Orzeczenie · 2026-04-15

II GSK 216/26Uchylenie wyroku żywność specjalnego przeznaczenia medycznego 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-15
NSAAdministracyjneWysokansa
żywność specjalnego przeznaczenia medycznegopostępowanie administracyjneprawo żywnościoweNSAWSAGISuzasadnienie wyrokupostępowanie dowodoweKPAu.b.ż.ż.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję GIS dotyczącą uznania produktu za niespełniający definicji żywności specjalnego przeznaczenia medycznego. NSA uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wymogi uzasadnienia wyroku) oraz art. 190 p.p.s.a. (związanie wykładnią prawa przez sąd niższej instancji). NSA stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, zbyt ogólne i nie zawierało konkretnych wytycznych co do dalszego postępowania, a także nie uwzględniło w pełni wcześniejszych wskazań NSA. Sąd podkreślił, że WSA powinien był rozważyć, czy ocena rzetelności powiadomienia o produkcie wymaga wiedzy specjalistycznej przekraczającej możliwości pracowników GIS, a następnie odpowiednio pokierować postępowaniem dowodowym, w tym ewentualnym zasięgnięciem opinii biegłych lub jednostek naukowych. Brak takiego pogłębionego uzasadnienia i analizy uniemożliwił kontrolę instancyjną. Sprawa dotyczy kwalifikacji produktu jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, gdzie kluczowe jest wykazanie przez producenta spełnienia definicji i wymogów prawnych, a organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem przepisów KPA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów dotyczących uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz zasady związania sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA (art. 190 p.p.s.a.). Wskazówki dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach dotyczących żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki postępowań sądowoadministracyjnych i procedur związanych z żywnością specjalnego przeznaczenia medycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., zwłaszcza w kontekście związania sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA (art. 190 p.p.s.a.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, zbyt ogólne i nie zawierało konkretnych wytycznych co do dalszego postępowania, ani nie uwzględniło w pełni wcześniejszych wskazań NSA, co narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA było niewystarczające, ponieważ nie zawierało konkretnej analizy stanu faktycznego i prawnego, nie odnosiło się do meritum sprawy ani do wcześniejszych wytycznych NSA, co uniemożliwiło kontrolę instancyjną i prawidłowe pokierowanie dalszym postępowaniem przez organ.

Jaki jest zakres obowiązków organu (GIS) w postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym kwalifikacji produktu jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego, w tym stosowanie przepisów KPA i u.b.ż.ż.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

GIS ma obowiązek stosowania przepisów KPA wprost, a także podjęcia czynności wskazanych w art. 31 ust. 1 pkt 1 i 2 u.b.ż.ż. (np. zasięgnięcie opinii jednostki naukowej lub powołanie biegłego), jeżeli są one niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza gdy brakuje wystarczających danych lub pojawiają się wątpliwości wymagające wiedzy specjalistycznej.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przepisy KPA stosuje się wprost w postępowaniach GIS. Organ powinien aktywnie badać sprawę, a w razie wątpliwości lub braku wystarczających danych, powinien skorzystać z dostępnych środków dowodowych (art. 31 u.b.ż.ż.), aby zapewnić wszechstronne wyjaśnienie sprawy.

Czy WSA prawidłowo zinterpretował i zastosował wytyczne NSA zawarte w poprzednim wyroku (II GSK 114/24) dotyczące dalszego postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, WSA nie zastosował prawidłowo wytycznych NSA, przedwcześnie nakazując organowi wezwanie do przedstawienia dodatkowej dokumentacji bez należytego rozważenia, czy wymaga tego wiedza specjalistyczna, i nie wyjaśniając, co należy rozumieć przez 'wystarczające dane'.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA powinien był najpierw ocenić, czy sprawa wymaga specjalistycznej wiedzy wykraczającej poza kompetencje GIS, a dopiero potem ewentualnie nakazać dodatkowe czynności dowodowe, zamiast od razu formułować ogólne wskazania dla organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie tego przepisu przez wadliwe uzasadnienie wyroku może stanowić podstawę kasacyjną, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w orzeczeniu kasatoryjnym.

u.b.ż.ż. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Dotyczy powiadomienia o zamiarze wprowadzenia po raz pierwszy do obrotu produktu jako żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

u.b.ż.ż. art. 31 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Określa środki dowodowe, które organ może zastosować w postępowaniu wyjaśniającym (np. opinia jednostki naukowej, powołanie biegłego).

rozporządzenie nr 609/2013 art. 2 § ust. 2 lit. g

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 609/2013

Definicja żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

rozporządzenie nr 2016/128

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 2016/128

Szczegółowe wymogi dotyczące składu i informacji na temat żywności specjalnego przeznaczenia medycznego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

u.b.ż.ż. art. 4

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Do postępowania prowadzonego przez organy urzędowej kontroli żywności stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zebrania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów.

rozporządzenie (WE) nr 178/2002 art. 17

Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady

Odpowiedzialność podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze za zgodność z prawem żywnościowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, które było zbyt ogólne i nie zawierało konkretnych wytycznych co do dalszego postępowania. • WSA naruszył art. 190 p.p.s.a., nie stosując się do wykładni prawa dokonanej przez NSA w poprzednim wyroku. • Uzasadnienie wyroku WSA nie pozwalało na kontrolę instancyjną i nie zawierało analizy, czy ocena rzetelności powiadomienia wymaga wiedzy specjalistycznej przekraczającej możliwości GIS.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe • nie zawierało konkretnych wytycznych co do dalszego postępowania • nie uwzględniło w pełni wcześniejszych wskazań NSA • wymaga wiedzy specjalistycznej przekraczającej możliwości pracowników GIS • przepisy k.p.a. stosuje się wprost we wszystkich postępowaniach prowadzonych przed organami GIS

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

sędzia

Karolina Kisielewicz-Sierakowska

sędzia del. WSA

Małgorzata Rysz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz zasady związania sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA (art. 190 p.p.s.a.). Wskazówki dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach dotyczących żywności specjalnego przeznaczenia medycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań sądowoadministracyjnych i procedur związanych z żywnością specjalnego przeznaczenia medycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniach administracyjnych, a konkretnie wymogów dotyczących uzasadnienia wyroków sądowych i związania sądu niższej instancji wykładnią prawa NSA. Ma to znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.

“Ważne orzeczenie NSA: Jakie błędy w uzasadnieniu wyroku WSA mogą doprowadzić do jego uchylenia?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst