II KK 312/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ, który orzekł wobec skazanego K. R. środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że sąd niższej instancji wadliwie zastosował przepisy dotyczące środków zabezpieczających, w szczególności art. 93c pkt 4 k.k. w zw. z art. 93a § 1 pkt 4 k.k., ignorując zamknięty katalog przesłanek określonych w art. 93g k.k. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy ocenił ogólne podstawy stosowania środków zabezpieczających (art. 93c k.k.), ale zignorował podstawy szczególne dotyczące umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym (art. 93g k.k.). Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 93g k.k. stanowi lex specialis względem art. 93c k.k. i zawiera zamknięty katalog przesłanek. Wnioskowanie a contrario doprowadziło do stwierdzenia, że wobec sprawcy czynu z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k. nie jest dopuszczalne orzeczenie pobytu w zakładzie psychiatrycznym, a jedynie inne środki zabezpieczające (elektroniczna kontrola miejsca pobytu, terapia, terapia uzależnień). Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, skutkując orzeczeniem środka zabezpieczającego bez ustawowych przesłanek. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia środka zabezpieczającego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności rozróżnienie między ogólnymi a szczególnymi przesłankami orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w kontekście czynu z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd może orzec środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym na podstawie ogólnych przepisów o środkach zabezpieczających (art. 93c k.k.), ignorując szczególne przesłanki określone w art. 93g k.k. dla tego typu środka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzec środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym na podstawie ogólnych przepisów, jeśli nie są spełnione szczególne przesłanki określone w art. 93g k.k.
Uzasadnienie
Przepis art. 93g k.k. stanowi lex specialis względem art. 93c k.k. i zawiera zamknięty katalog przesłanek determinujących orzeczenie internacji. Wobec sprawcy czynu z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k. nie jest dopuszczalne orzeczenie pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. R. | osoba_fizyczna | skazany |
| P.S. | osoba_fizyczna | współoskarżony |
| G. J. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 93c § 4
Kodeks karny
Sąd Rejonowy oparł się na tym przepisie, ale Sąd Najwyższy wskazał, że jest on ogólny i nie może być stosowany samodzielnie do orzeczenia pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
k.k. art. 93a § 1
Kodeks karny
Sąd Rejonowy orzekł środek zabezpieczający na podstawie tego przepisu, ale w sposób wadliwy, ignorując przesłanki z art. 93g k.k.
k.k. art. 93b § 5
Kodeks karny
Sąd orzeka pobyt w zakładzie psychiatrycznym tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi (art. 93g k.k.). Naruszenie tego przepisu było podstawą kasacji.
k.k. art. 93g § 1-3
Kodeks karny
Zawiera zamknięty katalog przesłanek do orzeczenia pobytu w zakładzie psychiatrycznym, które zostały zignorowane przez sąd niższej instancji.
Pomocnicze
k.k. art. 191 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 157 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 638
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy wadliwie zastosował przepisy dotyczące środków zabezpieczających, orzekając pobyt w zakładzie psychiatrycznym mimo braku ustawowych przesłanek określonych w art. 93g k.k. • Przepis art. 93g k.k. jest przepisem szczególnym (lex specialis) względem art. 93c k.k. i zawiera zamknięty katalog przesłanek do orzeczenia pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
Godne uwagi sformułowania
kasacja okazała się oczywiście zasadna • obarczony rażącym uchybieniem prawa materialnego • przepis powyższy stanowi lex specialis względem art. 93c k.k. i zawiera zamknięty katalog przesłanek determinujących orzeczenie internacji • wobec sprawcy określonego w art. 93c pkt 4 k.k. (...) nie jest dopuszczalne orzeczenie środka zabezpieczającego, o którym mowa w art. 93a § 1 pkt 4 k.k. (pobyt w zakładzie psychiatrycznym)
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Jacek Błaszczyk
sprawozdawca
Michał Laskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków zabezpieczających w sprawach karnych, w szczególności rozróżnienie między ogólnymi a szczególnymi przesłankami orzekania pobytu w zakładzie psychiatrycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym w kontekście czynu z art. 191 § 2 k.k. i art. 157 § 1 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa materialnego, nawet w kontekście środków zabezpieczających, i jak Sąd Najwyższy koryguje błędy sądów niższych instancji. Jest to przykład ważnej interpretacji proceduralnej dla prawników karnistów.
“Sąd Najwyższy: Kiedy zakład psychiatryczny nie jest właściwym środkiem zabezpieczającym?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.