Orzeczenie · 2026-05-07

II Ka 891/25

Sąd
Sąd Okręgowy w Siedlcach
Miejsce
Siedlce
Data
2026-05-07
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwoprzerabianie VINnielegalne pochodzenie pojazdukodeks karnypostępowanie karneapelacjasąd okręgowysąd rejonowyodpowiedzialność karna

Sąd Okręgowy w Siedlcach, rozpoznając sprawę z apelacji obrońców oskarżonych S. C., M. C. i H. D., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie. Oskarżeni zostali skazani między innymi za przestępstwo oszustwa (art. 286 § 1 kk) oraz przerabianie numerów identyfikacyjnych pojazdu (art. 306 kk). Obrońcy wnieśli apelacje, podnosząc zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.), błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.) oraz obrazy prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.). W przypadku oskarżonego H. D., sąd odwoławczy uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy, a zarzuty apelacji miały charakter polemiczny. Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była wszechstronna i logiczna, a wyjaśnienia oskarżonego S. D. (2) (prawdopodobnie chodzi o H. D. (1) w tekście) zostały trafnie ocenione jako linia obrony. Sąd odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy tworzył spójny ciąg poszlak wskazujących na świadomość oskarżonego co do nielegalnego pochodzenia pojazdu i jego udział w dalszym wprowadzaniu go do obrotu. Sąd odrzucił również zarzut obrazy art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. oraz błędnej kwalifikacji prawnej czynu z art. 286 § 1 k.k. zamiast z art. 286 § 3 k.k., uznając, że oszustwo było odrębnym przestępstwem. W odniesieniu do apelacji obrońcy M. C., sąd odwoławczy również uznał ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie dopuścił się dowolności w ocenie dowodów, a wyjaśnienia oskarżonego M. C. były wiarygodne jedynie w ograniczonym zakresie. Sąd odwoławczy podkreślił, że umowa sprzedaży pojazdu została sporządzona na kwotę rażąco odbiegającą od rzeczywistej wartości, a dokument ten został wykorzystany do wykazania fikcyjnie zawyżonej szkody. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące sposobu rozliczenia ceny pojazdu oraz zarzuty obrazy prawa materialnego, w szczególności art. 271 § 3 k.k., wskazując, że przestępstwo fałszu intelektualnego zostało popełnione poprzez wystawienie faktury VAT z niezgodną z prawdą wartością pojazdu. Ostatecznie, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w zaskarżonej części, zasądzając od oskarżonych opłaty za postępowanie odwoławcze i obciążając ich wydatkami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oszustwa, przerabiania numerów VIN, oceny dowodów w sprawach karnych, odpowiedzialności za obrót pojazdami o nielegalnym pochodzeniu oraz fałszu intelektualnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne zasady oceny dowodów i kwalifikacji prawnej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji była dowolna, a nie swobodna, w szczególności w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego H. D. i dowodów dotyczących jego udziału w przerabianiu numerów VIN?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji była prawidłowa i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zarzuty apelacji miały charakter polemiczny.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że Sąd I instancji dokonał kompleksowej oceny całokształtu materiału dowodowego, uwzględniając wyjaśnienia oskarżonego, opinie biegłych, dokumentację i zeznania świadków. Odmowa wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego nie oznacza dowolności oceny. Materiał dowodowy tworzył spójny ciąg poszlak wskazujących na świadomość oskarżonego co do nielegalnego pochodzenia pojazdu i jego udział w dalszym wprowadzaniu go do obrotu.

Czy skazanie oskarżonego za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. było zasadne, czy też czyn ten powinien być kwalifikowany jako wypadek mniejszej wagi z art. 286 § 3 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skazanie za art. 286 § 1 k.k. było zasadne. Nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 286 § 3 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odrzucił argumentację obrony o mniejszej wadze czynu, wskazując, że ocena ta wymaga uwzględnienia całokształtu okoliczności, w tym sposobu działania sprawcy i stopnia społecznej szkodliwości. Oszustwo było ściśle powiązane z wcześniejszym procederem dotyczącym pojazdu o przerobionych oznaczeniach i stanowiło kolejny etap działalności ukierunkowanej na zysk. Działanie oskarżonego było zaplanowane i świadome.

Czy ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji była dowolna w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego M. C. dotyczących jego wiedzy o przestępczym procederze i sposobu rozliczenia ceny pojazdu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji była prawidłowa. Wyjaśnienia oskarżonego M. C. były wiarygodne jedynie w ograniczonym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wyjaśnienia M. C. stały w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, a umowa sprzedaży pojazdu została sporządzona na kwotę rażąco odbiegającą od rzeczywistej wartości. Sąd odrzucił twierdzenia o rozliczeniu ceny poprzez potrącenie wierzytelności, uznając przedstawioną wersję za sformułowaną na potrzeby postępowania karnego. Sąd uznał, że działania M. C. były świadome i celowe, umożliwiając realizację znamion przestępstwa.

Czy oskarżony M. C. dopuścił się przestępstwa fałszu intelektualnego z art. 271 § 3 k.k. poprzez wystawienie faktury VAT z niezgodną z prawdą wartością pojazdu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, oskarżony M. C. dopuścił się przestępstwa fałszu intelektualnego z art. 271 § 3 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że przestępstwo fałszu intelektualnego zostało popełnione poprzez wystawienie faktury VAT dokumentującej sprzedaż samochodu S. C. (2) z niezgodną z prawdą, wielokrotnie wyższą niż rzeczywista wartością pojazdu. Oskarżony, jako płatnik podatku VAT, poświadczył nieprawdę w tym dokumencie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Prokuratura / Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
S. C. (1)osoba_fizycznaoskarżony
M. C.osoba_fizycznaoskarżony
H. D. (2)osoba_fizycznaoskarżony
S. D. (1)osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd.

k.k. art. 306

Kodeks karny

Przestępstwo polegające na przerabianiu lub usuwaniu oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu.

k.k. art. 271 § 3

Kodeks karny

Przestępstwo poświadczenia nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego przy ocenie.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji.

k.k. art. 286 § 3

Kodeks karny

Wypadek mniejszej wagi przestępstwa oszustwa.

k.k. art. 17 § 1

Kodeks karny

Okoliczności wyłączające ukaranie.

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Zasada absorpcji przy zbiegu przepisów.

u.o.p.k. art. 2 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Określenie wysokości opłat.

Dz. U. z 2013 r. poz. 663

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym

Określenie wysokości wydatków Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji. • Spójny ciąg poszlak wskazujący na świadomość oskarżonego co do nielegalnego pochodzenia pojazdu i jego udział w dalszym wprowadzaniu go do obrotu. • Oszustwo jako odrębne przestępstwo od przerabiania VIN. • Faktura VAT z zawyżoną wartością pojazdu jako realizacja znamion fałszu intelektualnego.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.) poprzez dowolną ocenę dowodów. • Błąd w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.). • Obraza prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k. zamiast § 3 k.k.). • Brak udziału w procederze przestępczym i wiedzy o roszczeniach odszkodowawczych (dot. M. C.). • Sposób rozliczenia ceny pojazdu jako zgodny z rzeczywistością (dot. M. C.). • Brak podstaw do przypisania odpowiedzialności z art. 271 § 3 k.k. (dot. M. C.).

Godne uwagi sformułowania

Apelacja obrońcy nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem podniesione w niej zarzuty mają w przeważającej mierze charakter wyłącznie polemiczny wobec prawidłowych ustaleń faktycznych oraz trafnej oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd I instancji. • Wyjaśnienia oskarżonego stanowią przyjętą przez niego linię obrony zmierzająca do uniknięcia odpowiedzialności za popełnione przestępstwo. • Przestępstwo oszustwa godzi w odrębne dobro prawne, jakim jest mienie i bezpieczeństwo obrotu gospodarczego, a jego istotą było świadome wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd, co do legalności pojazdu oraz doprowadzenie go do zakupu samochodu o nielegalnym pochodzeniu. • W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że późniejsze rozporządzenie rzeczą pochodzącą z przestępstwa poprzez świadome wprowadzenie w błąd kontrahenta stanowi autonomiczne przestępstwo przeciwko mieniu, niezależne od wcześniejszych czynów dotyczących tej samej rzeczy. • Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu odmiennego poglądu nie świadczy jeszcze o naruszeniu art. 7 k.p.k. • W tym właśnie fragmencie działania oskarżonego dopatrywać się należy realizacji znamion występku z art. 271§3 kk , a nie w zawarciu umowy kupna-sprzedaży z małżonkami X.

Skład orzekający

Dariusz Półtorak

przewodniczący-sprawozdawca

Sylwia Olimpia Uszyńska

sędzia

Paweł Mądry

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oszustwa, przerabiania numerów VIN, oceny dowodów w sprawach karnych, odpowiedzialności za obrót pojazdami o nielegalnym pochodzeniu oraz fałszu intelektualnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego, ale zawiera ogólne zasady oceny dowodów i kwalifikacji prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy przestępstw związanych z obrotem samochodami, w tym oszustwa i przerabiania numerów identyfikacyjnych, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Analiza argumentów obrony i uzasadnienie sądu pokazują złożoność oceny dowodów w takich przypadkach.

Sąd Okręgowy rozstrzyga: czy świadomość nielegalnego pochodzenia auta wystarczy do skazania za oszustwo?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst