II GSK 1983/23Kwarantanna bez decyzji administracyjnej interpretacja NSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną małoletniej L. S., reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego, od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Toruniu z dnia 6 listopada 2021 r. w przedmiocie objęcia jej obowiązkiem kwarantanny. Powodem nałożenia kwarantanny był potwierdzony kontakt małoletniej z babcią, u której stwierdzono zakażenie wirusem SARS-CoV-2. Sąd pierwszej instancji uznał, że obowiązek kwarantanny w takich okolicznościach ma charakter ustawowy i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a czynność organu ma charakter materialno-techniczny. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez błędną wykładnię, oraz naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt II GPS 1/25. Uchwała ta jednoznacznie stwierdziła, że konkretyzacja obowiązku poddania się kwarantannie osób, o których mowa w art. 34 ust. 2 ustawy, następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a nie w drodze decyzji administracyjnej. Sąd podkreślił, że obowiązek kwarantanny wynika wprost z ustawy, a jego nałożenie w formie czynności materialno-technicznej nie narusza praw obywatelskich. NSA odrzucił również argumenty dotyczące niewiarygodności testów i braku naukowego dowodu na istnienie wirusa, uznając je za całkowicie dowolne. Sąd wskazał, że ustalenia organów inspekcji sanitarnej opierają się na uogólnionej ocenie zagrożenia epidemiologicznego i nie wymagają szczegółowych ustaleń faktycznych, a sama możliwość zakażenia jest wystarczająca do nałożenia kwarantanny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii formy prawnej nakładania obowiązku kwarantanny w okresie pandemii.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pandemią COVID-19, ale jego zasady mogą być stosowane do innych sytuacji wymagających szybkiego reagowania sanitarnego bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy objęcie osoby obowiązkiem kwarantanny na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wymaga wydania decyzji administracyjnej, czy też jest to czynność materialno-techniczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Czynność objęcia obowiązkiem kwarantanny na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a nie decyzją administracyjną.
Uzasadnienie
NSA, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów, stwierdził, że art. 34 ust. 2 ustawy ustanawia odrębną podstawę kompetencyjną i materialnoprawną, która nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Celem ustawy jest elastyczne i szybkie reagowanie na zagrożenia epidemiologiczne, a nałożenie kwarantanny w formie czynności materialno-technicznej jest uzasadnione masowością i powtarzalnością spraw oraz potrzebą prewencyjnego działania.
Czy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, w części dotyczącej braku konieczności wydawania decyzji administracyjnej o kwarantannie, wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że kwestia konstytucyjności lub zakresu zastosowania § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. jest wtórna wobec uchwały NSA wyjaśniającej, że kwarantanna na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy nie wymaga formy decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rozporządzenie RM z 6 maja 2021 r. było regulacją szczególną, ale jego zastosowanie w kontekście braku formy decyzyjnej jest drugorzędne wobec rozstrzygnięcia o charakterze czynności materialno-technicznej.
Czy ustalenia organów inspekcji sanitarnej dotyczące narażenia na chorobę zakaźną i nałożenia kwarantanny są wystarczająco udokumentowane i wiarygodne, zwłaszcza w kontekście stosowanych testów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia organów inspekcji sanitarnej są wystarczające, a argumenty o niewiarygodności testów są dowolne.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że ustalenia organów opierają się na uogólnionej ocenie zagrożenia epidemiologicznego i nie wymagają szczegółowych ustaleń faktycznych. Wyniki testów laboratoryjnych przeprowadzonych w standaryzowany sposób są wiarygodne, a twierdzenia o eksperymentach medycznych są nieuzasadnione. Wystarczy prawdopodobny i realistyczny scenariusz możliwości zakażenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Czynność objęcia obowiązkiem kwarantanny stanowi czynność z zakresu administracji publicznej.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. f)
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Obowiązek poddania się kwarantannie.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 33 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa jurysdykcyjna do konkretyzacji obowiązku kwarantanny.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 34 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do stosowania środków w postaci nadzoru epidemiologicznego lub kwarantanny.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 34 § ust. 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Obowiązek kwarantanny dla osób narażonych lub pozostających w styczności ze źródłem czynnika chorobotwórczego, a nie wykazujących objawów.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Podstawa do stosowania środków w postaci nadzoru epidemiologicznego lub kwarantanny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 269 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA poglądem prawnym wyrażonym w uchwale.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie nieuzasadnionej skargi kasacyjnej.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 33 § ust. 3a
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Szczególny tryb wydania decyzji administracyjnej.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 34 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Delegacja do wydania rozporządzenia w sprawie chorób zakaźnych.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 35 § ust. 5
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Delegacja do wydania rozporządzenia.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 46a
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Delegacja ustawowa do wydawania rozporządzeń.
ustawa o zapobieganiu zakażeniom art. 46b
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Zakres upoważnienia ustawowego do wydawania rozporządzeń.
ustawa COVID-19 art. 25 § pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zmiana zakresu podmiotowego art. 34 ust. 2 ustawy.
ustawa COVID-19 art. 8 § pkt 8
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zmiana zakresu podmiotowego art. 34 ust. 2 ustawy.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przesłanki wprowadzania ograniczeń praw i wolności.
Konstytucja RP art. 52
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wolność przemieszczania się.
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zakres upoważnienia do wydawania rozporządzeń.
rozporządzenie MZ art. 7 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego
Wymienienie COVID-19 jako choroby powodującej obowiązek kwarantanny.
rozporządzenie MZ art. 7 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie chorób zakaźnych powodujących powstanie obowiązku hospitalizacji, izolacji lub izolacji w warunkach domowych oraz obowiązku kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego
Okres obowiązkowej kwarantanny z powodu COVID-19.
rozporządzenie RM z 6 maja 2021 r. art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
Kwestia braku wydawania decyzji administracyjnej o kwarantannie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek kwarantanny na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, a jest czynnością materialno-techniczną. • Ustalenia organów inspekcji sanitarnej dotyczące narażenia na chorobę zakaźną i nałożenia kwarantanny są wystarczające i wiarygodne, nawet w kontekście stosowanych testów.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 34 ust. 2 ustawy. • Obrazę art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z § 5 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia RM z 6 maja 2021 r. - zastosowanie normy rozporządzenia wykraczającej poza zakres upoważnienia ustawowego. • Testy stosowane w diagnostyce COVID-19 nie stanowią ważnego ani legalnego środka diagnostycznego. • Istnienie wirusa COVID-19 nie zostało naukowo udowodnione, a zabiegi medyczne stanowią eksperyment medyczny naruszający przepisy ustawy o zawodzie lekarza. • Nałożenie kwarantanny nastąpiło w wyniku nielegalnego testu przeprowadzonego bez zgody babci.
Godne uwagi sformułowania
Konkretyzacja i indywidualizacja obowiązku poddania się kwarantannie [...] następuje w formie czynności z zakresu administracji publicznej, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy [...] - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. • Obowiązek kwarantanny [...] wynika wprost z tego przepisu. • Nie do zaakceptowania jest przyjęcie koncepcji, że organy inspekcji sanitarnej zobowiązane byłyby do wydawania decyzji administracyjnych o kwarantannie osób ze styczności ze wszystkimi zakażonymi, gdyż praktycznie sparaliżowałoby prace służb sanitarnych. • Całkowicie dowolne twierdzenia o 'eksperymentach medycznych', 'nierzetelności testów', nie mogą podważyć zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skład orzekający
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
sędzia
Małgorzata Korycińska
przewodniczący
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii formy prawnej nakładania obowiązku kwarantanny w okresie pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z pandemią COVID-19, ale jego zasady mogą być stosowane do innych sytuacji wymagających szybkiego reagowania sanitarnego bez konieczności wydawania decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawnego związanego z pandemią COVID-19 i ograniczeniami wolności obywatelskich, a także interpretacji przepisów dotyczących kwarantanny.
“Kwarantanna bez decyzji? NSA wyjaśnia, kiedy organ sanitarny działa poza formalnym postępowaniem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.