II GSK 1559/26Wyłączenie sędziego krs zmiany
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o wyłączenie sędziego NSA Dariusza Zalewskiego i sędziego delegowanego WSA Karoliny Kisielewicz-Sierakowskiej został złożony w związku ze sprawą dotyczącą uchwały Rady Miasta Szczecin w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania. Głównym argumentem RPO było to, że wskazani sędziowie zostali powołani na swoje stanowiska z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie zmian ustawowych z 2017 r., co według RPO rodzi wątpliwości co do ich niezawisłości i bezstronności, a tym samym spełnienia wymogów sądu ustanowionego ustawą. Rzecznik powołał się na art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek. Sąd podkreślił, że art. 19 p.p.s.a. wymaga istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, a przesłanka ta ma charakter względny i wymaga oceny konkretnego przypadku. Sąd zaznaczył, że nie wystarczają subiektywne przekonania strony czy przypuszczenia, lecz potrzebne są konkretne, weryfikowalne okoliczności wskazujące na realne ryzyko stronniczości. NSA powołał się na własną uchwałę (I FPS 3/22), która wyjaśniła, że zakres art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego. Sąd stwierdził, że Rzecznik nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności poza samą kwestią powołania sędziów przez KRS ukształtowaną po 2017 r., które mogłyby uzasadniać wyłączenie. Sędziowie złożyli oświadczenia o braku takich powiązań. Wniosek o przedstawienie zagadnienia prawnego poszerzonemu składowi NSA również został uznany za nieuzasadniony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. oraz interpretacja art. 19 p.p.s.a.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów. Interpretacja art. 19 p.p.s.a. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczność powołania sędziego na stanowisko z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie zmian ustawowych z 2017 r. stanowi podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama okoliczność powołania sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie zmian ustawowych z 2017 r. nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Przepis art. 19 p.p.s.a. wymaga istnienia konkretnych, obiektywnych okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sam fakt powołania sędziego przez KRS ukształtowaną po zmianach z 2017 r. nie jest wystarczającą przesłanką, zwłaszcza w świetle uchwały NSA I FPS 3/22, która wyłączyła badanie wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. może opierać się na subiektywnym przekonaniu strony lub przypuszczeniach co do braku bezstronności sędziego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wyłączenie sędziego musi odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek i konkretnych, weryfikowalnych okoliczności wskazujących na realne ryzyko stronniczości, a nie na subiektywne przekonania czy przypuszczenia.
Uzasadnienie
Celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie obiektywnej bezstronności, a nie umożliwienie stronom eliminowania sędziów, których uznają za nieodpowiadających ich interesom. Wnioskodawca ma obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten odnosi się do istnienia okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wymaga istnienia konkretnych, obiektywnych i weryfikowalnych okoliczności wskazujących na realne ryzyko stronniczości. Nie obejmuje badania wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, w tym wymóg niezawisłości i bezstronności sądu.
EKPC art. 6 § ust. 1
Europejska Konwencja Praw Człowieka
Prawo do rzetelnego procesu sądowego, w tym wymóg niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Karta Praw Podstawowych UE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu.
p.p.s.a. art. 20 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia spoczywa na wnioskodawcy.
p.p.s.a. art. 22 § § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.KRS art. 5a
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego i jego postępowanie po powołaniu (w kontekście uchwały I FPS 3/22).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczność powołania sędziego z udziałem KRS ukształtowanej po zmianach z 2017 r. nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. • Wniosek o wyłączenie sędziego wymaga istnienia konkretnych, obiektywnych i weryfikowalnych okoliczności wskazujących na realne ryzyko stronniczości. • Uchwała NSA I FPS 3/22 wyłącza badanie wymogów niezawisłości i bezstronności w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego.
Odrzucone argumenty
Powołanie sędziego z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie zmian ustawowych z 2017 r. rodzi wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, uzasadniając wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • samo występowanie sytuacji uzasadniającej w jakimś stopniu podejrzenie sędziego o stronniczość może stanowić przyczynę jego wyłączenia ze sprawy • subiektywne przeświadczenie wnioskującego o braku obiektywizmu sędziego może skutkować wyłączeniem sędziego od rozpoznania sprawy, prowadziłoby do negacji spójności i pewności prawa • nie są miarodajne przypuszczenia, lecz konkretne, weryfikowalne okoliczności wskazujące na realne ryzyko stronniczości w sprawie • zakres przedmiotowy normy art. 19 p.p.s.a. nie obejmuje badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu
Skład orzekający
Gabriela Jyż
przewodniczący
Dorota Dąbek
członek
Joanna Sieńczyło - Chlabicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących sędziów powołanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. oraz interpretacja art. 19 p.p.s.a."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów. Interpretacja art. 19 p.p.s.a. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii budzących duże emocje społeczne i prawne – niezawisłości sędziowskiej i wpływu zmian w sądownictwie na bezstronność orzekania. Jest to ważny precedens dla prawników zajmujących się sprawami, gdzie podnoszone są zarzuty dotyczące statusu sędziów.
“Czy powołanie przez nową KRS dyskwalifikuje sędziego? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.