Orzeczenie · 2026-04-21

II GSK 390/23Kara pieniężną system sent obowiązek kontroli

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-21
NSATransportoweWysokansa
transport drogowysystem SENTkara pieniężnakontrolaobowiązki przewoźnikaprawo administracyjnepostępowanie sądoweskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Decyzja ta utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 20.000 zł nałożoną na spółkę za niewykonanie obowiązku przedstawienia środka transportu wraz z towarem do kontroli w ramach systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (ustawa SENT). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że spółka, będąca profesjonalnym przewoźnikiem, otrzymała wezwanie do kontroli, ale nie zgłosiła się. Argumentacja spółki o błędzie technicznym w doręczeniu e-maila do dyspozytora nie została uznana za wystarczającą, ponieważ spółka jako profesjonalny podmiot powinna zapewnić prawidłową organizację pracy i nadzór nad pracownikami. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że przepisy ustawy SENT przewidują sankcje pieniężne niezależne od winy, a także że przesłanki odstąpienia od nałożenia kary (ważny interes przewoźnika lub interes publiczny) nie zostały w tej sprawie spełnione. Analiza finansowa spółki nie wykazała trudności uzasadniających odstąpienie od kary ze względu na jej interes, a naruszenie przepisów ustawy SENT uznano za istotne, naruszające interes publiczny w postaci zapewnienia szczelności systemu monitorowania obrotu towarami wrażliwymi. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił wniosek spółki o przeprowadzenie postępowania dowodowego, uznając go za niezasadny w kontekście przepisów p.p.s.a. Sąd odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 191, 210 § 4, 122, 187 Ordynacji podatkowej) i prawa materialnego (art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT). NSA potwierdził, że odpowiedzialność z art. 22 ust. 1 ustawy SENT ma charakter obiektywny, a kwestia winy może być rozważana jedynie w kontekście przesłanek odstąpienia od kary. Sąd uznał, że organy i WSA prawidłowo oceniły materiał dowodowy, nie dopatrując się dowolności w ocenie dowodów ani naruszenia zasady prawdy obiektywnej. Podkreślono, że obowiązek wyjaśniania stanu faktycznego nie jest nieograniczony. NSA zgodził się z Sądem pierwszej instancji, że przedstawiony przez spółkę wydruk e-mail nie dowodził niedostarczenia informacji, a naruszenie obowiązku zgłoszenia się do kontroli było istotne i uniemożliwiało realizację celów ustawy SENT. Sąd uznał, że nie zaszła przesłanka ważnego interesu publicznego ani ważnego interesu przewoźnika, a kara pieniężna była proporcjonalna do celu jej nałożenia. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a koszty postępowania zasądzone od spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku zgłoszenia do kontroli, przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (ważny interes publiczny, ważny interes przewoźnika) oraz odpowiedzialności profesjonalnych podmiotów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT i nałożenia kary pieniężnej. Interpretacja przesłanek odstąpienia od kary ma charakter ogólny, ale stosowana jest do konkretnego stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy błąd techniczny w doręczeniu wiadomości e-mail o wezwaniu do kontroli zwalnia przewoźnika z obowiązku stawienia się do kontroli w ramach systemu SENT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, błąd techniczny w doręczeniu e-maila nie zwalnia przewoźnika z obowiązku, zwłaszcza gdy jest profesjonalnym podmiotem i powinien zapewnić prawidłową organizację pracy.

Uzasadnienie

Spółka jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować wiedzą o obowiązkach i tak zorganizować działalność, aby je wypełniać. Przedstawiony wydruk e-mail nie potwierdził faktu niedostarczenia informacji.

Czy w przypadku niewykonania obowiązku stawienia się do kontroli w systemie SENT, istnieją przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na "ważny interes publiczny" lub "ważny interes przewoźnika"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Analiza finansowa spółki nie wykazała trudności uzasadniających odstąpienie od kary ze względu na jej interes. Naruszenie przepisów ustawy SENT było istotne i uniemożliwiało realizację celów ustawy, a interes publiczny wymaga powszechnego i prawidłowego stosowania przepisów prawa przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw. Kara była proporcjonalna do celu.

Czy organy administracji i sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie ustawy SENT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ocena dowodów nie nosiła znamion dowolności, a zastosowane przepisy prawa materialnego były właściwe.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że organy podjęły niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego, a uzasadnienie decyzji spełniało wymogi. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA, utrzymując w mocy karę pieniężną nałożoną na spółkę.

Przepisy (14)

Główne

ustawa SENT art. 12a § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Obowiązek zgłoszenia się do kontroli.

ustawa SENT art. 22 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Podstawa nałożenia kary pieniężnej.

ustawa SENT art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (ważny interes przewoźnika lub interes publiczny).

ustawa SENT art. 26 § ust. 1, 2 i 5

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Szczegółowe regulacje dotyczące kar pieniężnych.

ustawa SENT art. 26 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi

Warunki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 207 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Podstawa nałożenia kary pieniężnej.

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błąd techniczny w doręczeniu e-maila jako podstawa do odstąpienia od kary. • Niewystarczające postępowanie dowodowe organów w zakresie przesłanek odstąpienia od kary. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 191, 210 § 4, 122, 187 O.p.). • Naruszenie prawa materialnego (art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 3 ustawy SENT).

Godne uwagi sformułowania

Spółka jako profesjonalny przedsiębiorca, powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. • Przepisy ustawy SENT przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. • W interesie publicznym leży powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. • Odpowiedzialność przewidzianą w art. 22 ust. 1 ustawy o SENT cechuje administracyjny i obiektywny charakter, co implikuje z kolei twierdzenie, że dla zastosowania sankcji wystarczające jest już samo popełnienie czynu opisanego w przepisie prawa materialnego. • Obowiązek organu podatkowego do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wynikający z dyspozycji art. 122 O.p. nie ma bowiem charakteru nieograniczonego i bezwzględnego.

Skład orzekający

Gabriela Jyż

przewodniczący

Małgorzata Rysz

sprawozdawca

Agnieszka Grosińska-Grzymkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku zgłoszenia do kontroli, przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (ważny interes publiczny, ważny interes przewoźnika) oraz odpowiedzialności profesjonalnych podmiotów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów ustawy SENT i nałożenia kary pieniężnej. Interpretacja przesłanek odstąpienia od kary ma charakter ogólny, ale stosowana jest do konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnie stosowanego systemu SENT i kary pieniężnej, co jest istotne dla firm transportowych. Pokazuje, jak sąd interpretuje obowiązki profesjonalnych przedsiębiorców i kiedy błędy organizacyjne mogą prowadzić do odpowiedzialności.

“Błąd w e-mailu kosztował firmę 20 tys. zł kary. Sąd wyjaśnia, kiedy profesjonalny przedsiębiorca odpowiada za organizację pracy.”

Dane finansowe

WPS: 20 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst