II GSK 355/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Sprawa dotyczyła ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez J. M. jako osobę wykonującą pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, w okresie od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 750 KC i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, podczas gdy podstawą powinny być przepisy dotyczące umowy o dzieło. Kwestionował również naruszenia przepisów postępowania, w tym brak uzasadnienia, oparcie rozstrzygnięcia na kserokopiach dokumentów oraz niezbadanie istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia jest możliwość poddania rezultatu umowy sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych oraz indywidualizacja dzieła. W przypadku umowy dotyczącej „zmontowania elementów złączy meblowych”, sąd uznał, że nie można było zastosować przepisów o rękojmi, co wskazuje na charakter umowy jako umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie zawierało wad uniemożliwiających kontrolę instancyjną, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, ocena wadliwości uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznego przedmiotu umowy ("zmontowanie elementów złączy meblowych"), co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych rodzajów umów o dzieło.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa nazwana przez strony umową o dzieło, której przedmiotem jest "zmontowanie elementów złączy meblowych", podlega przepisom Kodeksu cywilnego dotyczącym umowy o dzieło, czy też przepisom dotyczącym umowy zlecenia w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, a nie umowa o dzieło.
Uzasadnienie
Kluczowe jest rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia na podstawie cech dominujących umowy. Umowa o dzieło wymaga możliwości poddania rezultatu sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych oraz indywidualizacji dzieła. W przypadku umowy dotyczącej "zmontowania elementów złączy meblowych", brak możliwości zastosowania przepisów o rękojmi i nieprecyzyjne określenie rezultatu wskazują na umowę o świadczenie usług.
Czy uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było wadliwe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie wyroku WSA nie było wadliwe w stopniu uniemożliwiającym kontrolę instancyjną ani nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ sąd nie jest zobowiązany do szczegółowego odnoszenia się do zarzutów nieistotnych dla oceny zgodności z prawem.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli instancyjnej. Pominięcie w uzasadnieniu rozważań dotyczących zarzutów niezasadnych nie stanowi naruszenia przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, chyba że strona wykaże taki wpływ.
Czy kserokopia dokumentacji ZUS, niepoświadczona za zgodność z oryginałem, może stanowić dowód w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w określonych okolicznościach, zwłaszcza gdy postępowanie dowodowe przed sądem ma charakter uzupełniający.
Uzasadnienie
Przepisy dotyczące postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym (art. 106 § 3-5 p.p.s.a.) mają charakter uzupełniający i nie służą ustalaniu stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Podważenie waloru dowodowego materiałów przekazanych przez organ administracji nie może być skuteczne na podstawie zarzutu naruszenia art. 106 p.p.s.a. w związku z art. 243¹ k.p.c.
Przepisy (31)
Główne
u.ś.o.z. art. 66 § 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Dotyczy umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy o dzieło.
Pomocnicze
u.ś.o.z. art. 109 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 69 § 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
k.c. art. 734 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 353(1)
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, stosowana do oceny charakteru umowy.
k.c. art. 556 § 1-2
Kodeks cywilny
Przepisy o rękojmi przy sprzedaży, stosowane odpowiednio do wad dzieła.
k.c. art. 638 § 1
Kodeks cywilny
Odesłanie do przepisów o rękojmi przy sprzedaży w zakresie odpowiedzialności za wady dzieła.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1-2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 1-5
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.c. art. 243(1)
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozp. MS ws. opłat art. 14 § 1 pkt 2 lit. b
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozp. MS ws. opłat art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwalifikacja umowy jako umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, ze względu na brak możliwości zastosowania przepisów o rękojmi i nieprecyzyjne określenie rezultatu. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające i nie zawierało wad uniemożliwiających kontrolę instancyjną. • Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter uzupełniający, a kserokopie dokumentów mogą być dopuszczone jako dowody.
Odrzucone argumenty
Błędna kwalifikacja prawna umowy jako umowy o świadczenie usług zamiast umowy o dzieło. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym brak uzasadnienia, oparcie rozstrzygnięcia na niepoświadczonych kserokopiach, nierozpoznanie istoty sprawy. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jako samodzielnych podstaw kasacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
granica między usługami, a dziełem może "bywać płynna" • nazwa umowy z wyeksponowaniem terminologii służącej podkreśleniu charakteru umowy jako umowy o dzieło, nie są elementami decydującymi samodzielnie o rodzaju zobowiązania • cechą konstytutywną dzieła jest samoistność (materialnego lub niematerialnego) rezultatu • istotnym kryterium umożliwiającym odróżnienie umowy o dzieło od umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania dzieła sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych • zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń oraz dowodów wyznaczają normy prawa materialnego
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozróżnienie między umową o dzieło a umową zlecenia w kontekście obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, ocena wadliwości uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, dopuszczalność dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przedmiotu umowy ("zmontowanie elementów złączy meblowych"), co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych rodzajów umów o dzieło.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki ubezpieczeniowe. Wyjaśnienie kryteriów stosowanych przez sąd jest bardzo praktyczne dla przedsiębiorców i pracowników.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? NSA wyjaśnia, kiedy zapłacisz składki zdrowotne.”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.