II KA 56/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Suwałkach rozpoznał apelację obrońcy w sprawie sygn. akt II.K 886/22, w której oskarżony D. H., prezes spółki z o.o., został skazany przez Sąd Rejonowy za czyny z art. 56 § 1 i 2 kks w zb. z art. 76 § 2 kks. Zarzuty dotyczyły wprowadzenia w błąd organów podatkowych poprzez podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, co naraziło podatek na uszczuplenie lub nienależny zwrot. Sąd Okręgowy uznał zarzuty apelacji za zasadne, w tym dotyczące obrazy przepisów prawa materialnego (art. 76 § 2 kks), obrazy przepisów postępowania (art. 7 kpk) oraz błędów w ustaleniach faktycznych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że oskarżony, jako prezes, zatrudniał profesjonalnych księgowych do obsługi finansowej firmy i nie miał pełnego nadzoru nad wszystkimi fakturami i deklaracjami, zwłaszcza po przejęciu spółki przez syndyka. Sąd podkreślił, że elektroniczne przesyłanie deklaracji nie wymagało podpisu prezesa, a po ogłoszeniu upadłości spółki, oskarżony nie był stroną postępowań kontrolnych i nie był informowany o ich przebiegu. W związku z tym, brak było podstaw do przypisania oskarżonemu winy umyślnej ani nieumyślnej. Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji poprzez uniewinnienie oskarżonego D. H. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOdpowiedzialność prezesa zarządu za czyny skarbowe w kontekście zatrudniania profesjonalnych księgowych i elektronicznego obiegu dokumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości spółki i braku formalnego wpływu byłego prezesa na postępowania kontrolne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prezes spółki, który zatrudnia księgowych i nie nadzoruje bezpośrednio wszystkich dokumentów finansowych, może być odpowiedzialny za wprowadzenie w błąd organów podatkowych, jeśli deklaracje były składane elektronicznie i nie wymagały jego podpisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli brak jest dowodów na umyślne lub nieumyślne działanie oskarżonego, zwłaszcza gdy po przejęciu spółki przez syndyka nie był on stroną postępowań kontrolnych i nie miał wpływu na ich przebieg.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że brak jest dowodów na umyślne lub nieumyślne wprowadzenie w błąd organów podatkowych przez oskarżonego. Oskarżony zatrudniał księgowych, a deklaracje były składane elektronicznie. Po przejęciu firmy przez syndyka, oskarżony nie był stroną postępowań kontrolnych i nie miał wpływu na ich przebieg, co uniemożliwiło mu złożenie korekty lub skorzystanie z czynnego żalu.
Czy obraza przepisów postępowania, w szczególności błędna ocena materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji, mogła mieć wpływ na treść orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli doprowadziła do błędnych ustaleń faktycznych i przypisania oskarżonemu winy, której nie wykazał zebrany materiał dowodowy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i dokumentację medyczną, co skutkowało przyjęciem sprawstwa i winy oskarżonego. Brak było podstaw do przypisania umyślności lub nieumyślności, a także do przypisania odpowiedzialności za zaniechania, gdy oskarżony nie był stroną postępowania.
Czy błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym ustaleniu dostępu księgowej do wyciągów bankowych, mógł mieć wpływ na treść orzeczenia?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wpływa na ocenę rzetelności dokumentów finansowych i odpowiedzialności oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy zakwestionował ustalenia sądu pierwszej instancji dotyczące dostępu księgowej do wyciągów bankowych, wskazując na sprzeczne zeznania świadków i podkreślając, że deklaracje były sporządzane na podstawie ewidencji księgowych. Kwestionowanie tych ustaleń miało wpływ na ocenę odpowiedzialności oskarżonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. H. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| firma (...) Sp. z o.o. | spółka | podmiot kontrolowany |
Przepisy (10)
Główne
k.k.s. art. 76 § § 2
Kodeks karny skarbowy
Kto przez podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajenie rzeczywistego stanu rzeczy wprowadza w błąd właściwy organ narażając na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, w szczególności podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, podatku akcyzowym, zwrot nadpłaty lub jej zaliczenie na poczet zaległości podatkowej lub bieżących albo przyszłych zobowiązań podatkowych, a jeżeli kwota narażona na nienależny zwrot podatku jest małej wartości, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
k.k.s. art. 56 § § 1
Kodeks karny skarbowy
Podatnik, który składając organowi podatkowemu, innemu uprawnionemu organowi lub płatnikowi deklarację lub oświadczenie, podaje nieprawdę lub zataja prawdę albo nie dopełnia obowiązku zawiadomienia o zmianie objętych nimi danych, przez co naraża podatek na uszczuplenie.
k.k.s. art. 56 § § 2
Kodeks karny skarbowy
Jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
Pomocnicze
k.k.s. art. 2 § § 2
Kodeks karny skarbowy
Nie popełnia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, kto dopuścił się czynu zabronionego w okolicznościach, o których mowa w art. 15-17, chyba że sprawca miał zamiar popełnienia czynu zabronionego.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Ocena dowodów i materiału dowodowego.
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka.
k.p.k. art. 632 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uniewinnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na umyślne lub nieumyślne wprowadzenie w błąd organów podatkowych przez oskarżonego. • Oskarżony zatrudniał profesjonalnych księgowych i nie miał pełnego nadzoru nad dokumentacją. • Elektroniczne składanie deklaracji nie wymagało podpisu prezesa. • Po przejęciu firmy przez syndyka, oskarżony nie był stroną postępowań kontrolnych i nie miał wpływu na ich przebieg. • Obraza przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji (błędna ocena dowodów, błędy w ustaleniach faktycznych).
Godne uwagi sformułowania
Trudno mówić o umyślnym wprowadzaniu w błąd organów podatkowych przez oskarżonego, gdy do obsługi finansowo - księgowej swojej firmy zatrudniał co najmniej trzy osoby... • Początkowo podczas prowadzenia firmy przez "jego ręce" przechodziły także faktury, jednakże później, z tego względu, że do urzędu skarbowego były przesyłane deklaracje podatkowe w wersji elektronicznej, niewymagające zatwierdzenia ich przez prezesa własnoręcznym podpisem, nawet deklaracje podatkowe nie były poddawane kontroli merytorycznej przez prezesa firmy. • Trudno wymagać od oskarżonego, aby sprawdzał szczegółowo czynności wykonane przez pracowników zatrudnionych do obsługi finansowo – księgowej jego firmy. • W związku z powyższym Sąd uznał, że oskarżony nie wyczerpał swoim zachowaniem znamion zarzucanego mu czynu. • Sąd podzielił zarzut obrazy przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk a w związku z tym dokonania przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych sprawy, które nie pozwoliły na przyjęcie zarówno umyślności, jak i nieumyślności w działaniu oskarżonego i wyczerpania znamion zarzucanego mu czynu. • Oskarżony jako prezes firmy zatrudniający do obsługi finansowej spółki osoby z odpowiednim wykształceniem ekonomicznym miał prawo ufać, że przedkładane mu dokumenty polegają na prawdzie.
Skład orzekający
Piotr Szydłowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność prezesa zarządu za czyny skarbowe w kontekście zatrudniania profesjonalnych księgowych i elektronicznego obiegu dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji upadłości spółki i braku formalnego wpływu byłego prezesa na postępowania kontrolne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie umyślności lub przynajmniej nieumyślności w przestępstwach skarbowych, zwłaszcza gdy oskarżony polegał na pracy podległych mu specjalistów.
“Czy prezes firmy odpowiada za błędy księgowej? Sąd Okręgowy rozstrzyga w sprawie podatkowej.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.