Orzeczenie · 2021-03-12

II KK 318/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-03-12
SNKarneprzestępstwa gospodarczeWysokanajwyższy
oszustwodofinansowanieUEEuropejski Fundusz SpołecznyProgram Operacyjny Kapitał Ludzkinierzetelne oświadczeniaumorzenie postępowaniakasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonych J. P. i J. S., którzy zostali oskarżeni o popełnienie przestępstw z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegających na przedłożeniu nierzetelnych oświadczeń w celu uzyskania dofinansowania z Europejskiego Funduszu Społecznego. Sądy obu instancji umorzyły postępowanie karne na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., uznając, że czyny nie zawierają znamion czynu zabronionego. Sąd Najwyższy uznał kasację za w pełni zasadną, stwierdzając rażące naruszenie prawa procesowego przez Sąd Okręgowy, który nie dokonał prawidłowej kontroli instancyjnej zarzutów zażaleniowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że umorzenie postępowania w trybie art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. jest możliwe tylko wtedy, gdy zgromadzony materiał dowodowy w ogóle nie daje podstaw do oskarżenia. W ocenie Sądu Najwyższego, sądy niższych instancji wadliwie oceniły istotność złożonych oświadczeń dla uzyskania dofinansowania oraz nie rozważyły wystarczająco dowodów wskazujących na świadomość oskarżonych co do nierzetelności tych oświadczeń. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił postanowienia obu instancji i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w W. do dalszego prowadzenia, zaznaczając, że nie jest to wskazówka do przypisania winy, lecz jedynie stwierdzenie, że zastosowanie trybu umorzenia było chybione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k., zasady kontroli instancyjnej w postępowaniu karnym, ocena istotności dokumentów w kontekście przestępstw gospodarczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury umorzenia postępowania karnego przed rozprawą i zasad kontroli instancyjnej. Nie stanowi zmiany orzecznictwa, lecz jego ugruntowanie w kontekście prawidłowego stosowania przepisów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w trybie art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. jest dopuszczalne, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie daje jednoznacznych podstaw do uznania, że czyn nie zawiera znamion przestępstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umorzenie w tym trybie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy kompleksowo zgromadzony materiał dowodowy w ogóle nie daje podstaw do oskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja oddania pod sąd sensu stricto (art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k.) wchodzi w rachubę jedynie, gdy materiał dowodowy w całości wyklucza możliwość popełnienia zarzucanego czynu przez oskarżonego. W niniejszej sprawie sądy niższych instancji wadliwie oceniły materiał dowodowy.

Czy sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty zażalenia dotyczące istotności złożonych oświadczeń dla uzyskania dofinansowania i świadomości oskarżonych co do ich nierzetelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy nie dokonał prawidłowej merytorycznej oceny zarzutów zażaleniowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na niekonsekwencję sądu pierwszej instancji, która została przeoczona przez sąd odwoławczy, a także na wadliwą ocenę istotności oświadczeń jako jedynie 'elementu sprawozdawczego'. Sąd odwoławczy zignorował również dowody wskazujące na świadomość oskarżonych o nierzetelności oświadczeń.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaoskarżony
J. S.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowystrona postępowania
Prokuratura Rejonowa w W.organ_państwowystrona postępowania
A. S.A.spółkapodmiot, dla którego uzyskiwano dofinansowanie
Państwowa Agencja Rozwoju Przedsiębiorczościinstytucjaorgan przyznający dofinansowanie

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 297 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 339 § § 3 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.p.k. art. 537

Kodeks postępowania karnego

u.PARP art. 6c

Ustawa o PARP

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nie dokonał prawidłowej merytorycznej oceny zarzutów zażaleniowych. • Umorzenie postępowania w trybie art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k. było przedwczesne, gdyż materiał dowodowy nie wykluczał popełnienia czynu. • Sądy niższych instancji wadliwie oceniły istotność złożonych oświadczeń dla uzyskania dofinansowania. • Sądy niższych instancji nie rozważyły wystarczająco dowodów wskazujących na świadomość oskarżonych co do nierzetelności oświadczeń.

Odrzucone argumenty

Kasacja obrońców oskarżonych o oddalenie kasacji jako bezzasadnej.

Godne uwagi sformułowania

kompleksowo zgromadzony materiał dowodowy – bez dokonywania oceny poszczególnych dowodów pod względem merytorycznym – w ogóle nie daje podstaw do oskarżenia danej osoby o zarzucany czyn • instytucja tzw. oddania pod sąd sensu stricto • rażące i mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie prawa • zaniechanie przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej poprzez nierozważenie i nieustosunkowanie się do istotnych zarzutów zażaleniowych • pisemne oświadczenia były jedynie ,,elementem sprawozdawczym”

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący, sprawozdawca

Małgorzata Gierszon

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 339 § 3 pkt 1 k.p.k., zasady kontroli instancyjnej w postępowaniu karnym, ocena istotności dokumentów w kontekście przestępstw gospodarczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury umorzenia postępowania karnego przed rozprawą i zasad kontroli instancyjnej. Nie stanowi zmiany orzecznictwa, lecz jego ugruntowanie w kontekście prawidłowego stosowania przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur prawnych i jak istotna jest kontrola instancyjna, nawet w sprawach pozornie rutynowych. Uchylenie umorzenia przez Sąd Najwyższy podkreśla wagę rzetelnego badania dowodów.

Sąd Najwyższy: Umorzenie postępowania karnego nie może być pochopne!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst