II K 405/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Gostyninie, rozpoznając akt oskarżenia przeciwko K. F., K. M. i A. R. oskarżonym o popełnienie przestępstw z art. 18 § 2 kk w zw. z art. 271 § 3 kk i art. 273 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk, postanowił umorzyć postępowanie na podstawie art. 339 § 3 pkt 2 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 kpk. Oskarżone miały nakłonić lekarza sądowego B. J. do wystawienia poświadczających nieprawdę zaświadczeń lekarskich, które miały usprawiedliwić ich niestawiennictwo na rozprawach sądowych z powodu opieki nad chorymi dziećmi. Sąd, analizując przepisy ustawy o lekarzu sądowym oraz kodeksów postępowania karnego i cywilnego, doszedł do wniosku, że lekarz sądowy nie miał uprawnień do wystawienia takich zaświadczeń w sytuacji, gdy nieobecność uczestnika postępowania wynikała z choroby jego dziecka, a nie z jego własnej choroby. Sąd podkreślił, że przepisy te dotyczą usprawiedliwiania nieobecności z powodu choroby samego uczestnika postępowania (np. adwokata), a nie jego dziecka. W związku z tym, że zaświadczenia te zostały wystawione poza zakresem uprawnień lekarza sądowego, nie mogły one poświadczać nieprawdy w rozumieniu art. 271 § 1 kk, a tym samym posłużenie się nimi nie mogło rodzić odpowiedzialności karnej z art. 273 kk. Sąd uznał, że zachodził oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących uprawnień lekarza sądowego do wystawiania zaświadczeń usprawiedliwiających nieobecność w postępowaniu sądowym z powodu choroby dziecka.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o lekarzu sądowym i przepisami kpk/kpc.
Zagadnienia prawne (3)
Czy lekarz sądowy ma uprawnienia do wystawienia zaświadczenia usprawiedliwiającego niestawiennictwo uczestnika postępowania z powodu choroby jego dziecka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, lekarz sądowy nie ma takich uprawnień. Ustawa o lekarzu sądowym oraz przepisy kpk i kpc wskazują, że zaświadczenie takie może być wystawione jedynie w przypadku choroby samego uczestnika postępowania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu przepisów art. 117 § 2a kpk i art. 214¹ § 1 kpc oraz art. 1 i 11 ustawy o lekarzu sądowym, które jednoznacznie określają zakres zastosowania tych przepisów do usprawiedliwiania nieobecności z powodu choroby samego uczestnika postępowania, a nie jego dziecka.
Czy zaświadczenie wystawione przez lekarza sądowego poza zakresem jego uprawnień może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej za poświadczenie nieprawdy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zaświadczenie wystawione poza zakresem uprawnień nie może stanowić podstawy odpowiedzialności karnej za poświadczenie nieprawdy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na pogląd Sądu Najwyższego, zgodnie z którym poświadczenie nieprawdy zachowuje swój charakter wyłącznie, jeśli stanowi czynność podjętą w zakresie uprawnień przysługujących funkcjonariuszowi publicznemu lub innej osobie uprawnionej do wystawienia dokumentu. Skoro lekarz sądowy nie miał uprawnień do wystawienia zaświadczenia w opisanej sytuacji, to nie mógł poświadczyć nieprawdy w rozumieniu art. 271 § 1 kk.
Czy użycie dokumentu wystawionego niezgodnie z prawem, ale nie poświadczającego nieprawdy w rozumieniu art. 271 § 1 kk, może rodzić odpowiedzialność karną z art. 273 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli dokument nie wyczerpuje znamion czynu z art. 271 § 1 kk, to jego użycie nie może rodzić odpowiedzialności z art. 273 kk.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro zaświadczenia nie poświadczały nieprawdy w rozumieniu art. 271 § 1 kk, to tym bardziej posłużenie się nimi nie mogło skutkować odpowiedzialnością karną na podstawie art. 273 kk.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. F. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| K. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| A. R. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| B. J. | osoba_fizyczna | lekarz sądowy |
| Prokuratura (...) we W. | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 117 § § 2a
Kodeks postępowania karnego
Usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby oskarżonych, świadków, obrońców, pełnomocników i innych uczestników postępowania wymaga przedstawienia zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie karne podlega umorzeniu, gdy brak jest podstaw faktycznych oskarżenia.
k.p.k. art. 339 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd może umorzyć postępowanie na posiedzeniu przed rozprawą, jeżeli zachodzi oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia.
k.p.c. art. 214 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków i innych uczestników postępowania wymaga przedstawienia zaświadczenia wystawionego przez lekarza sądowego.
Ustawa o lekarzu sądowym art. 1 § ust. 2
Przepisy ustawy stosuje się w przypadkach dotyczących usprawiedliwiania niestawiennictwa z powodu choroby, na wezwanie lub zawiadomienie sądu lub organu prowadzącego postępowanie karne, stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków, oskarżonych, obrońców i innych uczestników postępowania.
Ustawa o lekarzu sądowym art. 11
Lekarz sądowy wystawia zaświadczenie po uprzednim osobistym zbadaniu uczestnika postępowania i po zapoznaniu się z dostępną dokumentacją medyczną.
k.k. art. 18 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
Odpowiedzialność karną ponosi funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne.
k.k. art. 271 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 273
Kodeks karny
Kto używa dokumentu określonego w art. 271 kk, podlega grzywnie.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Pomocnicze
k.c.
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lekarz sądowy nie miał uprawnień do wystawienia zaświadczenia usprawiedliwiającego niestawiennictwo z powodu choroby dziecka. • Zaświadczenie wystawione poza zakresem uprawnień nie może stanowić podstawy odpowiedzialności karnej za poświadczenie nieprawdy. • Użycie dokumentu, który nie wyczerpuje znamion czynu z art. 271 § 1 kk, nie może rodzić odpowiedzialności z art. 273 kk.
Godne uwagi sformułowania
poświadczenie nieprawdy zachowuje swój charakter wyłącznie, jeśli stanowi czynność podjętą w zakresie uprawnień przysługujących funkcjonariuszowi publicznemu lub innej osobie uprawnionej do wystawienia dokumentu • zachodził oczywisty brak faktycznych podstaw oskarżenia
Skład orzekający
Maciej Górzyński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień lekarza sądowego do wystawiania zaświadczeń usprawiedliwiających nieobecność w postępowaniu sądowym z powodu choroby dziecka."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o lekarzu sądowym i przepisami kpk/kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa i jakie mogą być konsekwencje ich błędnej interpretacji, nawet w kontekście usprawiedliwiania nieobecności w sądzie.
“Czy choroba dziecka zawsze usprawiedliwia nieobecność w sądzie? Kluczowa decyzja lekarza sądowego.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.