II K 399/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie rozpatrywał sprawę przeciwko J. I. i Ł. W., którzy zostali oskarżeni o popełnienie przestępstwa pozbawienia wolności Z. P. (1), kierowcy korzystającego z aplikacji przewozowej. Oskarżeni mieli zablokować pojazd Z. P. (1) i poinformować go o obywatelskim ujęciu, wzywając Policję. Sąd, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia oskarżonych, zeznania świadków i dokumenty, ustalił stan faktyczny. Kluczowe było ustalenie, czy działania oskarżonych można zakwalifikować jako przestępstwo z art. 189 § 1 kk. Sąd uznał, że działania oskarżonych nie nosiły znamion bezprawności, ponieważ stanowiły one zatrzymanie obywatelskie w rozumieniu art. 243 § 1 kpk. Zatrzymanie miało miejsce bezpośrednio po tym, jak Z. P. (1) dokonał przewozu bez wymaganej licencji, kasy fiskalnej i w pojeździe niespełniającym kryteriów. Sąd uznał, że istniały uzasadnione obawy co do możliwości ustalenia tożsamości kierowcy korzystającego z aplikacji, co uzasadniało podjęcie natychmiastowych działań. Sąd podkreślił, że pozbawienie wolności w ramach kontratypu działania w ramach szczególnych uprawnień lub obowiązków służbowych nie jest przestępstwem. W związku z tym, że czyny oskarżonych nie zawierały znamion czynu zabronionego, Sąd uniewinnił ich od popełnienia zarzucanych im występków. Koszty procesu przejął na siebie Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zatrzymania obywatelskiego wobec kierowców aplikacji przewozowych, interpretacja art. 243 kpk w kontekście nowych technologii transportowych.
Dotyczy sytuacji, gdy zatrzymanie następuje bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia i istnieją uzasadnione obawy co do ustalenia tożsamości. Nie dotyczy sytuacji, gdy zatrzymanie jest nieproporcjonalne lub nieuzasadnione.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zatrzymanie obywatelskie osoby dokonującej przewozu bez licencji i kasy fiskalnej, przy użyciu aplikacji przewozowej, stanowi przestępstwo pozbawienia wolności z art. 189 § 1 kk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zatrzymanie obywatelskie w takiej sytuacji nie stanowi przestępstwa pozbawienia wolności, ponieważ mieści się w ramach kontratypu działania w ramach szczególnych uprawnień lub obowiązków służbowych, a konkretnie prawa każdego obywatela do ujęcia osoby na gorącym uczynku przestępstwa lub wykroczenia, gdy zachodzi obawa ukrycia się lub niemożność ustalenia tożsamości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania oskarżonych polegające na zablokowaniu pojazdu kierowcy aplikacji przewozowej i poinformowaniu go o obywatelskim ujęciu, w związku z przewozem bez licencji i kasy fiskalnej, były uzasadnione. Istniały obawy co do możliwości ustalenia tożsamości kierowcy, a samo zatrzymanie miało miejsce bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia. Sąd podkreślił, że pozbawienie wolności w ramach kontratypu nie jest bezprawne.
Czy zamówienie kursu przy użyciu aplikacji przewozowej, a następnie otoczenie pojazdu kierowcy, stanowi współudział w przestępstwie pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zamówienie kursu przy użyciu aplikacji przewozowej nie stanowi współudziału w przestępstwie pozbawienia wolności, jeśli osoba ta nie podejmowała dalszych działań w ramach zatrzymania obywatelskiego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zebrane dowody nie wykazały, aby jeden z oskarżonych, Ł. W., po opuszczeniu pojazdu kierowanego przez Z. P. (1), podejmował jakiekolwiek dalsze działania mieszczące się w ramach obywatelskiego zatrzymania. Sam fakt zamówienia usługi nie implikuje udziału w dalszej części zdarzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. I. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ł. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Z. P. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 189 § § 1
Kodeks karny
Odpowiedzialności karnej podlega osoba, która pozbawia wolności inną osobę, jednakże musi to być pozbawienie wolności bezprawne.
k.p.k. art. 243 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawo każdego obywatela do ujęcia osoby na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości.
Pomocnicze
k.k. art. 1
Kodeks karny
Definicja przestępstwa (czyn bezprawny, karalny, karygodny, zawiniony).
Konstytucja art. 42 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedzialność karna tylko na podstawie ustawy.
k.p.w. art. 45 § § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Prawo Policji do zatrzymania osoby ujętej na gorącym uczynku popełnienia wykroczenia.
k.p.k. art. 243 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek niezwłocznego oddania osoby ujętej w ręce Policji.
k.w. art. 60 § 1 § 1
Kodeks wykroczeń
Penalizacja wykonywania działalności gospodarczej bez wymaganego zgłoszenia, wpisu, koncesji lub zezwolenia.
k.p.k. art. 414 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uniewinnienia, gdy czyny oskarżonych nie zawierają znamion czynu zabronionego.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie o kosztach procesu w przypadku uniewinnienia (przejęcie na rachunek Skarbu Państwa).
u.t.d. art. 5b
Ustawa o transporcie drogowym
Naruszenie dotyczące wykonywania transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia.
u.t.d. art. 18 § ust. 5
Ustawa o transporcie drogowym
Naruszenie dotyczące wykonywania przewozów okazjonalnych pojazdem z naruszeniem zakazu.
u.t.d. art. 18 § ust. 4a
Ustawa o transporcie drogowym
Naruszenie dotyczące wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem nie spełniającym kryterium konstrukcyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania oskarżonych stanowiły zatrzymanie obywatelskie zgodne z prawem. • Istniały uzasadnione obawy co do możliwości ustalenia tożsamości kierowcy aplikacji przewozowej. • Zatrzymanie nastąpiło bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia (przewóz bez licencji i kasy fiskalnej). • Pozbawienie wolności w ramach kontratypu nie jest bezprawne.
Odrzucone argumenty
Działania oskarżonych wyczerpały znamiona przestępstwa pozbawienia wolności z art. 189 § 1 kk. • Zamówienie kursu przez aplikację przewozową stanowiło współudział w przestępstwie.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi przestępstwa pozbawienie wolności dokonane w ramach kontratypu działania w ramach szczególnych uprawnień lub obowiązków służbowych, jak np. zatrzymanie. • każdy ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku przestępstwa lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa, jeżeli zachodzi obawa ukrycia się tej osoby lub nie można ustalić jej tożsamości. • ustalenie tożsamości kierującego w ramach aplikacji (...) może okazać się niemożliwe z uwagi na to, iż rejestracja w tej aplikacji odbywa się bez weryfikowania prawdziwości danych osoby, która te dane wprowadza. • działania J. I. i Ł. W. ocenić należało jako pozbawione znamienia bezprawności.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zatrzymania obywatelskiego wobec kierowców aplikacji przewozowych, interpretacja art. 243 kpk w kontekście nowych technologii transportowych."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zatrzymanie następuje bezpośrednio po popełnieniu wykroczenia i istnieją uzasadnione obawy co do ustalenia tożsamości. Nie dotyczy sytuacji, gdy zatrzymanie jest nieproporcjonalne lub nieuzasadnione.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między tradycyjnymi taksówkarzami a kierowcami aplikacji przewozowych, a także kwestii prawnych związanych z zatrzymaniem obywatelskim w kontekście nowoczesnych technologii. Jest to ciekawy przykład zastosowania przepisów prawa karnego do nowych form działalności gospodarczej.
“Taksówkarze zatrzymali kierowcę Ubera. Czy to było legalne?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.