II GSK 14/23Oddalenie skargi kasacyjnej zajęcie pasa drogowego 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez S. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2019 r. w zakresie ustalenia opłaty za zajęcie pasa drogowego i terminu jej uiszczenia. Skarżący podnosił, że opłata ta uległa przedawnieniu na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 189g § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd I instancji oddalił skargę, uznając, że opłata za zajęcie pasa drogowego nie jest administracyjną karą pieniężną ani zobowiązaniem podatkowym, a tym samym nie podlegają jej przepisy o przedawnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując wyrok WSA w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za nieusprawiedliwione. Sąd podkreślił, że opłata za zajęcie pasa drogowego stanowi rekompensatę za jego wykorzystanie na cele niezwiązane z gospodarką drogową, a nie sankcję za naruszenie prawa. Wskazał na zasadnicze różnice między opłatą a administracyjną karą pieniężną oraz zobowiązaniem podatkowym, wykluczając możliwość zastosowania przepisów o przedawnieniu do ustalenia tej opłaty. Sąd oddalił również zarzuty procesowe dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. o informowaniu stron i wyjaśnianiu stanu faktycznego, uznając je za chybione w kontekście specyfiki postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że opłata za zajęcie pasa drogowego nie podlega przepisom o przedawnieniu, ponieważ nie jest ani karą pieniężną, ani zobowiązaniem podatkowym.
Dotyczy specyficznej opłaty za zajęcie pasa drogowego, a nie innych rodzajów opłat czy kar administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy opłata za zajęcie pasa drogowego, ustalona w decyzji administracyjnej, podlega przepisom o przedawnieniu przewidzianym dla administracyjnych kar pieniężnych lub zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata za zajęcie pasa drogowego nie jest ani administracyjną karą pieniężną, ani zobowiązaniem podatkowym, w związku z czym nie podlegają jej przepisy o przedawnieniu zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego ani w Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że opłata za zajęcie pasa drogowego stanowi rekompensatę za korzystanie z pasa drogowego na cele niezwiązane z gospodarką drogową, a nie sankcję za naruszenie prawa. Różni się od administracyjnej kary pieniężnej tym, że jest uiszczana w związku z udzieleniem zezwolenia, a nie w następstwie naruszenia prawa, oraz jest ustalana na wniosek strony, a nie z urzędu. Nie jest również zobowiązaniem podatkowym, gdyż nie wynika z przepisów ustawy podatkowej, a ustawa o drogach publicznych nie zawiera odesłania do przepisów Ordynacji podatkowej w tym zakresie.
Czy Sąd I instancji prawidłowo ocenił uzasadnienie decyzji organu II instancji oraz czy organ należycie informował strony o okolicznościach faktycznych i prawnych?
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że uzasadnienie decyzji organu II instancji było wystarczające, a organ należycie informował strony. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczące informowania stron i wyjaśniania stanu faktycznego zostały uznane za chybione w kontekście postępowania nadzwyczajnego.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty procesowe za nieusprawiedliwione, wskazując, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł różnicy między postępowaniem zwykłym a nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności), w którym organ nie gromadzi nowego materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji organu II instancji zostało uznane za wystarczające, ponieważ zawierało wszystkie wymagane elementy i odnosiło się do zarzutów skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
udp art. 40 § 1
Ustawa o drogach publicznych
udp art. 40 § 3
Ustawa o drogach publicznych
udp art. 40 § 11
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji (rażące naruszenie prawa).
ppsa art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Pomocnicze
udp art. 40 § 12
Ustawa o drogach publicznych
Wspomniany w kontekście odróżnienia opłaty za zajęcie pasa drogowego od kary za zajęcie pasa drogowego.
udp art. 40d § 2
Ustawa o drogach publicznych
Dotyczy egzekucji opłat i kar, nie ich wymierzania.
udp art. 40d § 3
Ustawa o drogach publicznych
k.p.a. art. 189a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres zastosowania przepisów o karach pieniężnych.
k.p.a. art. 189b
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja administracyjnej kary pieniężnej.
k.p.a. art. 189g § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych, którego zastosowania odmówiono.
op art. 68 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego zastosowania odmówiono.
op art. 21 § 1
Ordynacja podatkowa
Dotyczy powstania zobowiązania podatkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata za zajęcie pasa drogowego nie jest administracyjną karą pieniężną ani zobowiązaniem podatkowym, w związku z czym nie podlega przepisom o przedawnieniu. • Przepisy dotyczące przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych (art. 189g k.p.a.) i zobowiązań podatkowych (art. 68 § 1 op) nie mają zastosowania do ustalania opłaty za zajęcie pasa drogowego. • Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i nie podlega tym samym rygorom co postępowanie zwykłe w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i informowania stron.
Odrzucone argumenty
Opłata za zajęcie pasa drogowego uległa przedawnieniu na podstawie art. 68 § 1 op. • Opłata za zajęcie pasa drogowego uległa przedawnieniu na podstawie art. 189g § 1 kpa. • Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących informowania stron i wyjaśniania stanu faktycznego. • Wadliwość uzasadnienia decyzji organu II instancji.
Godne uwagi sformułowania
opłata jako świadczenie pieniężne stanowi rodzaj rekompensaty za zajęcie pasa drogowego na cele inne niż związane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego • nie sposób nie dostrzec zasadniczych różnic dzielących obie te instytucje: po pierwsze, jak wyjaśniono wcześniej, opłata, o której mowa w art. 40 ust. 3 udp, stanowi finansową rekompensatę za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z gospodarką drogową – nie jest zatem sankcją; po drugie, tego rodzaju opłatę uiszcza się w związku z udzieleniem zgody na zajęcie pasa drogowego – a nie w następstwie naruszenia prawa; po trzecie, jej ustalenie następuje na wniosek strony – a nie z urzędu. • nie istnieje konstytucyjne podmiotowe "prawo do przedawnienia" ani choćby jego ekspektatywa • nie dostrzegł oczywistej różnicy, jaka zachodzi pomiędzy postępowaniem zwykłym a postępowaniem nadzwyczajnym, o którym mowa w art. 156 § 1 kpa, w toku którego organ nie rozpatruje sprawy ponownie w jej całokształcie ani nie gromadzi nowego materiału dowodowego.
Skład orzekający
Małgorzata Korycińska
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Skoczylas
sędzia
Grzegorz Dudar
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że opłata za zajęcie pasa drogowego nie podlega przepisom o przedawnieniu, ponieważ nie jest ani karą pieniężną, ani zobowiązaniem podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej opłaty za zajęcie pasa drogowego, a nie innych rodzajów opłat czy kar administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia opłat za zajęcie pasa drogowego i kwestii przedawnienia, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i zarządców dróg. Interpretacja przepisów jest kluczowa dla praktyki.
“Opłata za zajęcie pasa drogowego: czy przedawnienie działa na Twoją korzyść?”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.