II GSK 772/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Decyzja ta ustalała obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego J. P. z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług, którą strony nazwały umową o dzieło, w okresie od 2014 do 2018 roku. Sąd pierwszej instancji uznał, że umowa ta, dotycząca przygotowania programów szkoleń i ich prowadzenia dla nauczycieli, stanowiła umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, a tym samym podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Skarżąca A. S. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 10 § 1 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o. i art. 627 k.c.). Argumentowała, że zadania wykonywane przez J. P. miały charakter dzieła, były wkładem autorskim i innowacyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że w sprawach dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego decydujące znaczenie ma kwalifikacja prawna umowy dla celów publicznoprawnych, a nie zgodny zamiar stron. Analizując przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy o dzieło i umowy zlecenia, NSA stwierdził, że umowa o przygotowanie i prowadzenie szkoleń, gdzie kluczowe jest staranne działanie i przekazywanie wiedzy, a nie osiągnięcie konkretnego, weryfikowalnego rezultatu, nie spełnia cech umowy o dzieło. Brak możliwości określenia sprawdzalnych parametrów uzgodnionego dzieła, jego samoistności i weryfikowalności, a także brak cech twórczych i indywidualizujących dzieło, przesądziły o tym, że umowa ta była umową o świadczenie usług, podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja prawna umów cywilnych (o dzieło, o świadczenie usług) dla celów publicznoprawnych, w szczególności w kontekście podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Potwierdzenie prymatu przepisów prawa publicznego nad wolą stron w zakresie obowiązku ubezpieczeniowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju umowy (szkoleniowej) i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów umów o świadczenie usług lub umów o dzieło.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o przygotowanie programów szkoleń i ich prowadzenie, mimo nazwania jej umową o dzieło, podlega przepisom dotyczącym umowy zlecenia i skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o przygotowanie programów szkoleń i ich prowadzenie, gdzie kluczowe jest staranne działanie i przekazywanie wiedzy, a nie osiągnięcie konkretnego, weryfikowalnego rezultatu, stanowi umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, i podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa o świadczenie usług szkoleniowych nie spełnia cech umowy o dzieło, ponieważ brak jest możliwości określenia sprawdzalnych parametrów uzgodnionego dzieła, jego samoistności i weryfikowalności. Kluczowe jest staranne działanie, a nie konkretny rezultat, co odróżnia ją od umowy o dzieło.
Czy przy kwalifikowaniu umowy dla celów ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego decydujące znaczenie ma zgodny zamiar stron, czy też obiektywna natura stosunku prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decydujące znaczenie ma obiektywna natura stosunku prawnego i przepisy prawa publicznego, a nie zgodny zamiar stron umowy.
Uzasadnienie
W sprawach dotyczących obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, kwalifikacja prawna umowy dla celów publicznoprawnych jest nadrzędna wobec zgodnego zamiaru stron. Strony nie mogą oświadczeniem woli kształtować swoich publicznoprawnych obowiązków odmiennie niż wynika to z przepisów prawa.
Przepisy (13)
Główne
u.ś.o. art. 66 § 1 pkt 1 lit e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.
Pomocnicze
k.c. art. 627
Ustawa - Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło, która wymaga oznaczonego rezultatu.
k.c. art. 353(1)
Ustawa - Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, z ograniczeniem do zgodności z naturą stosunku, ustawą i zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 65 § § 1 i 2
Ustawa - Kodeks cywilny
Zasady wykładni oświadczeń woli, które nie mają decydującego znaczenia w sprawach ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
k.c. art. 638 § § 1
Ustawa - Kodeks cywilny
Wskazuje na możliwość stosowania przepisów o rękojmi za wady do umów o dzieło, co wymaga istnienia sprawdzalnych cech dzieła.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA w przedmiocie skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o przygotowanie programów szkoleń i ich prowadzenie, ze względu na brak konkretnego, weryfikowalnego rezultatu, stanowi umowę o świadczenie usług, a nie umowę o dzieło.
Odrzucone argumenty
Umowa o przygotowanie programów szkoleń i ich prowadzenie miała charakter umowy o dzieło, a wkład uczestniczki był autorski i innowacyjny. • Naruszenie przepisów postępowania przez organ i sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
granica między usługami, a dziełem może 'bywać płynna' • strony umowy nie mogą oświadczeniem woli kształtować swych publicznoprawnych obowiązków odmiennie, niż wynika to z przepisów administracyjnego prawa materialnego • dzieło jest w każdym przypadku wytworem przyszłym, który w momencie zawarcia umowy nie istnieje • nie można uznać za dzieło czegoś, co nie odróżnia się w żaden istotny sposób od innych występujących na danym rynku rezultatów pracy materialnych bądź niematerialnych
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
sędzia
Wojciech Kręcisz
przewodniczący
Wojciech Maciejko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna umów cywilnych (o dzieło, o świadczenie usług) dla celów publicznoprawnych, w szczególności w kontekście podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Potwierdzenie prymatu przepisów prawa publicznego nad wolą stron w zakresie obowiązku ubezpieczeniowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju umowy (szkoleniowej) i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów umów o świadczenie usług lub umów o dzieło.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, który ma istotne konsekwencje finansowe (ubezpieczenie zdrowotne). Wyjaśnia, dlaczego nazwa umowy nie jest decydująca dla jej kwalifikacji prawnej w kontekście publicznoprawnym.
“Czy umowa o szkolenie to dzieło? NSA wyjaśnia, kiedy zapłacisz składki ZUS.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.