Orzeczenie · 2025-09-17

II GSK 2095/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-17
NSAAdministracyjneWysokansa
samorząd terytorialnyprawo miejscoweuchwałastrefa zamieszkaniaopłaty za parkowaniedrogi wewnętrzneużyteczność publicznapostępowanie administracyjneNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Rady Miasta Szczecin od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie, który stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta z dnia 24 listopada 2020 r. nr XXIII/709/20 w sprawie ustalenia zasad korzystania ze Strefy Zamieszkania Stare Miasto oraz poboru i wysokości opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na tym obszarze. Skargę do WSA wnieśli Rzecznik Praw Obywatelskich i Prokurator Okręgowy, kwestionując legalność uchwały. WSA stwierdził nieważność uchwały w całości, uznając, że obszar Strefy nie został prawidłowo ustanowiony jako obiekt użyteczności publicznej, a ustalanie opłat nie miało podstawy prawnej. Rada Miasta wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym art. 141 § 4 ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, ocenę uchwał niebędących przedmiotem sprawy oraz błędne ustalenia faktyczne. NSA uwzględnił skargę kasacyjną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd kasacyjny wskazał, że uzasadnienie WSA było wadliwe, ponieważ wykroczyło poza granice sprawy, oceniając inne uchwały Rady Miasta, oraz zawierało nieprawdziwe ustalenia dotyczące natężenia ruchu. NSA podkreślił, że drogi wewnętrzne należące do gminy mogą być obiektami użyteczności publicznej, co wymaga ponownej analizy przez WSA. Sąd pierwszej instancji ma również rozważyć wpływ prawomocnego wyroku dotyczącego uchwały o pozbawieniu dróg statusu dróg gminnych na niniejszą sprawę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dróg wewnętrznych jako obiektów użyteczności publicznej oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami rady gminy dotyczącymi stref zamieszkania i opłat za parkowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy drogi wewnętrzne należące do gminy mogą być uznane za obiekty użyteczności publicznej w rozumieniu ustawy o gospodarce komunalnej, co uzasadniałoby ustalanie opłat za ich użytkowanie przez radę gminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, drogi wewnętrzne należące do gminy mogą być obiektami użyteczności publicznej, o ile spełniają ustawowe warunki powszechnej dostępności i służą realizacji zadań publicznych.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że definicje dróg wewnętrznych i obiektów użyteczności publicznej nie wykluczają się wzajemnie. Status obiektu użyteczności publicznej wynika z prawa własności gminy i powszechnej dostępności, a nie wymaga odrębnego aktu prawnego.

Czy uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego narusza art. 141 § 4 ppsa, jeśli zawiera oceny uchwał niebędących przedmiotem sprawy lub opiera się na niezweryfikowanych faktach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie narusza art. 141 § 4 ppsa, jeśli jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, zawiera oceny wykraczające poza granice sprawy lub opiera się na nieudowodnionych faktach.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że uzasadnienie musi umożliwiać kontrolę instancyjną. Ocena uchwał, które nie były przedmiotem sprawy, oraz uznanie natężenia ruchu za fakt notoryjny stanowi naruszenie tego przepisu.

Czy wyłączenie drogi z użytkowania na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych może być podstawą do ustalenia opłat za parkowanie w ramach strefy zamieszkania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwestia ta wymaga ponownego rozpoznania przez WSA, który musi zbadać, czy wyłączenie dróg z użytkowania i nadanie im nowego charakteru uzasadniało ustalenie opłat w kontekście statusu prawnego strefy.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że wyłączenie drogi z użytkowania ma określone konsekwencje prawne i nie może być dowolne. WSA musi zbadać, czy w konkretnej sytuacji istniała podstawa prawna do wydania uchwały na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 usg w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ugk.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok WSA został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Szczecinie.

Przepisy (8)

Główne

usg art. 40 § 2

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

usg art. 41 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

ugk art. 4 § 1

Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

Pomocnicze

ppsa art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

udp art. 8 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

udp art. 10 § 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

upb art. 3 § 3a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA naruszył art. 141 § 4 ppsa poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, które nie umożliwia kontroli instancyjnej. • WSA naruszył art. 134 § 1 ppsa, wykraczając poza granice sprawy poprzez ocenę uchwał, które nie były przedmiotem postępowania. • Ustalenia WSA dotyczące natężenia ruchu jako faktu notoryjnego są błędne i nie znajdują oparcia w aktach sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wówczas, gdy sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. • Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. • Siła natężenia ruchu drogowego na konkretnej drodze jest okolicznością faktyczną wymagającą wykazania, a nie faktem notoryjnym.

Skład orzekający

Dorota Dziedzic-Chojnacka

sprawozdawca

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący

Patrycja Joanna Suwaj

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dróg wewnętrznych jako obiektów użyteczności publicznej oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami rady gminy dotyczącymi stref zamieszkania i opłat za parkowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za parkowanie w centrach miast i interpretacji przepisów dotyczących dróg wewnętrznych. Wyrok NSA wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące uzasadnień wyroków sądowych.

Drogi wewnętrzne w centrum miasta – czy gmina może na nich zarabiać? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst