Orzeczenie · 2021-04-29

II GSK 996/18Kara pieniężna gry hazardowe automaty zasada względności

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2021-04-29
NSAInneWysokansa
gry hazardoweautomatykara pieniężnaustawa o grach hazardowychodpowiedzialność administracyjnazasada względności prawapostępowanie administracyjnesłużba celnaNaczelny Sąd Administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną H. G. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS w Łodzi w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Sprawa wywodziła się z kontroli przeprowadzonej w 2011 r., podczas której stwierdzono obecność trzech urządzeń (A., M., E.) w lokalu Pizzeria [...], prowadzonym przez Skarżącą. Funkcjonariusze celni przeprowadzili eksperymenty i zebrali dowody, które miały potwierdzić losowy charakter gier i brak wpływu zręczności gracza. Naczelnik Urzędu Celnego I w Łodzi nałożył karę pieniężną w wysokości 36 000 zł, a Dyrektor IAS utrzymał tę decyzję w mocy. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że należy stosować przepisy obowiązujące w dacie popełnienia czynu, a nie w dacie wydania decyzji, nawet jeśli nowsze przepisy byłyby korzystniejsze. WSA stwierdził również, że naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 89 ugh, art. 189c kpa) oraz przepisów postępowania (art. 191 Op). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA co do miarodajności przepisów obowiązujących w dacie popełnienia deliktu administracyjnego. Sąd uznał, że nawet po nowelizacji ustawy o grach hazardowych, zachowanie Skarżącej wypełniałoby znamiona deliktu, a przepisy obowiązujące w 2011 r. były względniejsze, co uzasadniało ich zastosowanie. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne dotyczące charakteru automatów i odpowiedzialności Skarżącej były prawidłowe, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były zasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania przepisów przejściowych i zasady względności prawa (lex mitior) w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście kar pieniężnych, oraz interpretacja przepisów ustawy o grach hazardowych dotyczących automatów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianą przepisów ustawy o grach hazardowych i może być stosowane w podobnych sprawach intertemporalnych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry, w sytuacji zmiany przepisów ustawy o grach hazardowych między datą popełnienia czynu a datą wydania decyzji, należy stosować przepisy obowiązujące w dacie popełnienia czynu, czy przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować przepisy obowiązujące w dacie popełnienia czynu, chyba że przepisy nowej ustawy są względniejsze dla strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku decyzji deklaratoryjnych, stwierdzających ukształtowanie się stosunku administracyjnoprawnego z mocy samego prawa we wcześniejszym okresie, stosuje się przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku. Podkreślono, że zasada ta jest zgodna z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego i praworządności. W tej sprawie, czyn został popełniony i ujawniony pod rządami przepisów obowiązujących do 31 marca 2017 r., dlatego te przepisy były miarodajne dla oceny prawnej.

Czy przepisy ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2017 r. są względniejsze dla strony w kontekście odpowiedzialności za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy obowiązujące do 31 marca 2017 r. były względniejsze, mimo że nowsze przepisy przewidują wyższe kary, ponieważ wyłączają karalność samego faktu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że choć nowsze przepisy przewidują wyższe kary (100 000 zł zamiast 12 000 zł za automat), to jednak wyłączają one karalność samego faktu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, penalizując jedynie inne naruszenia (np. posiadanie niezarejestrowanych automatów w lokalu). W związku z tym, zastosowanie przepisów sprzed nowelizacji, które penalizowały bezpośrednio czyn Skarżącej, było dla niej względniejsze.

Czy naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej (nieprzedłożenie stronie materiału dowodowego do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek dowodowy zawarty w piśmie Skarżącej z 16 sierpnia 2017 r. był identyczny z wnioskiem złożonym w odwołaniu i już oddalonym przez Dyrektora IAS. Mimo że organ odwoławczy naruszył art. 200 § 1 Op, nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ wniosek dowodowy nie wniósł nowych okoliczności i zostałby prawdopodobnie ponownie oddalony.

Czy sąd administracyjny powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe z dokumentu (opinii technicznej nr [...]) dołączonego do skargi, jeśli organ uznał go za nieistotny dla rozstrzygnięcia?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd uzna, że dokument nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, nie ma podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego.

Uzasadnienie

WSA uznał, że opinia biegłego Z. S. nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego na podstawie art. 106 § 3 ppsa. Skarżąca kasacyjna nie podniosła zarzutu naruszenia tego przepisu, a kwestionowanie nieprzeprowadzenia dowodu przez WSA poprzez zarzut naruszenia art. 191 Op było chybione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną H. G. od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (20)

Główne

ugh art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Przepis obowiązujący do 31.03.2017 r., penalizujący urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

ugh art. 89 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o grach hazardowych

Przepis obowiązujący do 31.03.2017 r., określający wysokość kary pieniężnej (12 000 zł od automatu).

kpa art. 189c

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje zasadę stosowania względniejszej ustawy w sprawach kar pieniężnych.

Pomocnicze

ugh art. 2 § ust. 3

Ustawa o grach hazardowych

Określa, co jest grą na automatach, wymagając elementu losowości lub charakteru komercyjnego i losowego.

ugh art. 2 § ust. 4

Ustawa o grach hazardowych

Określa, co jest grą na automatach, wymagając elementu losowości lub charakteru komercyjnego i losowego.

ugh art. 2 § ust. 5

Ustawa o grach hazardowych

Określa, co jest grą na automatach, wymagając elementu losowości lub charakteru komercyjnego i losowego.

ugh art. 89 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o grach hazardowych

Przepis obowiązujący od 01.04.2017 r., penalizujący posiadacza zależnego lokalu z niezarejestrowanymi automatami.

ugh art. 89 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o grach hazardowych

Przepis obowiązujący od 01.04.2017 r., penalizujący posiadacza samoistnego lokalu z niezarejestrowanymi automatami.

ugh art. 89 § ust. 4 pkt 3

Ustawa o grach hazardowych

Przepis obowiązujący od 01.04.2017 r., określający wysokość kary pieniężnej (100 000 zł).

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 191

Ustawa z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 120

Ustawa z dnia 19 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Umożliwia przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w określonych sytuacjach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych obowiązujących w dacie popełnienia czynu (2011 r.) zamiast przepisów po nowelizacji z 2017 r., ponieważ były one względniejsze dla strony. • Prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących charakteru automatów i odpowiedzialności skarżącej. • Nieskuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych obowiązujących w dacie wydania decyzji (2017 r.). • Argumentacja, że nowsze przepisy są względniejsze, ponieważ wyłączają karalność urządzania gier na automatach poza kasynem. • Zarzuty naruszenia art. 191 Op (wybiórcza ocena dowodów, błędna ocena nagrania). • Zarzuty naruszenia art. 200 Op (wpływ na wynik sprawy).

Godne uwagi sformułowania

ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem prawa powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą • dokonując tzw. wykładni prokonstytucyjnej, mającej na celu przestrzeganie zasady ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa • miarodajny dla oceny deliktu administracyjnego jest stan prawny z daty jego popełnienia • zasada lex mitior retro agit (ustawa względniejsza działa wstecz)

Skład orzekający

Andrzej Skoczylas

przewodniczący

Małgorzata Rysz

sprawozdawca

Cezary Kosterna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów przejściowych i zasady względności prawa (lex mitior) w sprawach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście kar pieniężnych, oraz interpretacja przepisów ustawy o grach hazardowych dotyczących automatów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zmianą przepisów ustawy o grach hazardowych i może być stosowane w podobnych sprawach intertemporalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej stosowania przepisów przejściowych i zasady względności prawa (lex mitior) w kontekście kar administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa. Dodatkowo, porusza kwestię definicji automatów do gier hazardowych.

“Kiedy prawo się zmienia: czy starsze czy nowsze przepisy są dla Ciebie korzystniejsze?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst