorowi nie spełnia tych kryteriów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.N. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości wznowienia postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy interpretuje 'postępowanie' w tym przepisie w powiązaniu z art. 540 § 1 k.p.k., co oznacza, że wznowieniu podlega wyłącznie postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem.
k.p.k. art. 540 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa podstawy wznowienia postępowania, wskazując na prawomocne orzeczenie kończące postępowanie sądowe. Sąd Najwyższy podkreśla, że postanowienie uchylające przekazanie sprawy prokuratorowi nie jest takim orzeczeniem.
Pomocnicze
k.p.k. art. 344a
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący zwrotu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego. Sąd odnosi się do orzecznictwa dotyczącego dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem uchylającym zwrot sprawy.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Przywołana przez obrońcę w kontekście zarzutu nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez obrońcę w kontekście argumentacji dotyczącej dopuszczalności wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przywołany przez obrońcę w kontekście sygnalizacji potrzeby wznowienia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie uchylające postanowienie o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. • Wznowieniu z urzędu podlegają wyłącznie postępowania zakończone prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe. • Postanowienie incydentalne, które nie kończy definitywnie sprawy i nie wywołuje trwałych skutków, nie podlega wznowieniu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy o dopuszczalności wznowienia postępowania incydentalnego w niniejszej sprawie. • Argumentacja obrońcy dotycząca nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
stwierdzam brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu • Postanowienie sądu uchylające postanowienie o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego nie jest bowiem prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe • Wznowieniu z urzędu podlega wyłącznie postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem • rozstrzygnięcie w kwestii incydentalnej może być przedmiotem wznowienia wyjątkowo, wyłącznie wtedy, gdy prawomocne orzeczenie wydane w pobocznych nurtach procesu definitywnie zamyka rozpoznanie danej kwestii, wywołując trwałe skutki
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność wznowienia postępowania karnego w przypadku postanowień incydentalnych, w szczególności postanowień o przekazaniu sprawy prokuratorowi do uzupełnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postanowienia uchylającego przekazanie sprawy prokuratorowi, a nie innych postanowień incydentalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością wznowienia postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Wątek nienależytej obsady sądu dodaje jej kontekstu.
“Czy można wznowić postępowanie, gdy sąd uchylił decyzję o zwrocie akt prokuratorowi?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.