Orzeczenie · 2025-04-09

II KK 566/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-04-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚrednianajwyższy
niealimentacjaalimentyart. 209 k.k.kasacjaSąd Najwyższypostępowanie karneobowiązek alimentacyjnyuchylanie się od obowiązku

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie uniewinniający T. J. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. (uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego). Oskarżony był o to, że w okresie od 10 kwietnia 2022 roku do 25 listopada 2022 roku uchylał się od obowiązku alimentacyjnego na rzecz małoletnich dzieci, powodując zaległość stanowiącą równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych. Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego, a Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 457 § 3 k.p.k. (wadliwe uzasadnienie), art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. (błędne ustalenie ram czasowych czynu) oraz art. 433 § 2 k.p.k. (nierozważenie wszystkich zarzutów apelacji). Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Wskazał, że brak fragmentu uzasadnienia w formie elektronicznej był usterką techniczną, a oryginał był kompletny. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ram czasowych, Sąd Najwyższy stwierdził, że nie było podstaw do ich rozpatrywania, gdyż strona nie kwestionowała tego elementu stanu faktycznego w apelacji. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że do wartości trzech świadczeń okresowych nie można doliczać zaległości powstałych przed lub po okresie objętym zarzutem, co było kluczowe dla oceny znamion przestępstwa niealimentacji. Kosztami postępowania kasacyjnego obciążono oskarżycielkę posiłkową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1 k.k.), w szczególności kwestia ustalania okresu czynu i wartości świadczeń okresowych, a także wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ugruntowanie wykładni przepisów karnych dotyczących obowiązku alimentacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wadliwe uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego, w tym brak odniesienia się do wszystkich zarzutów apelacji, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, usterka techniczna w formie elektronicznej uzasadnienia nie może prowadzić do stwierdzenia wadliwej kontroli odwoławczej, a oryginał uzasadnienia był kompletny i spójny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak fragmentu uzasadnienia w formie elektronicznej był jedynie usterką techniczną, która nie wpływa na merytoryczną poprawność kontroli odwoławczej, gdyż oryginał dokumentu był kompletny.

Czy sąd odwoławczy miał obowiązek rozpatrywać zmianę ram czasowych czynu zarzucanego oskarżonemu, jeśli strona w apelacji nie kwestionowała tego elementu stanu faktycznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie miał podstaw do rozpatrywania zmiany granic temporalnych czynu, gdy strona w apelacji nie kwestionowała tego elementu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro strona w apelacji odniosła się do 'okresu objętego zarzutem', nie kwestionując go, sąd odwoławczy nie miał obowiązku samodzielnego ustalania innych ram czasowych.

Czy do ustalenia wartości trzech świadczeń okresowych w kontekście przestępstwa niealimentacji można doliczać zaległości alimentacyjne powstałe przed lub po okresie objętym zarzutem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, do wartości trzech świadczeń okresowych powstałych w okresie objętym zarzutem nie mogą być doliczane zaległości alimentacyjne powstałe wcześniej lub później.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na stanowisko sądu odwoławczego, wyjaśnił, że znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. odnoszą się do konkretnego okresu, a zaległości powstałe poza tym okresem nie mogą być wliczane do ustalenia równowartości trzech świadczeń okresowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
oskarżony T. J.

Strony

NazwaTypRola
T. J.osoba_fizycznaoskarżony
A. J. [J.J.]osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
M. J.osoba_fizycznapokrzywdzony (dziecko)
F. J.osoba_fizycznapokrzywdzony (dziecko)

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 209 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający znamiona przestępstwa uchylania się od obowiązku alimentacyjnego.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

k.p.k. art. 332 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi aktu oskarżenia, w tym wskazanie okresu popełnienia przestępstwa.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Usterka techniczna w formie elektronicznej uzasadnienia nie dyskwalifikuje orzeczenia. • Strona nie kwestionowała ram czasowych czynu w apelacji. • Zaległości alimentacyjne spoza okresu objętego zarzutem nie wliczają się do znamion przestępstwa z art. 209 § 1 k.k.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego. • Zarzuty dotyczące błędnego ustalenia ram czasowych czynu. • Zarzuty dotyczące nierozważenia wszystkich zarzutów apelacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej • oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną • uchylał się od wykonania obowiązku alimentacyjnego • występek z art. 209 § 1 k.k. • brak fragmentu w elektronicznej formie pisemnych motywów tego orzeczenia stanowi jedynie usterkę techniczną • do wskazanych w tym przepisie «wartości owych trzech świadczeń okresowych powstałych w okresie objętym zarzutem, nie mogą być niejako «doliczane» zaległości alimentacyjne powstałe wcześniej lub później»

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa niealimentacji (art. 209 § 1 k.k.), w szczególności kwestia ustalania okresu czynu i wartości świadczeń okresowych, a także wymogów formalnych uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale stanowi ugruntowanie wykładni przepisów karnych dotyczących obowiązku alimentacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu niealimentacji i jego penalizacji, a także procedury kasacyjnej. Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne związane z art. 209 § 1 k.k.

Czy zaległości alimentacyjne sprzed lat można wliczyć do przestępstwa niealimentacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst