II KK 254/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie II KK 254/25, dotyczącej kasacji wniesionych na niekorzyść oskarżonych T. A., M. B. i M. K., którzy zostali uniewinnieni od czynów z art. 231 § 1 k.k., wpłynął wniosek obrońcy T. A. o wyłączenie sędziego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie. Obrońca argumentował, że tryb powołania sędziego Stankiewicza na urząd sędziego Sądu Najwyższego, poprzez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r., jest niezgodny z Konstytucją. Wskazał, że udział tego sędziego w rozpoznaniu sprawy skutkowałby wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) oraz naruszeniem prawa do rzetelnego procesu gwarantowanego przez EKPC. Sąd Najwyższy, podzielając argumentację wnioskodawcy i odwołując się do uchwał połączonych Izb SN z 2020 r. i 2022 r., a także do postanowienia SN z dnia 13 sierpnia 2025 r. w sprawie innego sędziego powołanego w podobnym trybie, uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że sędzia powołany przez organ niekonstytucyjny nie uzyskuje statusu sędziego SN. Dodatkowo, Sąd powołał się na wyrok TSUE z dnia 4 września 2025 r. (C-225/22), który interpretuje art. 19 ust. 1 TUE i art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, wskazując na konieczność zapewnienia niezawisłości i bezstronności sądu. Sąd uznał, że orzekanie przez sędziego Stankiewicza naruszałoby nie tylko polskie prawo procesowe i konstytucyjne, ale także prawo Unii Europejskiej. W celu uniknięcia negatywnych konsekwencji dla porządku prawnego, postanowiono wyłączyć sędziego Stanisława Stankiewicza od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego SN ze względu na tryb powołania, naruszenie prawa do rzetelnego procesu i stosowanie prawa UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce po 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia powołany na urząd przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 2017 r. może orzekać w Sądzie Najwyższym, a jego udział w sprawie nie narusza prawa do rzetelnego procesu i nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia powołany w takim trybie nie uzyskuje statusu sędziego Sądu Najwyższego w rozumieniu Konstytucji RP, a jego udział w sprawie skutkuje wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej oraz naruszeniem prawa do rzetelnego procesu i przepisów prawa UE.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na własnym orzecznictwie (uchwały połączonych Izb SN z 2020 i 2022 r.) oraz orzecznictwie TSUE (wyrok C-225/22), które wskazują, że sędziowie powołani przez organy ukształtowane niezgodnie z Konstytucją nie spełniają wymogów niezawisłości i bezstronności, co dyskwalifikuje ich udział w postępowaniu.
Czy orzeczenie TSUE dotyczące niezawisłości sądu krajowego ma zastosowanie do sędziów Sądu Najwyższego powołanych w trybie ustawy o KRS z 2017 r. w innych izbach niż Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykładnia przepisów prawa europejskiego dokonana przez TSUE ma pełne zastosowanie również do sędziów SN powołanych w innych izbach w oparciu o wniosek KRS ukształtowanej ustawą o KRS z 2017 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że tryb powołania sędziów w innych izbach SN był tożsamy z trybem powołania sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, do których odnosił się wyrok TSUE, co uzasadnia zastosowanie tej samej wykładni prawa europejskiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Stanisław Stankiewicz | osoba_fizyczna | sędzia |
| Sąd Najwyższy | instytucja | sąd |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Udział sędziego powołanego w trybie niezgodnym z Konstytucją stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
ustawa o KRS z 2017 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia powołany przez organ ukształtowany niezgodnie z Konstytucją nie posiada statusu sędziego SN. • Udział takiego sędziego narusza prawo do rzetelnego procesu (art. 6 EKPC). • Udział takiego sędziego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.). • Orzeczenie TSUE C-225/22 ma zastosowanie do sędziów SN powołanych w trybie ustawy o KRS z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
sędzia powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego przez organ ukształtowany niezgodnie z Konstytucją, tj. w trybie określonym przepisami ustawy o KRS z 2017 r., nie uzyskuje statusu sędziego Sądu Najwyższego w rozumieniu Konstytucji RP • organ mający jedynie w nazwie określenie „Krajowa Rada Sądownictwa”, w rzeczywistości nie będąc organem konstytucyjnym • sędzia powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego przez organ ukształtowany niezgodnie z Konstytucją [...] nie uzyskuje statusu sędziego Sądu Najwyższego w rozumieniu Konstytucji RP, ze wszystkimi tego konsekwencjami.
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego SN ze względu na tryb powołania, naruszenie prawa do rzetelnego procesu i stosowanie prawa UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powołaniami sędziowskimi w Polsce po 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i zgodności z prawem UE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.
“Sędzia SN wyłączony z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i powołania sędziów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.