II KK 311/24

Przed Sądem Najwyższym toczyła się sprawa karna skazanego M. B., zainicjowana kasacją obrońcy. W toku postępowania doszło do serii wniosków o wyłączenie sędziów. Po wyłączeniu SSN Małgorzaty Bednarek, sprawa trafiła do SSN Pawła Kołodziejskiego, od którego udziału obrońca również wnioskował o wyłączenie, powołując się na kwestię nienależytej obsady sądu związaną z powołaniem sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. Wniosek ten był rozpoznawany przez kolejnych sędziów, którzy również byli wyłączani. Ostatecznie wniosek o wyłączenie SSN Pawła Kołodziejskiego trafił do SSN Marka Motuka, a następnie obrońca złożył wniosek o wyłączenie Prezesa SN Zbigniewa Kapińskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN Marka Motuka. Sąd Najwyższy, rozpoznając ten ostatni wniosek, uznał go za zasadny. Powołano się na uchwałę składu siedmiu sędziów SN z dnia 13 czerwca 2023 r. (I KZP 22/22), która stanowi, że pojęcie „sprawy” obejmuje również postępowania incydentalne. Kluczowe było odwołanie do uchwały połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/2020), która stanowi, że nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej z 2017 r. Podkreślono, że stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie SN i potwierdzone przez ETPCz w sprawie Reczkowicz p. Polsce oraz innych podobnych sprawach. Sąd uznał, że orzekanie przez Prezesa SN Zbigniewa Kapińskiego w przedmiocie wniosku o wyłączenie SSN Marka Motuka prowadziłoby do rozpoznania wniosku przez sąd niespełniający standardów ETPCz i nienależycie obsadzony. Dodatkowo wskazano na naruszenie zasady nemo iudex in causa sua, gdyby Prezes SN rozpoznał wniosek oparty na podstawach dotyczących jego samego. W konsekwencji Prezes SN Zbigniew Kapiński został wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający