II KK 362/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od rozpoznania wniosku o wyłączenie kolejnych sędziów (I.Z. i M.B.) od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 362/24. Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych subsydiarnych argumentował, że sędzia P.K. nie spełnia wymogów bezstronności i niezawisłości z uwagi na sposób jego powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy, odwołując się do art. 41 § 1 k.p.k. oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (m.in. sprawy Reczkowicz przeciwko Polsce) i własnego orzecznictwa (m.in. uchwała BSA I-4110-1/2020, I KZP 2/22), uznał, że wyłączenie sędziego P.K. jest konieczne, aby uniknąć naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Sąd podkreślił, że nawet jeśli sędzia subiektywnie jest bezstronny, to obiektywnie może budzić wątpliwości co do jego niezawisłości. Sąd odrzucił argumentację opartą na uchwale III CZP 44/23, wskazując na wadliwość składu, który ją wydał. Wniosek o wyłączenie innych sędziów został pozostawiony bez rozpoznania jako przedwczesny, gdyż przepisy k.p.k. nie przewidują wyłączenia sędziego 'in abstracto'.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury powołania, w kontekście orzecznictwa ETPC i SN dotyczącego praworządności i niezależności sądownictwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w sprawie, czy też podlega wyłączeniu z uwagi na potencjalne naruszenie standardów niezależności i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia taki podlega wyłączeniu, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, a jego orzekanie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powołanie sędziego w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS narusza standardy niezależności i bezstronności, co może prowadzić do uznania sądu za nienależycie obsadzony. Powołano się na orzecznictwo ETPC i SN.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego może dotyczyć sędziów niewyznaczonych jeszcze do udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego może być rozpoznany jedynie w odniesieniu do konkretnego sędziego wyznaczonego do udziału w sprawie. Wniosek 'in abstracto' jest przedwczesny.
Uzasadnienie
Kodeks postępowania karnego nie przewiduje wyłączenia sędziego w sposób abstrakcyjny. Wniosek taki aktualizuje się dopiero w odniesieniu do konkretnego sędziego, który został już wyznaczony do rozpoznania sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.D. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| A.D. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy subsydiarny |
| P.K. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
| I.Z. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
| M.B. | osoba_fizyczna | sędzia Sądu Najwyższego |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, lub gdy orzekanie przez sędziego mogłoby realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, gdy wyznaczony sędzia został wyłączony, a w jego miejsce wyznaczono sędziego objętego wnioskiem.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), której przepisy dotyczące KRS były podstawą do podnoszenia zarzutów wadliwości powołania sędziów.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu jako bezwzględnej podstawy odwoławczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia P.K. został powołany w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, co podważa jego niezawisłość i bezstronność. • Orzekanie przez sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza standardy z art. 6 EKPC i art. 45 Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Uchwała III CZP 44/23 wyklucza wyłączenie sędziego na podstawie okoliczności powołania. • Wniosek o wyłączenie sędziego może dotyczyć wszystkich sędziów powołanych w wadliwej procedurze (in abstracto).
Godne uwagi sformułowania
naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • sąd z jego udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • nie ulega wątpliwości, że niezależnie od subiektywnego nastawienia sędziego, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będzie on uznany za sędziego niedającego gwarancji bezstronnego rozpoznania wniosku • uchwała ta nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. • Kodeksu postępowania karnego nie przewidują wyłączenia sędziego in abstracto
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący-sprawozdawca
P.K.
sędzia
I.Z.
sędzia
M.B.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego ze względu na wadliwość procedury powołania, w kontekście orzecznictwa ETPC i SN dotyczącego praworządności i niezależności sądownictwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformami wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu procedury powoływania sędziów na ich bezstronność, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania – czy to koniec sporu o praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.