Orzeczenie · 2020-10-06

II KK 188/20

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2020-10-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
znęcanieprzemoc domowasąd najwyższykasacjaprawo karnenaruszenie nietykalnościnarażenie na niebezpieczeństwo

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego P. O. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. Sąd Rejonowy uznał skazanego za winnego popełnienia przestępstw znęcania psychicznego i fizycznego nad matką i babką (art. 207 § 1 k.k.), narażenia babki na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (art. 160 § 1 k.k.) oraz naruszenia nietykalności cielesnej M. S. (art. 217 § 1 k.k.). Wymierzono mu kary jednostkowe, a następnie karę łączną pozbawienia wolności oraz środek karny w postaci zakazu kontaktowania się i zbliżania do matki i babki. Apelacja obrońcy zarzucała m.in. niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (np. art. 91 § 1 k.k., art. 160 § 1 k.k., art. 25 § 3 k.k.) oraz naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 194 pkt 2 k.p.k., art. 201 k.p.k., art. 41 § 1 k.p.k.), a także rażącą niewspółmierność kar. Sąd Okręgowy uchylił rozstrzygnięcie dotyczące czynu z art. 160 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznał czyny z art. 207 § 1 k.k. za jedno przestępstwo i wymierzył karę łączną. Kasacja obrońcy od tego wyroku została oddalona przez Sąd Najwyższy jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty kasacji dotyczyły głównie kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co wykracza poza kognicję sądu kasacyjnego. Sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji, a zarzut dotyczący rażącej surowości kary został sformułowany w sposób niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym. W związku z tym kasację oddalono, a skazanego obciążono kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasad kontroli kasacyjnej, w szczególności niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a także ograniczeń w podnoszeniu zarzutu rażącej surowości kary.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i kontroli orzeczeń sądów niższych instancji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji dotyczące oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji, co potwierdza częściowe uwzględnienie apelacji i wydanie orzeczenia kasatoryjnego oraz reformatoryjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy wnikliwie ocenił zarzuty apelacji, a zakres kontroli był adekwatny do treści środka odwoławczego. Nie można czynić zarzutu z tego, że sąd nie rozważył kwestii, o których w apelacji nie było mowy.

Czy zarzuty kasacji dotyczące rażącej surowości kary są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut rażącej surowości kary nie może być podniesiony w kasacji w sposób bezpośredni, lecz jedynie pośrednio, poprzez zarzut rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 1 zd. 2 k.p.k., wskazując, że wymiar kary nie może być kwestionowany bezpośrednio w kasacji. Skarżący nie wykazał rażącego naruszenia prawa, a jedynie kwestionował ocenę materiału dowodowego i ustaleń faktycznych.

Czy czyn znęcania psychicznego i fizycznego nad matką i babką stanowi jedno przestępstwo, czy dwa odrębne czyny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Okręgowy uznał, że czyny te stanowią jedno przestępstwo znęcania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego w tym zakresie, uznając, że przestępstwa przypisane oskarżonemu w pkt I i II zaskarżonego wyroku stanowią jedno przestępstwo wyczerpujące dyspozycję art. 207 § 1 k.k.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w imieniu którego działa prokurator)

Strony

NazwaTypRola
P. O.osoba_fizycznaskazany
G. B. O.osoba_fizycznapokrzywdzona/oskarżycielka posiłkowa
J. B.osoba_fizycznapokrzywdzona
M. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
D. B.osoba_fizycznaświadkowi/uczestnik utarczki

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Sąd Okręgowy uznał, że czyny znęcania nad matką i babką stanowią jedno przestępstwo.

k.k. art. 160 § § 1

Kodeks karny

Czyn polegający na opóźnieniu przewozu chorej do szpitala i narażeniu jej na niebezpieczeństwo.

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

Czyn polegający na naruszeniu nietykalności cielesnej M. S.

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakres kontroli kasacyjnej, niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych i wymiaru kary wprost.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zastosowanie brzmienia przepisów Kodeksu karnego obowiązujące do dnia 12 lipca 2017 r.

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

Kwestia stosowania przepisu o zbiegu przepisów w kontekście czynów znęcania.

k.k. art. 85 § § 1

Kodeks karny

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.k. art. 39 § pkt 2b

Kodeks karny

Orzekanie środków karnych.

k.k. art. 63 § § 1

Kodeks karny

Zaliczenie tymczasowego aresztowania na poczet kary.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Zasada pogłębiania zaufania do organów państwa.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 194 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące opinii biegłego.

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

Wymogi dotyczące opinii biegłego.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 636

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja zmierzała do ponownej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. • Sąd odwoławczy należycie rozpoznał zarzuty apelacji. • Zarzut rażącej surowości kary został sformułowany w sposób niedopuszczalny w kasacji.

Odrzucone argumenty

Obraza prawa materialnego (art. 91 § 1 k.k., art. 160 § 1 k.k., art. 25 § 3 k.k.). • Obraza prawa procesowego (art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art. 194 pkt 2 k.p.k., art. 201 k.p.k., art. 41 § 1 k.p.k.). • Rażąca niewspółmierność kar. • Nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacji przez sąd odwoławczy (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.). • Arbitralna i bezkrytyczna akceptacja oceny dowodów przez sąd I instancji przez sąd odwoławczy (art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.).

Godne uwagi sformułowania

kasacja była oczywiście bezzasadna • skarżący w istocie dążył do kwestionowania wyłączonych spod kognicji kasacyjnej ustaleń • rolą sądu odwoławczego nie jest ponowna ocena wszystkich dowodów, lecz co do zasady ich badanie przez pryzmat środka odwoławczego • nie można natomiast czynić zarzutu z tego, że sąd ten nie rozważył pewnych kwestii (...) o których w apelacji nie było mowy • strona wnosi kasację od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego (...) i ciąży na niej obowiązek wykazania zaistnienia rażącej obrazy prawa - nie każdej, lecz tylko takiej, która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia

Skład orzekający

Igor Zgoliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad kontroli kasacyjnej, w szczególności niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a także ograniczeń w podnoszeniu zarzutu rażącej surowości kary."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i kontroli orzeczeń sądów niższych instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem kasacyjnym, co jest istotne dla prawników procesualistów, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy kasacja jest 'oczywiście bezzasadna'? Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli sądowej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst